VTV.vn - Kết quả khảo sát cho thấy mối lo ngại lớn nhất của người dùng là việc AI sẽ thay thế họ, hay 'cướp mất công việc' của họ.
Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng xâm nhập sâu rộng vào cuộc sống và công việc, một nghiên cứu quy mô từ Đại học Zurich (Thụy Sĩ) đã chỉ ra rằng người dân Mỹ và Anh lo sợ mất việc làm do AI nhiều hơn việc AI có thể đe dọa sự tồn vong của nhân loại.
Nghiên cứu công bố trên tạp chí khoa học Proceedings of the National Academy of Sciences đã thực hiện ba thí nghiệm trực tuyến với hơn 10.000 người tham gia. Nhóm nghiên cứu chia các đối tượng thành nhiều nhóm: một nhóm đọc cảnh báo về các thảm họa do AI gây ra trong tương lai, một nhóm tiếp xúc với các rủi ro hiện tại như thuật toán thiên vị, tin giả và mất việc, trong khi nhóm còn lại đọc nội dung trung lập hoặc đề cập đến lợi ích của AI.

Kết quả cho thấy, mặc dù các cảnh báo về 'thảm họa tương lai' khiến người đọc lo lắng tạm thời, nhưng nỗi lo dài hạn thực sự lại nằm ở các rủi ro hiện tại: như thiên vị trong các thuật toán quyết định, sự lan rộng của thông tin sai lệch, và đặc biệt là AI thay thế con người trong công việc.
"Người tham gia nghiên cứu có thể phân biệt rõ giữa nguy cơ lý thuyết và vấn đề thực tế – và họ đặc biệt nghiêm túc về những rủi ro cụ thể đang hiện hữu," Giáo sư Fabrizio Gilardi, người đứng đầu nghiên cứu, cho biết.
Một điểm đáng chú ý trong nghiên cứu là dù các cảnh báo về AI hủy diệt nhân loại luôn chiếm sóng truyền thông và được bàn luận tại các hội nghị công nghệ lớn, chúng không làm lu mờ mối quan tâm của công chúng đối với các rủi ro hiện tại. Emma Hoes, đồng tác giả nghiên cứu, nhấn mạnh: "Việc thảo luận về các nguy cơ lâu dài không nhất thiết phải làm người ta bỏ qua các vấn đề trước mắt."
Tại Việt Nam, nỗi lo về 'mất việc vì AI' ngày càng trở nên rõ rệt
Không nằm ngoài xu hướng toàn cầu, các cuộc thảo luận về AI tại Việt Nam – từ mạng xã hội đến các diễn đàn công nghệ – phản ánh sự quan tâm của nhiều người đối với những biến động trên thị trường lao động do AI tạo ra.
Anh Lâm Quốc Bảo, giám đốc một công ty dịch vụ sáng tạo tại TP.HCM, chia sẻ: "Khi thấy AI có thể viết nội dung, tạo hình ảnh và thậm chí dựng video chỉ trong vài phút, tôi nhận ra rằng một phần công việc của nhân viên trong công ty tôi sẽ thay đổi, hoặc biến mất."
Chị Trần Thị Hương, trước đây làm việc tại một công ty phân tích thị trường ở Hà Nội, cho biết đã phải chuyển nghề sau khi công việc của chị bị thay thế bởi hệ thống AI kết hợp dữ liệu và tạo báo cáo tự động.
Một khảo sát nội bộ của một nền tảng tuyển dụng lớn tại Việt Nam vào cuối năm 2024 ghi nhận: khoảng 62% người lao động trong các lĩnh vực hành chính, nội dung và phân tích dữ liệu cho rằng AI sẽ có tác động trực tiếp đến công việc của họ trong vòng 2–3 năm tới.
