Tờ Telegraph (Anh) nhận xét, dù không phải là một hành trình đường sắt lãng mạn ngắm cảnh, nhưng đây chính là một phần trong giấc mơ khoa học viễn tưởng.
Telegraph ngày 19/12 đưa tin, các báo cáo gần đây cho thấy các thử nghiệm tàu 'hyperloop' mới của Trung Quốc – loại tàu chạy xuyên qua không khí trong các ống dẫn – đã có những bước tiến khả quan, mặc dù chưa đạt tốc độ 1.000 km/h.
Người Trung Quốc không phải là những người đầu tiên muốn cách mạng hóa giao thông theo cách này. Ý tưởng sử dụng hệ thống ống khí nén để tạo ra lực đẩy đã xuất hiện hơn 200 năm trước, và gần đây, các tỷ phú như Elon Musk và Richard Branson cũng đã ủng hộ sáng kiến này.
Trong hai thập kỷ qua, Trung Quốc đã vượt qua mọi đối thủ trong lĩnh vực đường sắt cao tốc truyền thống và có vẻ như họ có đủ nguồn lực, tầm nhìn và quyết tâm để nâng cao công nghệ này lên một cấp độ mới.

Mô hình tàu siêu thanh T-flight được giới thiệu trong một triển lãm. Nguồn: ual China Group
Phương tiện siêu tốc của Trung Quốc có tốc độ nhanh đến mức nào?
Theo Telegraph, trong các thử nghiệm đầu năm nay, đoàn tàu mang tên 'T-Flight' của Trung Quốc được cho là đã thiết lập kỷ lục thế giới với tốc độ đạt 623 km/h.
Những người đứng sau dự án này cho biết đoàn tàu có khả năng đạt tốc độ lên tới 1.000 km/h, nhanh hơn so với tốc độ 900 km/h của máy bay Boeing 737.
Một số báo cáo cho hay, đoàn tàu này có thể vượt qua rào cản âm thanh với tốc độ lên đến 2.000 km/h, không thua kém gì máy bay siêu thanh huyền thoại Concorde.
T-Flight hoạt động như thế nào?
Các tàu T-Flight sử dụng công nghệ 'maglev' (từ trường nâng), trong đó lực từ sẽ nâng các toa tàu lên khỏi đường ray, loại bỏ bánh xe và giảm đáng kể ma sát.
Thay vì di chuyển trên không, những tàu này sử dụng công nghệ 'hyperloop', chạy trong các đường ống với áp suất chân không thấp, cho phép tàu tăng tốc nhanh chóng hơn.
Không chỉ là phương tiện vận chuyển nhanh chóng và hiệu quả, những người ủng hộ dự án cho rằng hình thức di chuyển này còn có thể giảm lượng khí thải nhà kính và ô nhiễm không khí cũng như tiếng ồn.
T-Flight sẽ được ứng dụng vào mục đích gì?
Mục tiêu chính của tàu T-Flight là giúp 1,4 tỷ người dân Trung Quốc di chuyển nhanh chóng và thuận tiện giữa các thành phố lớn, kết nối đất nước rộng lớn này giống như cách mà hệ thống đường sắt đã làm ở Bắc Mỹ, Nga và các quốc gia thuộc đế quốc Anh như Ấn Độ vào thế kỷ 19.
T-Flight cũng sẽ hỗ trợ Trung Quốc thực hiện Sáng kiến Vành đai và Con đường, gia tăng kết nối với các quốc gia lân cận.
Tàu chở khách nhanh nhất thế giới hiện nay
Theo Telegraph, tàu đệm từ Thượng Hải hiện là tàu nhanh nhất thế giới, với tốc độ tối đa 431 km/h, có thể hoàn thành quãng đường dài 30,6 km từ sân bay đến thành phố chỉ trong chưa đầy 8 phút.
Tại Nhật Bản, tàu đệm từ L0 Series dự kiến sẽ đi vào hoạt động vào năm 2027, đã đạt tốc độ thử nghiệm lên đến 603 km/h – kỷ lục thế giới cho đến khi bị T-Flight vượt qua.
Dự kiến tàu T-Flight của Trung Quốc sẽ đi vào hoạt động trong vòng một thập kỷ tới.

