VTV.vn - Tại Việt Nam, xu hướng nhân viên áp dụng 'AI âm thầm' đang ngày càng phổ biến tại nhiều doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực marketing, truyền thông và phân tích dữ liệu.
Bạn đã từng sử dụng để soạn email công việc, tóm tắt báo cáo, nghiên cứu tài liệu hay xử lý dữ liệu bảng tính chưa? Nếu có, bạn không cô đơn. Một nghiên cứu toàn cầu vừa công bố cho thấy 58% nhân viên đang tích cực sử dụng AI trong công việc - và khoảng một phần ba trong số đó dùng AI hàng tuần hoặc hàng ngày.
Một khảo sát đăng trên The Conversation, thực hiện với hơn 32.000 nhân viên ở 47 quốc gia, chỉ ra rằng hầu hết người dùng nhận thấy những lợi ích rõ rệt từ việc sử dụng AI. Khoảng 67% nhân viên cảm thấy làm việc hiệu quả hơn, 61% tiếp cận thông tin nhanh chóng hơn, 59% cho rằng khả năng sáng tạo được cải thiện, và 58% nhận thấy chất lượng công việc tăng lên khi áp dụng AI.

Cụ thể hơn, và các công cụ AI tổng quát khác là nhóm công cụ phổ biến nhất, với khoảng 70% nhân viên ưu tiên các công cụ miễn phí thay vì dùng các giải pháp AI do công ty cung cấp.
Tuy nhiên, sự bùng nổ của AI tại công sở cũng đi kèm với những rủi ro tiềm ẩn đáng lo ngại. Khoảng 48% nhân viên thừa nhận từng tải lên các công cụ AI công cộng thông tin nhạy cảm như dữ liệu tài chính hoặc thông tin khách hàng. Thậm chí, 44% nhân viên cho biết hành động sử dụng AI của họ đã vi phạm chính sách nội bộ công ty.
Ngoài ra, hiện tượng 'shadow AI' - tức việc sử dụng AI mà không báo cáo cho tổ chức - cũng đang trở nên phổ biến. Khoảng 61% nhân viên từng giấu việc mình sử dụng AI, 55% từng trình bày nội dung do AI tạo ra như sản phẩm của chính mình, và 66% không rõ liệu việc sử dụng đó có được phép hay không.
Một mối lo ngại khác là sự chủ quan trong việc sử dụng AI. Khoảng 66% nhân viên thừa nhận họ đã hoàn toàn tin vào kết quả do AI cung cấp mà không kiểm tra lại, và 56% từng mắc sai lầm trong công việc vì AI. Đặc biệt, thế hệ trẻ (18-34 tuổi) có xu hướng sử dụng AI thiếu thận trọng hơn so với nhóm lớn tuổi, làm tăng nguy cơ thiệt hại tài chính hoặc tổn hại uy tín doanh nghiệp.
Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng việc thiếu đào tạo chính thức về AI trong các doanh nghiệp là yếu tố làm gia tăng nguy cơ. Mặc dù AI đã trở nên phổ biến, chỉ có 34% nhân viên cho biết công ty họ có chính sách hướng dẫn sử dụng AI, và chỉ 6% cho biết công ty cấm hoàn toàn việc sử dụng AI.
Nhân sự Việt đang dùng AI trong công việc như thế nào?
Tại Việt Nam, xu hướng nhân viên sử dụng 'AI âm thầm' đang dần trở nên phổ biến ở nhiều doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực marketing, truyền thông và phân tích dữ liệu.
Nguyễn Thu Giang, nhân viên truyền thông tại Hà Nội, chia sẻ: 'Tôi thường dùng để soạn thảo kế hoạch nội bộ và gợi ý nội dung cho email marketing. Công ty chưa có quy định rõ ràng về việc cấm dùng AI, nhưng tôi vẫn âm thầm sử dụng vì sợ nếu khai báo sẽ bị đánh giá thiếu chuyên nghiệp.'
Tương tự, Nguyễn Minh Trí, chuyên viên phân tích dữ liệu tại TP.HCM, cho biết: 'Tôi hay dùng AI miễn phí để tổng hợp nhanh các báo cáo tuần. Thú thật là tôi chưa bao giờ hỏi cấp trên liệu việc này có được phép không - chủ yếu vì ai cũng bận rộn, và tôi nghĩ miễn là hiệu quả là được.'
Theo đánh giá của một chuyên gia nhân sự tại một công ty công nghệ lớn ở TP.HCM, việc nhân viên âm thầm sử dụng AI đang tiềm ẩn nhiều rủi ro: 'Điều này làm cho doanh nghiệp khó kiểm soát dữ liệu, đồng thời tăng nguy cơ vi phạm bảo mật nội bộ nếu thông tin nhạy cảm bị vô tình tải lên các nền tảng công cộng.'
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh rằng thay vì cấm đoán, doanh nghiệp nên chủ động xây dựng các chính sách rõ ràng, tổ chức đào tạo kỹ năng AI cho nhân viên, và tạo ra một môi trường làm việc an toàn - nơi nhân viên có thể sử dụng AI một cách minh bạch.
Các chuyên gia cũng khuyến cáo rằng để tận dụng AI một cách bền vững, doanh nghiệp Việt cần đầu tư mạnh vào đào tạo kỹ năng sử dụng AI có trách nhiệm, thiết lập hệ thống giám sát và quản lý rủi ro, đồng thời xây dựng một môi trường làm việc an toàn về tâm lý - nơi nhân viên được khuyến khích sử dụng AI một cách minh bạch thay vì che giấu.
