Buzz
Khảo sát này do Shotkit thực hiện vào tháng 2/2024, gần một năm trước. Trong số các nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp tham gia, Nikon vẫn là sự lựa chọn phổ biến với 31% số người được hỏi trung thành với hệ thống ngàm F và Z của hãng. Tiếp theo là Canon với 28%, còn Sony đứng thứ ba với 20%. Các thương hiệu khác như Panasonic Lumix, Fujifilm, Leica hay Hasselblad chiếm tỷ lệ nhỏ hơn. Dù Nikon dẫn đầu, nhưng các sản phẩm của họ từ D750 đến Z9 có sự phân bố khá đều, không có sản phẩm nào nổi bật hơn so với các dòng máy DSLR hay mirrorless khác. Đặc biệt, Sony a7 III được xem là mẫu máy phổ biến nhất trong giới nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp, với 7% số người dùng cho biết đang sử dụng máy ảnh mirrorless full frame này, mặc dù đã xuất hiện dấu hiệu tụt lại trong công nghệ và tính năng so với các sản phẩm mới hơn.
Tuy nhiên, trong cộng đồng người dùng phổ thông, Canon vẫn là lựa chọn hàng đầu với 27% người được hỏi chọn thương hiệu này. Nikon theo sau với 25%, còn Sony chỉ đứng thứ ba với 16%. Một lý do giải thích cho sự chênh lệch này là vì Sony chưa cung cấp nhiều sản phẩm phù hợp với người dùng đại chúng như Canon Powershot, IXUS hay Nikon Coolpix, những mẫu máy đơn giản, dễ sử dụng mà không yêu cầu người dùng quá chú trọng vào cảm biến hay ống kính. Với những ai chỉ cần một chiếc máy ảnh để ghi lại những khoảnh khắc thường ngày, Canon và Nikon đang làm rất tốt nhiệm vụ của mình.
Quá trình chuyển từ DSLR sang mirrorless vẫn đang diễn ra, nhưng với tốc độ không như kỳ vọng của các hãng sản xuất. Theo khảo sát của Shotkit, hiện có 63% nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp sử dụng máy mirrorless, trong khi tỷ lệ này ở nhiếp ảnh gia bán chuyên là 46%. Dù vậy, vẫn còn 36% nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp và 54% người đam mê vẫn tiếp tục sử dụng DSLR. Ví dụ, Lư Thế Nghĩa vẫn sử dụng Nikon D810, Cuhiep hiện đang sử dụng song song Leica Q3 43 và Nikon D4, trong khi một người bạn của tôi vẫn trung thành với Nikon D850 và chưa có kế hoạch chuyển sang Z8. Những người chọn mirrorless chủ yếu ưa chuộng sự gọn nhẹ và tốc độ lấy nét nhanh, trong khi DSLR vẫn có thị trường riêng nhờ vào giá cả phải chăng và hệ thống ống kính đa dạng.
Khảo sát trên được thực hiện gần một năm trước và từ đó đến nay đã có rất nhiều thay đổi. Nikon Z9 trong phân khúc nhiếp ảnh chuyên nghiệp và thể thao đã nhận được những bản cập nhật firmware lớn, cải thiện đáng kể tốc độ lấy nét và khả năng quay video. Canon ra mắt R1, một chiếc máy flagship chuyên dụng cho nhiếp ảnh thiên nhiên và thể thao, vượt qua R5 Mark II. Sony cũng không đứng yên, đã cho ra mắt A9 III với màn trập điện tử toàn phần và tốc độ chụp ấn tượng, phục vụ các nhiếp ảnh gia tại Olympic 2024 ở Paris. Mới đây, Sony cũng giới thiệu a1 II, nâng cấp khả năng lấy nét và thiết kế gọn gàng, gần giống với A9.
Số liệu khảo sát rất quan trọng, nhưng chúng chỉ phản ánh xu hướng tại một thời điểm cụ thể. Những xu hướng này sẽ thay đổi theo thời gian. Đặc biệt, với những nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp đã gắn bó lâu dài với một hệ sinh thái máy ảnh, việc chuyển sang thương hiệu khác là điều rất dễ xảy ra.
Khảo sát không thể không nhắc đến sự bùng nổ của Nikon Zf trong năm 2024, khi các tín đồ Fujifilm X bị cuốn hút bởi thiết kế retro của Zf, kết hợp với cảm biến full-frame của Z6II và hệ thống lấy nét, chip xử lý được chuyển thẳng từ Z8. Điều đặc biệt là Zf có giá không cao hơn nhiều so với XT-5. Tuy nhiên, trong khoảng thời gian đó, tôi nhận thấy một xu hướng khác, đó là người dùng Zf cảm thấy không thoải mái với kích thước và trọng lượng máy, khiến tay bị mỏi khi sử dụng lâu. Hơn nữa, hệ sinh thái ống kính ngàm Z tự động lấy nét lại thiếu các lựa chọn phù hợp với thiết kế cổ điển của Zf. Do đó, việc bán lại Zf cũ hiện đang không thiếu người.
Sony a1 II hiện đang nhận nhiều ý kiến cho rằng việc nâng cấp quá ít, cảm biến vẫn giống như bản cũ, chỉ có thêm chip AI hỗ trợ tính năng nhận diện vật thể, người và chuyển động. Tuy vậy, thị phần và dữ liệu vẫn là yếu tố chính để đánh giá vị thế của một thương hiệu trong ngắn hạn, không riêng gì trong ngành nhiếp ảnh. Ba ông lớn của ngành năm nay chắc chắn sẽ có những thay đổi và nâng cấp, từ các sản phẩm đang bán đến những sản phẩm sắp ra mắt.
