Thay vì chỉ khuyến khích nhân viên dùng AI, giờ đây họ đối mặt với yêu cầu: “Dùng AI tốt nhất có thể, nếu không sẽ bị loại.”
Trong cơn sóng AI lan rộng, nỗi lo mất việc vì công nghệ trở nên hiện hữu hơn bao giờ hết. Các câu chuyện về doanh nghiệp thay nhân lực bằng AI để giảm chi phí và tăng năng suất ngày càng phổ biến.
Tuy nhiên, phụ thuộc AI đôi khi dẫn đến trục trặc không lường trước, nhất là khi hệ thống chưa ổn định hoặc thiếu sự giám sát của con người.
Giới công nghệ trấn an rằng vấn đề không phải AI thay thế con người, mà là những ai tận dụng AI hiệu quả sẽ dần thay thế những người còn lại. Nhân viên vì thế phải thích nghi nhanh chóng.

Để thích ứng, nhiều lãnh đạo doanh nghiệp chọn cách quen thuộc: tổ chức đào tạo nội bộ, tích hợp công cụ AI vào quy trình, hoặc đưa ra các chỉ tiêu năng suất liên quan AI. Biện pháp này mang tính an toàn nhưng chưa hẳn tạo ra thay đổi rõ rệt.
Khi phương pháp truyền thống chưa đủ hiệu quả, một số CEO bắt đầu áp dụng các cách tiếp cận sáng tạo hơn – nhưng cũng khắt khe hơn.
Gần đây, một bài đăng lan truyền trên mạng xã hội X đã thu hút sự chú ý khi giới thiệu một phương thức đặc biệt nhằm thúc đẩy việc ứng dụng AI trong doanh nghiệp.
Theo bài đăng trên X, CEO một công ty bán hàng trên TikTok Shop đã sa thải toàn bộ đội ngũ agency, sau đó yêu cầu họ “thi lại” để giành lại vị trí, lần này với điều kiện bắt buộc phải tận dụng AI trong công việc, nhằm tăng tương tác với người dùng thông qua khối lượng media khổng lồ.

CEO cho biết hiện công ty đang kinh doanh 600 sản phẩm thực phẩm chức năng từ nhiều nhãn hiệu, kết nối với mạng lưới các nhà sáng tạo nội dung rộng lớn, đăng hơn 1.000 video mỗi tháng lên TikTok Shop. Quy mô và mức độ tự động hóa khiến việc sử dụng AI hiệu quả trở thành yêu cầu bắt buộc.
Cuộc “thi lại” này cũng như một cuộc chiến sinh tồn. Người biết tận dụng AI sẽ giữ được công việc và thậm chí nhận lương cao gấp đôi, trong khi người kém hiệu quả sẽ bị loại bỏ.
Lúc này, AI đã thực sự trở thành công cụ sống còn cho nhân viên nếu họ muốn tiếp tục làm việc tại doanh nghiệp.
Điều này cũng dẫn đến thay đổi rõ rệt trong cách tổ chức công việc. Nếu trước đây nhiều doanh nghiệp nhấn mạnh tinh thần hợp tác, thì giờ AI khiến một số môi trường đề cao hiệu suất cá nhân hơn, thậm chí xuất hiện khái niệm “công ty 1 người” khi hầu hết công việc do AI đảm nhận.
Tuy nhiên, những phương pháp này không thiếu rủi ro. Đặt nhân viên vào môi trường cạnh tranh cao giúp nâng năng suất ngắn hạn nhưng cũng đặt ra câu hỏi về văn hóa doanh nghiệp và tính bền vững lâu dài.
Một môi trường quá nhấn mạnh cạnh tranh cá nhân có thể làm giảm tinh thần hợp tác, vốn vẫn là yếu tố then chốt trong nhiều lĩnh vực.
