Buzz
Tọa lạc ở độ cao gần 3.600m, cơ sở này tận dụng điều kiện khí hậu mát lạnh tự nhiên cùng nguồn năng lượng mặt trời dồi dào nhằm tối ưu hóa ngân sách vận hành hệ thống.
Tại cao nguyên Tây Tạng, Trung Quốc vừa chính thức vận hành siêu máy tính AI Yajiang‑1 – trụ cột quan trọng trong dự án chiến lược quốc gia 'Đông Dữ liệu, Tây Tính toán' (Eastern Data, Western Computing).
Nằm ở độ cao 3.600m, trung tâm khai thác triệt để khí hậu lạnh tự nhiên, nguồn năng lượng mặt trời phong phú cùng hệ thống tái chế nhiệt thải để giảm thiểu chi phí xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ phục vụ đào tạo AI. Giai đoạn đầu trang bị hơn 256 máy chủ AI hiệu suất cao, mang lại công suất xử lý lên tới 2.000 petaflops (đơn vị đo phép tính dấu phẩy động mỗi giây), đủ sức thực hiện hàng triệu giờ tính toán mỗi năm.
Theo SCMP, Yajiang‑1 đánh dấu bước tiến mở rộng đầu tiên của chương trình quốc gia tại vùng cao nguyên. Dự án là kết quả hợp tác giữa Tibet Yarlung Zangbo Computing Technology Company và chính quyền địa phương, với tham vọng biến Tây Tạng thành trung tâm kinh tế số tiên phong. Ông Han Shuangshuang, giám đốc công ty, khẳng định Yajiang‑1 sẽ thúc đẩy đột phá trong nhiều lĩnh vực như đào tạo AI, xe tự lái, y tế thông minh và giám sát hệ sinh thái.
Dự án được thúc đẩy bởi chiến lược chuyển dịch dữ liệu mà Bắc Kinh triển khai từ 2022: di dời các hoạt động xử lý dữ liệu tiêu tốn nhiều năng lượng từ khu vực phía Đông sang vùng núi phía Tây giàu tiềm năng năng lượng tái tạo như thủy điện, mặt trời, gió cùng nhiệt độ thấp tự nhiên, giúp cắt giảm đáng kể chi phí làm mát trung tâm dữ liệu. Thay vì xây dựng siêu máy tính tại các đô thị nóng bức tốn điện làm mát, Trung Quốc lựa chọn tận dụng thiên nhiên như 'hệ thống làm lạnh không tốn chi phí'.
Yajiang‑1 đánh dấu bước tiến quan trọng trong chiến lược phát triển Tây Tạng theo hướng số hóa và bảo mật công nghệ. Nơi đây không chỉ thúc đẩy đổi mới sáng tạo mà còn có tiềm năng trở thành trung tâm dữ liệu phục vụ mục đích quốc phòng, giám sát kỹ thuật số và bảo vệ biên giới.
Câu chuyện về trung tâm AI cao nguyên đã trở thành một phần trong xu hướng chuyển dịch lớn hơn: các tập đoàn quốc tế - bao gồm cả Mỹ và châu Âu - đang nỗ lực giảm bớt sự lệ thuộc vào Trung Quốc trong sản xuất và phát triển hạ tầng công nghệ. Việc Trung Quốc mở rộng các khu vực sản xuất năng lượng sạch từ cao nguyên đến các tỉnh miền Tây xa xôi đang buộc các nhà đầu tư toàn cầu phải xem xét lại hệ thống cung ứng của họ.
Theo SCMP, Yajiang-1 phản ánh tham vọng của Trung Quốc: biến vùng đất xa xôi Tây Tạng thành trung tâm dữ liệu không chỉ phục vụ trong nước mà còn có khả năng xuất khẩu năng lực lưu trữ, hình ảnh vệ tinh, dữ liệu địa chất hay hỗ trợ các nước láng giềng trong nghiên cứu khí hậu. Đây là minh chứng rõ nét cho xu hướng 'dịch chuyển công nghệ' từ Trung Quốc sang các khu vực giàu năng lượng tái tạo khác trong lãnh thổ.
Trên bình diện toàn cầu, nhiều gã khổng lồ công nghệ như Apple, Foxconn, Samsung đang chuyển dịch dây chuyền sản xuất sang các quốc gia như Ấn Độ để giảm phụ thuộc vào Trung Quốc. Trong khi đó, việc Trung Quốc xây dựng các trung tâm công nghệ cao tại những vùng đất vốn bị xem là 'biên giới hẻo lánh' cho thấy tham vọng bảo vệ chủ quyền công nghệ và mở rộng ảnh hưởng ra toàn cầu.
Dự án chiến lược 'Eastern Data, Western Computing' ban đầu triển khai 8 trung tâm tính toán quốc gia với các cụm phía Tây đặt tại Ninh Hạ và Cam Túc. Yajiang-1 mở rộng phạm vi dự án đến Tây Tạng, đóng vai trò như một mắt xích quan trọng trong kế hoạch phát triển 'đỉnh Everest tính toán' của vùng này. Vị trí địa lý cao mang lại điều kiện khí hậu lạnh, ít oxy giúp giảm nhu cầu làm mát, trong khi nguồn năng lượng tái tạo dồi dào từ mặt trời, thủy điện và gió sẽ cắt giảm đáng kể chi phí hoạt động.
Theo: SCMP
