Buzz
Làn sóng sa thải ồ ạt trong ngành CNTT không chỉ là câu chuyện nội bộ mà còn gây hệ quả domino đến thị trường bất động sản, tiêu dùng đô thị, lĩnh vực bán lẻ và cả chuỗi dịch vụ hỗ trợ liên quan
Khi Tata Consultancy Services (TCS) - gã khổng lồ công nghệ hàng đầu Ấn Độ - công bố cắt giảm 2% lực lượng lao động tương đương 12.000 nhân sự, nhiều người vội xem đây chỉ là điều chỉnh chiến lược ngắn hạn
Nhưng nếu phân tích kỹ, đây có lẽ là dấu hiệu rõ nét nhất về cuộc đại phẫu đang diễn ra trong ngành công nghệ thông tin Ấn Độ - vốn được coi là 'đầu tàu tăng trưởng' của nền kinh tế quốc gia
Cần nhấn mạnh rằng Ấn Độ đào tạo khoảng 1,5 triệu kỹ sư hàng năm, nhưng thống kê gần đây cho thấy chỉ 10-17% trong số đó tìm được việc làm đúng ngành. Phần lớn còn lại buộc phải chuyển đổi nghề nghiệp, thất nghiệp hoặc làm các công việc bấp bênh
Tình trạng này ngày càng trầm trọng khi các vị trí tuyển dụng cơ bản thu hẹp do tác động của AI, trong khi yêu cầu kỹ năng mới đang định hình lại các vị trí cấp trung
"Bát cơm vàng" biến mất
Với hơn 600.000 nhân viên và danh hiệu nhà tuyển dụng tư nhân lớn nhất Ấn Độ, TCS từ lâu được xem như 'cơ hội vàng' trong làng công nghệ, nơi công việc ổn định, mức lương hấp dẫn và đà tăng trưởng bền vững là những tiêu chuẩn không cần bàn cãi.
Tuy nhiên, quyết định cắt giảm nhân sự vào tháng 7/2025 của tập đoàn này đã gióng lên hồi chuông cảnh báo - không chỉ về tương lai của chính TCS mà còn đặt dấu hỏi lớn cho mô hình kinh doanh của toàn ngành CNTT Ấn Độ.
Theo chia sẻ từ CEO K. Krithivasan của TCS, vấn đề cốt lõi không nằm ở việc AI thay thế con người, mà chính ở khoảng cách kỹ năng và thiếu cơ hội chuyển đổi vị trí, đặc biệt ở đội ngũ quản lý cấp trung và cao cấp. Nói cách khác, nhiều nhân sự hiện không đáp ứng được yêu cầu công việc mới trong bối cảnh AI, điện toán đám mây và các giải pháp tích hợp trở thành trọng tâm phát triển.
Cùng quan điểm, cựu CEO Tech Mahindra CP Gurnani nhận định đây chính là điểm kết thúc cho 'thời kỳ hoàng kim' của ngành CNTT Ấn Độ, khi các doanh nghiệp từng dựa vào lợi thế số đông để cạnh tranh. Giờ đây, giá trị thực sự nằm ở chất lượng dịch vụ, tốc độ chuyển đổi và khả năng làm chủ công nghệ mới.
Trong nhiều thập kỷ, các công ty CNTT Ấn Độ đã xây dựng mô hình kinh doanh dựa trên nguồn nhân lực dồi dào với chi phí thấp để cung cấp dịch vụ phần mềm. Nhưng mô hình này đang đối mặt với thách thức lớn khi AI có thể xử lý hiệu quả các công việc mang tính lặp lại.
Khách hàng toàn cầu ngày càng đòi hỏi cao hơn những dịch vụ cơ bản, họ cần những giải pháp sáng tạo và đột phá. Điều này tạo sức ép không nhỏ lên các đại gia như TCS, buộc họ phải tái cấu trúc để thích nghi và duy trì vị thế cạnh tranh.
Trước áp lực cắt giảm 20-30% chi phí vận hành từ phía đối tác quốc tế, các doanh nghiệp như TCS buộc phải tinh giản bộ máy, tối ưu hoạt động và chuyển sang mô hình kinh doanh tập trung vào sản phẩm thay vì phụ thuộc vào nguồn nhân công giá rẻ như trước đây.
Dù TCS không thừa nhận AI là tác nhân chính, nhưng không thể phủ nhận công nghệ này đang làm đảo lộn mọi quy tắc. Hàng loạt vị trí quản lý hệ thống, kiểm duyệt phần mềm hay bảo trì - vốn là xương sống của ngành CNTT truyền thống - giờ đây đang dần được xử lý tự động.
Theo đánh giá từ NASSCOM, hiệp hội công nghệ hàng đầu Ấn Độ, thị trường lao động đang trải qua giai đoạn 'chuyển đổi nhân sự căn bản' khi các kỹ năng cũ nhanh chóng trở nên lỗi thời, trong khi nhu cầu về chuyên gia AI, xử lý dữ liệu, an ninh mạng và điện toán đám mây tăng vọt.
Đợt cắt giảm nhân sự tại TCS chỉ là một phần trong làn sóng tái cấu trúc quy mô toàn ngành. Nhà kinh tế trưởng Sonal Varma từ Nomura nhận định: 'AI đang tạo ra thách thức chưa từng có cho Ấn Độ. Các công việc cơ bản đang biến mất, trong khi vị trí cấp trung buộc phải chuyển đổi mô hình hoạt động.'
