Buzz
VTV.vn - Tại Việt Nam, xu hướng nhân viên sử dụng "AI âm thầm" đang ngày càng lan rộng, đặc biệt là trong các ngành marketing, truyền thông và phân tích dữ liệu.
Bạn đã từng dùng để soạn email công việc, tóm tắt báo cáo, nghiên cứu tài liệu hay xử lý dữ liệu bảng tính chưa? Nếu có, bạn không phải là người duy nhất. Một nghiên cứu toàn cầu công bố hôm nay cho biết 58% nhân viên đã chủ động áp dụng AI trong công việc của mình, với khoảng một phần ba trong số đó sử dụng AI hàng tuần hoặc mỗi ngày.
Theo khảo sát đăng trên The Conversation, được thực hiện với hơn 32.000 nhân viên tại 47 quốc gia, đa số người dùng đều ghi nhận những lợi ích rõ rệt khi sử dụng AI. Khoảng 67% nhân viên cho biết hiệu quả công việc của họ được cải thiện, 61% cho rằng họ tiếp cận thông tin nhanh hơn, 59% cảm thấy khả năng sáng tạo của mình được nâng cao, và 58% cho rằng chất lượng công việc tốt hơn nhờ vào AI.
Cụ thể hơn, và các công cụ AI tổng quát khác hiện đang là những công cụ phổ biến nhất, với khoảng 70% nhân viên lựa chọn công cụ miễn phí thay vì sử dụng các giải pháp AI nội bộ của công ty.
Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của AI trong công sở cũng đi kèm với những rủi ro tiềm ẩn đáng lo ngại. Khoảng 48% nhân viên thừa nhận đã tải lên các công cụ AI công cộng những thông tin nhạy cảm như dữ liệu tài chính hoặc thông tin khách hàng. Thậm chí, 44% nhân viên cho biết hành vi sử dụng AI của họ đã vi phạm chính sách nội bộ của công ty.
Bên cạnh đó, hiện tượng "shadow AI" - tức là việc sử dụng AI mà không thông báo cho tổ chức - cũng rất phổ biến. Khoảng 61% nhân viên đã từng giấu việc sử dụng AI, 55% đã trình bày sản phẩm AI tạo ra như là công việc của chính mình, và 66% không rõ liệu việc sử dụng đó có được phép hay không.
Một vấn đề đáng lo ngại khác là sự thiếu cẩn trọng khi sử dụng AI. Khoảng 66% nhân viên thừa nhận rằng họ tin tưởng hoàn toàn vào kết quả từ AI mà không kiểm tra lại, và 56% đã mắc lỗi công việc vì sự phụ thuộc vào AI. Đặc biệt, thế hệ trẻ (18-34 tuổi) có xu hướng sử dụng AI thiếu thận trọng hơn so với thế hệ lớn tuổi, điều này gia tăng nguy cơ gây thiệt hại tài chính hoặc tổn hại uy tín doanh nghiệp.
Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng sự thiếu sót trong việc đào tạo bài bản về AI trong doanh nghiệp là nguyên nhân khiến nguy cơ trở nên nghiêm trọng. Mặc dù AI đã phổ biến, chỉ 34% nhân viên cho biết công ty họ có chính sách hướng dẫn sử dụng AI, và chỉ 6% cho biết tổ chức của họ cấm hoàn toàn việc sử dụng AI.
Nhân sự Việt đang dùng AI trong công việc như thế nào?
Tại Việt Nam, xu hướng nhân viên sử dụng "AI âm thầm" đang ngày càng phổ biến tại nhiều doanh nghiệp, đặc biệt trong các lĩnh vực marketing, truyền thông và phân tích dữ liệu.
Nguyễn Thu Giang, nhân viên truyền thông tại Hà Nội, chia sẻ: "Tôi thường xuyên sử dụng để lập kế hoạch nội bộ và gợi ý nội dung cho email marketing. Công ty chưa có quy định rõ ràng cấm dùng AI, nhưng tôi vẫn âm thầm sử dụng vì lo rằng nếu khai báo sẽ bị coi là thiếu chuyên nghiệp."
Tương tự, Nguyễn Minh Trí, chuyên viên phân tích dữ liệu ở TP.HCM, chia sẻ: "Tôi thường dùng AI miễn phí để nhanh chóng tổng hợp báo cáo tuần. Tuy nhiên, thật sự tôi chưa bao giờ hỏi cấp trên liệu việc này có được phép không - chủ yếu vì ai cũng bận và tôi nghĩ miễn sao hiệu quả là đủ."
Theo nhận định của một chuyên gia nhân sự tại một công ty công nghệ lớn ở TP.HCM, tình trạng nhân viên âm thầm sử dụng AI hiện nay đang tiềm ẩn nhiều rủi ro: "Điều này khiến doanh nghiệp khó kiểm soát dữ liệu, đồng thời gia tăng nguy cơ vi phạm bảo mật nội bộ nếu thông tin nhạy cảm bị vô tình đưa lên các nền tảng công cộng."
Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo rằng thay vì cấm đoán, doanh nghiệp nên chủ động xây dựng chính sách rõ ràng, tổ chức đào tạo về kỹ năng AI cho nhân viên và phát triển một môi trường làm việc an toàn, nơi mà nhân viên có thể sử dụng AI một cách minh bạch.
Các chuyên gia cũng đề xuất rằng để tận dụng AI một cách bền vững, doanh nghiệp Việt cần đầu tư mạnh vào việc đào tạo kỹ năng sử dụng AI một cách có trách nhiệm, xây dựng các hệ thống giám sát và quản lý rủi ro, đồng thời tạo dựng một môi trường làm việc an toàn về mặt tâm lý, khuyến khích nhân viên minh bạch trong việc sử dụng AI thay vì giấu giếm.
