Bằng cách nào đó, DeepSeek đã thu hút được những tài năng hàng đầu trong lĩnh vực AI. Họ là những người rời bỏ cuộc sống xa hoa tại Mỹ để trở về Trung Quốc và tạo nên những thành tựu đáng kinh ngạc.
Nhân tài Trung Quốc
Cuối kỳ thực tập tại Nvidia vào năm 2023, Zizheng Pan, một nhà nghiên cứu AI trẻ tuổi từ Trung Quốc, đứng trước quyết định quan trọng: ở lại Thung lũng Silicon cùng các chuyên gia thiết kế chip hàng đầu thế giới hay trở về quê nhà gia nhập DeepSeek, một công ty khởi nghiệp ít người biết đến ở miền đông Trung Quốc.
Pan đã không ngần ngại chọn DeepSeek, Zhiding Yu, nhà khoa học nghiên cứu cấp cao tại Nvidia và cũng là người hướng dẫn của Pan trong thời gian thực tập, chia sẻ trên X vào tháng trước. "Tôi vẫn rất ấn tượng", Yu viết, đồng thời nhấn mạnh rằng những trường hợp như Pan ngày càng trở nên phổ biến.
"Những tài năng xuất sắc nhất của chúng tôi đến từ Trung Quốc, và họ không nhất thiết phải thành công chỉ trong các công ty Mỹ".

Chưa đầy hai năm sau khi Pan gia nhập DeepSeek, công ty đã gây tiếng vang toàn cầu với việc ra mắt hai mô hình AI tiên tiến với chi phí thấp hơn. Sự kiện này thậm chí đã làm giảm gần 600 tỷ USD giá trị thị trường của Nvidia.
Quyết định của Pan phản ánh xu hướng ngày càng gia tăng trong giới tinh hoa AI Trung Quốc khi họ từ chối cơ hội làm việc tại Thung lũng Silicon để quay về quê nhà, nơi có chi phí sinh hoạt thấp hơn, gần gũi gia đình và cơ hội đảm nhận các vị trí quan trọng ngay từ đầu sự nghiệp.
DeepSeek xây dựng đội ngũ của mình bằng cách tuyển dụng sinh viên mới tốt nghiệp và thực tập sinh từ các trường đại học hàng đầu trong nước như Đại học Thanh Hoa và Đại học Bắc Kinh.
DeepSeek là một trường hợp đặc biệt trong ngành công nghiệp AI Trung Quốc, được tài trợ hoàn toàn bởi công ty High-Flyer của người sáng lập Lương Văn Phong. Những kỹ sư trẻ đầy nhiệt huyết đằng sau DeepSeek đang nỗ lực để theo kịp các gã khổng lồ tại Thung lũng Silicon, bất chấp việc Mỹ hạn chế Trung Quốc tiếp cận các chip công nghệ cao.
"DeepSeek cho thấy sức mạnh của đội ngũ nhân tài AI Trung Quốc, được hỗ trợ bởi một lượng lớn kỹ sư phần mềm có trình độ và năng lực cao", Angela Zhang, giáo sư tại Đại học Nam California, chuyên nghiên cứu về quy định công nghệ tại Trung Quốc, nhận định. "Tôi tin rằng lợi thế nhân tài này sẽ giúp Trung Quốc định vị vững chắc trong giai đoạn phát triển AI tiếp theo".
Chỉ về quê hương
Theo báo cáo năm 2023 về tài năng AI toàn cầu từ tổ chức nghiên cứu MacroPolo có trụ sở tại Chicago, gần một nửa số nhà nghiên cứu AI hàng đầu thế giới đã hoàn thành chương trình đại học tại Trung Quốc.