Tàu đệm từ Thượng Hải có thể đạt tốc độ lên tới 431 km/h. Ảnh: Getty
Giấc mơ hyperloop của Elon Musk đã đi đến đâu?
Theo Telegraph, vào năm 2013, tỷ phú Elon Musk đã giới thiệu ý tưởng về hệ thống vận tải hyperloop sử dụng năng lượng từ các tấm pin mặt trời, giúp các khoang hành khách di chuyển trong các ống chân không với tốc độ 1.220 km/h, rút ngắn thời gian di chuyển giữa Los Angeles và San Francisco chỉ còn hơn 30 phút.
Hyperloop One, công ty được thành lập để phát triển ý tưởng của Musk, đã thu hút rất nhiều nhà đầu tư, bao gồm tỷ phú Richard Branson. Tuy nhiên, dự án cuối cùng không thành công và đã ngừng hoạt động vào cuối năm 2023.
Tuy nhiên, Boring Company - một dự án khác của Elon Musk - vẫn đang tiếp tục nghiên cứu việc xây dựng các đường hầm phục vụ cho hệ thống hyperloop.
Tại sao công nghệ hyperloop lại gây tranh cãi?
Mặc dù nghe có vẻ hấp dẫn khi tạo ra phương tiện di chuyển siêu nhanh với ít tác động tiêu cực đến môi trường, nhưng phát triển công nghệ hyperloop đã gặp phải vô vàn khó khăn và tốn kém, theo Telegraph.
Các đường ống dành cho tàu hyperloop không thể sử dụng các tuyến đường sắt hiện có, vì vậy cần phải xây dựng một cơ sở hạ tầng hoàn toàn mới. Hơn nữa, việc thiết kế các khúc cua trong các ống thẳng là điều vô cùng khó khăn.
Đâu là những quốc gia đang nghiên cứu tàu siêu tốc?
Ngoài Trung Quốc, công nghệ hyperloop đang được thử nghiệm tại Thụy Sĩ, Hà Lan, Mỹ và Canada. Ấn Độ cũng đã lên kế hoạch bắt đầu nghiên cứu từ năm 2026, theo Telegraph.
Tàu đệm từ ngoài trời (không di chuyển trong các đường ống) hiện chỉ đang hoạt động tại ba quốc gia: Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản, nơi khai sinh ra tàu siêu tốc Shinkansen.
Đức cũng đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển hệ thống tàu đệm từ.

Tàu siêu tốc Shinkansen của Nhật Bản đã đặt ra tiêu chuẩn cho du lịch đường sắt tốc độ cao. Ảnh: Getty
Ngoài các quốc gia mạnh mẽ ở châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc, châu Âu cũng có các mạng lưới đường sắt cao tốc phát triển, với Tây Ban Nha, Pháp và Đức là những ví dụ điển hình.
Trong khi đó, Anh đang bị bỏ xa khá nhiều, giống như Mỹ, từng là siêu cường trong ngành đường sắt, nhưng đã lâu nay chuyển trọng tâm sang phát triển máy bay và ô tô.
Những hạn chế của tàu siêu tốc
Theo Telegraph, mặc dù có tốc độ cực nhanh, nhưng việc di chuyển trong một khoang tàu chạy qua các đường ống hạn chế khả năng ngắm cảnh xung quanh và tận hưởng cảm giác du lịch thực sự.
Ngoài ra, cũng có thể gặp phải vấn đề về kết nối không dây.
Tàu siêu tốc liệu có thể trở thành hiện thực?
Thành công gần đây của T-Flight tại Trung Quốc đã làm các công ty Mỹ tin rằng sẽ có một làn sóng mới quan tâm và đầu tư vào công nghệ hyperloop.
Andrés de León, giám đốc điều hành của HyperloopTT tại Mỹ, chia sẻ với IFLScience rằng: 'Thành công của Trung Quốc là minh chứng rõ ràng cho thấy công nghệ hyperloop không chỉ là giấc mơ xa vời, mà là một hiện thực đang nhanh chóng phát triển.'
Tuy nhiên, vẫn còn những người nghi ngờ về vấn đề này.
Mark Smith, người sáng lập trang web đường sắt seat61.com, chia sẻ: "Chỉ khi nào tôi thấy tận mắt mới tin được".
"Nếu có ai đủ khả năng thực hiện điều này, thì đó chắc chắn là người Trung Quốc. Họ có ảnh hưởng lớn và không phải lo lắng về những yếu tố như phân tích chi phí - lợi ích", Smith chia sẻ thêm.
Hữu Hiển
