Buzz
Hơn 100 công ty phần mềm vừa và nhỏ đang bị kẹt giữa hai thế lực đối nghịch, phải đối mặt với nhiều thử thách lớn.
Một cuộc chuyển mình lớn đang diễn ra trong ngành phần mềm doanh nghiệp, và động lực chính chính là sự phát triển của trí tuệ nhân tạo tạo sinh (generative AI).
Theo báo cáo mới từ AlixPartners, sự phát triển của các mô hình suy luận và các tác nhân AI đang bắt đầu làm lung lay các giả định cơ bản đã hình thành mô hình kinh doanh phần mềm dịch vụ (SaaS) suốt nhiều thập kỷ qua.
Công ty tư vấn này cảnh báo rằng hơn 100 công ty phần mềm tầm trung đang bị kẹt giữa hai xu hướng lớn: Một là các startup AI với khả năng sao chép ứng dụng nhanh chóng và rẻ, hai là các ông lớn công nghệ như Microsoft và Salesforce, những người đang đổ hàng tỷ USD vào cuộc đua AI.
“Chúng tôi cho rằng nhiều công ty phần mềm doanh nghiệp vừa và nhỏ sẽ phải đối mặt với tình trạng sống còn trong 24 tháng tới”, AlixPartners nhận định. Tuy nhiên, công ty này không tiết lộ tên cụ thể của các doanh nghiệp bị ảnh hưởng vì tính nhạy cảm của các phát hiện.
CUỘC CÁCH MẠNG NỀN TẢNG
Những ứng dụng AI tiên tiến trong phần mềm doanh nghiệp hiện nay bao gồm các công cụ hỗ trợ lập trình như GitHub Copilot của Microsoft và các chatbot hỗ trợ khách hàng như Answer Bot của Zendesk. Tuy nhiên, đây chỉ mới là bước đầu tiên.
Theo báo cáo từ AlixPartners, AI tạo sinh đang phát triển vượt bậc, từ những ứng dụng cụ thể sang việc chiếm lĩnh các “lớp logic và giao diện” – nền tảng cốt lõi của các công cụ SaaS truyền thống.
Điều này có nghĩa là các tác nhân AI không còn chỉ đơn giản là "trợ lý" trong ứng dụng, mà đang dần trở thành chính phần mềm. Những tác nhân này có khả năng xử lý các nhiệm vụ phức tạp như sắp xếp lịch, phân tích báo cáo hay viết mã – mà không cần giao diện đồ họa hay quy trình làm việc cố định. Hơn nữa, chúng có thể làm việc với nhiều loại dữ liệu mà không cần chuẩn hóa phức tạp, khiến một số công cụ SaaS truyền thống có thể trở nên lỗi thời.
“Sự thay đổi này có thể khiến nhiều công ty phần mềm doanh nghiệp – đã phát triển mạnh nhờ kiến trúc SaaS truyền thống – trở nên không còn cần thiết,” AlixPartners nhận định.
AlixPartners cho biết tình hình này đang đặt các nhà cung cấp phần mềm SaaS tầm trung vào tình thế khó khăn. Công ty trích dẫn một phân tích mới đây của họ về 122 doanh nghiệp phần mềm doanh nghiệp đang niêm yết công khai, có doanh thu dưới 10 tỷ USD hàng năm.
Họ phát hiện rằng tốc độ tăng trưởng doanh thu đang chững lại. Cụ thể, tỷ lệ các công ty có tốc độ tăng trưởng cao đã giảm từ 57% trong năm 2023 xuống còn 39% vào năm 2024. Dự báo cho năm nay còn bi quan hơn: chỉ khoảng 27% các công ty được kỳ vọng duy trì được mức tăng trưởng mạnh mẽ.
AlixPartners cũng chỉ ra rằng khách hàng phần mềm hiện nay có xu hướng “nhảy việc” nhiều hơn. Tỷ lệ giữ chân khách hàng (Net Dollar Retention – NDR) của các công ty phần mềm doanh nghiệp đã giảm từ 120% trong năm 2021 xuống còn 108% trong quý 3 năm 2024, theo dữ liệu từ Bank of America. (NDR là chỉ số đo lường mức độ “trung thành” của khách hàng. Trên 100% có nghĩa là doanh thu từ khách hàng hiện tại tăng, dưới 100% có nghĩa là giảm).
Nhiều công ty phần mềm hiện nay đang bị áp đảo bởi các đối thủ mới ứng dụng AI, có chi phí thấp hơn và khả năng đổi mới nhanh chóng hơn. Đồng thời, các “ông lớn” đang tích hợp AI vào các nền tảng quy mô lớn của mình, cung cấp những gói chức năng đa dạng với giá cả cạnh tranh nhờ vào lợi thế quy mô.
Một ví dụ điển hình của xu hướng này là quyết định gần đây của Klarna khi bỏ Salesforce và Workday để chuyển sang sử dụng các nhà cung cấp nhỏ hơn với các giải pháp AI, đồng thời phát triển các agent AI nội bộ.
Mô hình SaaS truyền thống phụ thuộc vào giao diện người dùng, cấu trúc dữ liệu rõ ràng và mô hình định giá theo số lượng người dùng (seat-based pricing). Tuy nhiên, các tác nhân AI không cần bảng điều khiển và có thể hoạt động mà không yêu cầu cấu trúc dữ liệu cứng nhắc.
Theo AlixPartners, điều này đang tạo ra những câu hỏi lớn về tính phù hợp của mô hình SaaS hiện tại trong kỷ nguyên AI.
Theo: BI