Junxiao Song (bên phải).
Các trường đại học Trung Quốc, các phòng thí nghiệm được nhà nước hỗ trợ và các bộ phận nghiên cứu của các tập đoàn công nghệ lớn của Mỹ, như Microsoft Research Asia tại Bắc Kinh, đã góp phần đào tạo một lượng lớn nhà nghiên cứu địa phương.
Junxiao Song, một trong những người đóng góp chính cho mô hình R1 mới nhất của DeepSeek, đã theo học ngành tự động hóa tại Đại học Chiết Giang trước khi nhận bằng Tiến sĩ về kỹ thuật điện tử và máy tính tại Đại học Khoa học và Công nghệ Hồng Kông vào năm 2015. Theo Tiến sĩ Daniel Palomar – người hướng dẫn của Song – anh ấy rất kiên trì và có thiên hướng về toán học.
Khi Palomar chia sẻ về công việc của Song tại DeepSeek trên LinkedIn, một cựu sinh viên khác đã nhận xét rằng Song từng được gọi là dashi, hay "đại sư phụ". "Bằng cách nào đó, DeepSeek đã thu hút được những người xuất sắc nhất trong số những người xuất sắc", Palomar nhận xét.
Các công ty Mỹ thường tuyển dụng thực tập sinh Trung Quốc có kỹ năng xử lý dữ liệu và kỹ thuật xuất sắc để tham gia vào các dự án AI, làm việc từ xa hoặc tại văn phòng ở Thung lũng Silicon. "Sinh viên Trung Quốc làm việc rất hiệu quả", một nhà nghiên cứu AI Trung Quốc giấu tên, đang làm việc tại một công ty công nghệ hàng đầu của Mỹ, chia sẻ.
Tuy nhiên, khi được mời làm việc toàn thời gian, nhiều người trong số họ lại chọn trở về Trung Quốc. "Điều khiến tôi ngạc nhiên là nhiều sinh viên Trung Quốc không mấy quan tâm đến việc làm toàn thời gian tại Mỹ".
Trong khi các thế hệ trước ưa thích công việc tại Thung lũng Silicon vì mức lương cao và cơ hội làm việc cùng những nhà đổi mới hàng đầu thế giới, ngày càng nhiều kỹ sư AI trẻ tuổi chọn trở về quê nhà. Ngành công nghiệp AI trong nước cũng đang mở rộng, với sự xuất hiện của các tập đoàn lớn như Alibaba và các công ty khởi nghiệp như StepFun, Minimax và 01.AI.

DeepSeek thu hút nhân tài nhờ chính sách độc đáo
DeepSeek áp dụng một phương pháp độc đáo để thu hút nhân tài. Theo báo cáo gần đây từ 36Kr, công ty này cung cấp mức lương cao hơn cả ByteDance (công ty mẹ của TikTok). Khác với nhiều công ty công nghệ Trung Quốc thúc đẩy cạnh tranh nội bộ và yêu cầu nhân viên làm việc nhiều giờ, Lương Văn Phong chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với 36Kr vào tháng 7/2024 rằng ông cho phép nhân viên tự do tìm kiếm công việc và tiếp cận tài nguyên một cách thoải mái.
"Chúng tôi đang giải quyết những thách thức khó khăn nhất, và điều đó thu hút họ", ông nói.
Yu Zhou, giáo sư tại Cao đẳng Vassar, người nghiên cứu về sự phát triển của ngành công nghệ cao Trung Quốc, nhận thấy sự nhiệt huyết của các nhà nghiên cứu trẻ tại DeepSeek gợi nhớ đến hình ảnh của các công ty khởi nghiệp internet đầu tiên ở Bắc Kinh vào đầu những năm 2000.
Vào thời điểm đó, những sinh viên tốt nghiệp từ các trường đại học hàng đầu Trung Quốc đã lấy cảm hứng từ các công ty như Google và Microsoft để xây dựng ngành công nghệ tại quê nhà với nguồn vốn ít ỏi và số lượng kỹ sư hàng đầu hạn chế.
"Người Mỹ nghĩ rằng Trung Quốc đang cố gắng vượt mặt họ, nhưng thực tế là giới trẻ đã được truyền cảm hứng từ những tiến bộ công nghệ mới như OpenAI", Zhou nhận định.
Các doanh nhân AI tại Trung Quốc hiện nay không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đối mặt với tình trạng thiếu hụt các chip Nvidia mạnh nhất, bà nói thêm. "Khi bạn không có nguồn lực, tất cả những gì bạn có là trí tuệ của mình".