Tình trạng tăng trưởng chậm lại của các tập đoàn công nghệ lớn như Infosys và Wipro đã phác họa một viễn cảnh không mấy sáng sủa. Bên cạnh yếu tố kinh tế toàn cầu bất ổn, theo chuyên gia Dhiraj Nim từ ANZ Research, AI chính là 'xu thế không thể né tránh trong thập kỷ tới'.
Các doanh nghiệp công nghệ Ấn Độ đang đối mặt với bài toán nan giải. Một bên là áp lực tinh giản bộ máy để tối ưu chi phí, một bên là yêu cầu đầu tư mạnh vào AI và công nghệ mới để nâng cấp dịch vụ. Điều này đòi hỏi sự thay đổi toàn diện từ văn hóa doanh nghiệp đến chiến lược phát triển dài hạn.
Khủng hoảng
Quyết định cắt giảm 2% nhân sự chủ yếu ở cấp quản lý của TCS - nhà tuyển dụng tư nhân lớn nhất Ấn Độ với hơn 500.000 nhân viên - đã gây chấn động. Đây được xem như hồi chuông cảnh tỉnh khiến 1.5 triệu kỹ sư CNTT tốt nghiệp mỗi năm tại Ấn Độ không khỏi lo lắng về tương lai nghề nghiệp.
Mỗi năm, Ấn Độ có hàng trăm nghìn kỹ sư tốt nghiệp, khiến bất kỳ biến động nào trong ngành CNTT đều gây hiệu ứng domino đến toàn bộ nền kinh tế. Tình trạng thất nghiệp tại các đô thị, đặc biệt trong giới trẻ, đang gia tăng và các đợt cắt giảm nhân sự ồ ạt chỉ khiến vấn đề thêm trầm trọng.
Số liệu thống kê cho thấy tỷ lệ thất nghiệp tại các thành phố Ấn Độ đã tăng từ 6.5% (tháng 4/2025) lên 6.9% (tháng 5) và đạt 7.1% vào tháng 6. Đáng chú ý, tỷ lệ này trong nhóm thanh niên 15-29 tuổi còn cao hơn nhiều, từ 17.2% (tháng 4) tăng lên 17.9% (tháng 5) và gần chạm mốc 19% vào tháng 6.
Theo bà Sonal Varma, chuyên gia kinh tế trưởng phụ trách Ấn Độ và châu Á (trừ Nhật Bản) tại Nomura: "Áp lực đè nặng khi nền kinh tế Ấn Độ cần tạo ra tới 8 triệu việc làm mới mỗi năm để đáp ứng nhu cầu lao động".
Giới phân tích cảnh báo nếu không kịp thời chuyển mình, Ấn Độ có nguy cơ mắc kẹt trong "bẫy thu nhập trung bình" khi tăng trưởng bị đình trệ do không chuyển dịch được sang mô hình kinh tế dựa trên giá trị gia tăng cao.
Làn sóng sa thải trong ngành CNTT không đơn thuần là vấn đề nội bộ công ty, mà còn tác động sâu rộng đến thị trường bất động sản, tiêu dùng đô thị, hệ thống bán lẻ và cả mạng lưới dịch vụ hỗ trợ - những lĩnh vực vốn phụ thuộc vào sức mua của giới kỹ sư CNTT suốt 20 năm qua.
Giải pháp được các chuyên gia đề xuất là chính phủ và doanh nghiệp cần tập trung đào tạo nâng cao kỹ năng cho người lao động. Thay vì xem AI như mối đe dọa, cần coi đó là công cụ để nâng tầm giá trị công việc. AI có thể thay thế một số vị trí, nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội mới đòi hỏi những kỹ năng chuyên sâu hơn.
Trong bối cảnh đó, Infosys - đối thủ cạnh tranh trực tiếp của TCS - lại chọn hướng đi khác biệt khi công bố kế hoạch tuyển thêm 20.000 sinh viên mới tốt nghiệp, đồng thời đẩy mạnh đầu tư vào đào tạo các lĩnh vực AI, điện toán đám mây và các giải pháp công nghệ tiên tiến khác.
Theo thống kê từ NASSCOM, Ấn Độ đã đào tạo kỹ năng AI cho hơn 1.5 triệu người trong hai năm gần đây, tuy nhiên vẫn chưa theo kịp tốc độ biến đổi chóng mặt của thị trường. Dù chính phủ đã triển khai nhiều chương trình thực tập và bồi dưỡng nghiệp vụ, tiến độ cải thiện vẫn còn hạn chế.
Những gì xảy ra với TCS và các tập đoàn tương tự minh chứng rằng việc nâng cấp kỹ năng đơn thuần là chưa đủ. Yêu cầu cấp thiết hiện nay là sự chuyển mình nhanh chóng và đồng bộ từ chính sách đào tạo quốc gia đến chiến lược phát triển nguồn nhân lực doanh nghiệp. Đây không chỉ là chìa khóa giúp Ấn Độ thoát khỏi 'bẫy thu nhập trung bình' mà còn củng cố vị thế tiên phong trong cuộc cách mạng công nghệ 4.0.
*Nguồn: CNBC, Fortune, BI
