Một thành phố ở Trung Quốc từng thất bại trong việc thu hút người dân, giờ đây đã trở thành một "sân chơi" lý tưởng cho các công nghệ tự động hóa.

Từ than đến công nghệ
Vốn không thể phục hồi sau sự sụp đổ giá than vào năm 2012, Ordos – một thành phố giàu tài nguyên than đá ở miền Bắc Trung Quốc – hiện gần như không còn người sinh sống. Tuy nhiên, nơi đây lại trở thành điểm đến của hàng chục công ty xe tự lái tìm kiếm một không gian thử nghiệm lý tưởng.
Với hệ thống đường xá rộng rãi, chất lượng tốt và mật độ giao thông thấp, Ordos trở thành một phòng thí nghiệm thực tế, nơi các phương tiện tự lái có thể vận hành mà không gặp nguy hiểm cho người đi bộ hay phải đối mặt với những tình huống giao thông phức tạp.

Sự chuyển mình của Ordos từ một thảm họa bất động sản thành một trung tâm thử nghiệm công nghệ là minh chứng cho chiến lược lớn hơn của Trung Quốc trong việc biến các thất bại về cơ sở hạ tầng thành cơ hội công nghệ. Thành phố này nắm giữ 1/6 trữ lượng than của Trung Quốc, cung cấp nguyên liệu quan trọng cho việc huấn luyện đội xe tải tự hành.
Nhà nghiên cứu Liu Lidan từ Viện nghiên cứu Anbound của Trung Quốc cho biết với Rest of World: "Trở thành một thành phố nổi tiếng với xe tự lái đã giúp Ordos xây dựng được một thương hiệu vô cùng giá trị. Điều này mang lại hàng trăm tỷ cơ hội đầu tư và thu hút vốn cũng như nhân tài."
Cuộc thay đổi của Ordos diễn ra hai thập kỷ sau khi các nhà quy hoạch đô thị bắt đầu xây dựng Kangi, một khu vực mới trong thành phố nhằm thể hiện sự giàu có của ngành than ở địa phương. Được xây dựng từ năm 2004, thành phố vệ tinh rộng 32 km² này được hình dung là một đô thị tương lai, với sân vận động, bảo tàng và các căn hộ cao cấp.
Theo các phương tiện truyền thông Trung Quốc, cuộc khủng hoảng giá than toàn cầu năm 2012 và bong bóng bất động sản đã khiến hơn 70% các dự án tại Kangi bị bỏ hoang. Hiện nay, chỉ có 131.000 người sinh sống tại khu vực này, trong khi cả thành phố Ordos rộng lớn hơn chỉ có 2,2 triệu dân trên diện tích 86.000 km², với mật độ dân số khoảng 25 người/km².

Thiên đường cho xe tự lái
Trung Quốc đã coi xe tự lái là công nghệ ưu tiên hàng đầu, bên cạnh robot và trí tuệ nhân tạo (AI). Sự thất bại trong sự phát triển của Ordos trong những năm 2010 đã vô tình tạo ra một môi trường lý tưởng để thử nghiệm các phương tiện tự lái, bao gồm xe tải tự hành, robotaxi và xe buýt thông minh.
Chính quyền địa phương đã dành riêng 355 km đường bộ để thử nghiệm xe tự lái, biến Ordos thành một trong 20 khu vực thử nghiệm chính thức tại Trung Quốc cho hệ thống tích hợp phương tiện-đám mây (vehicle-cloud-integration).
Ordos đã lắp đặt hơn 2.518 thiết bị ven đường, bao gồm radar laser và các bộ thu phát tín hiệu, để hỗ trợ trao đổi dữ liệu thời gian thực giữa các phương tiện và cơ sở hạ tầng. Hệ thống này thu thập thông tin từ các con đường, đèn giao thông và phương tiện để cung cấp dữ liệu về tình hình giao thông và an toàn đường bộ cho xe tự lái.
KargoBot, công ty được hỗ trợ bởi Didi – dịch vụ gọi xe lớn nhất Trung Quốc, đã bắt đầu thử nghiệm xe tải tự lái tại Ordos từ năm 2021. Đội xe hơn 300 chiếc của công ty này là đội xe tự hành lớn nhất tại Ordos, được huấn luyện trong khu vực chiếm 1/6 trữ lượng than của cả nước.
Sau nhiều năm thử nghiệm, công ty hiện đang vận hành tại Ordos với một nhân viên an toàn chỉ có mặt trên chiếc xe dẫn đầu trong đoàn, với số lượng xe từ hai đến sáu chiếc. KargoBot báo cáo doanh thu 300 triệu nhân dân tệ (42 triệu USD) vào năm ngoái và dự kiến sẽ vượt 500 triệu nhân dân tệ vào cuối năm nay từ việc vận chuyển hàng hóa, chủ yếu là các hoạt động tại Ordos.

Ông Wang Ke, phó chủ tịch của KargoBot, chia sẻ với Rest of World: "Ordos đủ lớn nhưng không quá rộng lớn. Nó cũng chiếm 1/6 tổng trữ lượng than của Trung Quốc, mang lại một nền tảng công nghiệp tuyệt vời để chúng tôi thử nghiệm các phương tiện của mình."
WeRide, công ty robotaxi của Trung Quốc niêm yết tại Mỹ, đã bắt đầu thử nghiệm tại Ordos vào năm 2023, cùng với Baidu và Huawei trong các quan hệ đối tác với chính quyền địa phương.
Ordos vẫn là một trường hợp đặc biệt nhờ vào sự kết hợp giữa nhu cầu vận chuyển hàng hóa quy mô công nghiệp và cơ sở hạ tầng đô thị gần như vắng bóng cư dân. Khác với các khu vực thử nghiệm chuyên dụng hay các khu vực được kiểm soát chặt chẽ, Ordos cung cấp những con đường đô thị thật với các ứng dụng kinh doanh thực tế, nhưng lại ít có rủi ro liên quan đến người đi bộ.
Tuy nhiên, những môi trường thử nghiệm như Ordos cũng có những hạn chế vốn có. Mặc dù sự vắng vẻ giúp cho việc thử nghiệm trở nên an toàn, nhưng nó không thể tạo ra những tình huống khó lường mà xe tự lái cần phải xử lý thành thạo. Các tình huống này bao gồm người đi bộ bất ngờ lao ra đường, người đi xe đạp lạng lách giữa các làn xe, và sự hỗn loạn vào giờ cao điểm.
Các công ty hoạt động tại Ordos đều thừa nhận rằng, để phát triển một trí tuệ nhân tạo (AI) thực sự mạnh mẽ, họ cần phải thử nghiệm trong những môi trường thách thức hơn, chứ không chỉ là những con đường vắng vẻ.
KargoBot đã mở rộng hoạt động sang bảy thành phố khác tại Trung Quốc để thu thập dữ liệu đa dạng hơn, mặc dù vẫn duy trì hoạt động chủ yếu tại Ordos.
