Khởi nghiệp trong kỷ nguyên AI: Từ phòng ngủ kiếm 30 triệu USD, những CEO tuổi 15 chỉ viết vài dòng code rồi để xử lý phần còn lại

Ban ngày đến trường, buổi tối điều hành công ty là câu chuyện có thật của nhiều nhà sáng lập mới chỉ 14-15 tuổi dù họ không hề sở hữu một đội ngũ nhân viên.

Trong khi phần lớn bạn bè đồng trang lứa vẫn bận rộn với bài tập về nhà hoặc các trận bóng sau giờ học, một thế hệ startup trẻ đang lặng lẽ xây dựng những dự án công nghệ ngay trong phòng ngủ của mình. Nhờ sự hỗ trợ của AI, những rào cản về kỹ năng lập trình hay nguồn vốn ban đầu không còn là trở ngại quá lớn đối với các "CEO nhí" vừa mới đủ tuổi lái xe.

Khởi nghiệp trong thời đại AI

Theo tờ Wall Street Journal (WSJ), buổi sáng làm việc cho startup, từ 8 giờ đến gần 3 giờ chiều lại quay về lớp học trung học – đó là lịch sinh hoạt quen thuộc của Nick Dobroshinsky, một thiếu niên 15 tuổi sống tại Sammamish, Washington. Nick không phải trường hợp hiếm hoi mà là đại diện cho làn sóng doanh nhân trẻ đang tận dụng sức mạnh của trí tuệ nhân tạo để rút ngắn khoảng cách từ ý tưởng đến doanh thu.

Sự khác biệt lớn giữa thế hệ Bill Gates hay Mark Zuckerberg với những nhà sáng lập trẻ ngày nay nằm ở công cụ làm việc. Nếu các bậc tiền bối từng phải dành hàng nghìn giờ viết từng dòng code, thì Nick Dobroshinsky chỉ cần khoảng 10 dòng mã. Phần việc còn lại được cậu giao cho Claude của Anthropic, của OpenAI và Gemini của Google xử lý.

Nền tảng nghiên cứu tài chính BeyondSPX do Nick xây dựng hiện thu hút hơn 50.000 người dùng mỗi tháng. Thậm chí, Greystone Logistics (một công ty niêm yết) từng phát hành thông cáo báo chí khen ngợi bản phân tích độc lập từ BeyondSPX mà không hề biết rằng người sáng lập nền tảng này chỉ mới 15 tuổi. Nick cũng không cần đội marketing riêng, thay vào đó cậu tận dụng các bot trên Reddit để quảng bá dịch vụ.

Đây được xem là bức tranh tiêu biểu của phong trào khởi nghiệp trong kỷ nguyên AI: mô hình cực kỳ tinh gọn, vận hành chủ yếu nhờ thuật toán và hầu như không cần chi phí cho nhân sự.

Nhà đầu tư mạo hiểm Kulveer Taggar tại San Francisco cho rằng độ tuổi trung bình của các nhà sáng lập đang giảm nhanh kể từ khi và Claude trở nên phổ biến. Nhờ AI, việc phát triển phần mềm quy mô lớn trở nên dễ tiếp cận hơn bao giờ hết. Những người trẻ vốn quen với công nghệ mới tin rằng nếu họ có thể hiểu và khai thác thuật toán của TikTok hay X, thì việc chinh phục thị trường cũng hoàn toàn nằm trong khả năng.

Sự nóng vội đặc trưng của tuổi trẻ kết hợp với khả năng phản hồi gần như tức thì của AI đã hình thành một cách suy nghĩ mới: "Tại sao phải mất nhiều năm chờ đợi khi cơ hội đang ở ngay trước mắt?".

Raghav Arora là một ví dụ tiêu biểu. Khi mới 17 tuổi, sau khi từng bị đình chỉ học vì bán kẹo Mỹ nhập khẩu cho bạn học tại Singapore, Arora hiện điều hành GetASAP – một startup phân phối nông sản sử dụng AI để dự đoán nhu cầu và tồn kho.

Công ty này hiện có 48 nhân viên và đã huy động được 3,4 triệu USD từ General Catalyst. Arora thậm chí đã quyết định bỏ học trung học để chuyển đến Nam California và toàn tâm phát triển sự nghiệp kinh doanh.

Một trường hợp khác là Zach Yadegari, 18 tuổi, người đã phát triển ứng dụng dinh dưỡng Cal AI với doanh thu hằng năm khoảng 30 triệu USD. Zach bắt đầu học lập trình từ năm 7 tuổi và đến năm 16 tuổi đã bán ứng dụng game đầu tiên của mình với giá gần 100.000 USD.

Canh bạc

Làn sóng doanh nhân tuổi teen này đang khiến các quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) rơi vào một tình thế vừa hấp dẫn vừa nhiều rủi ro. Y Combinator – vườn ươm khởi nghiệp nổi tiếng hàng đầu thế giới – hiện đã bỏ quy định về độ tuổi tối thiểu đối với người nộp đơn tham gia.

Arlan Rakhmetzhanov, chàng trai 18 tuổi bỏ dở việc học tại Kazakhstan, đã gọi vốn thành công 6,2 triệu USD cho startup Nozomio. Anh gây ấn tượng với các đối tác tại YC nhờ khả năng "ra hàng" (ship code) với tốc độ cực nhanh – một kỹ năng đặc biệt quan trọng trong thời đại AI.

Dẫu vậy, không phải nhà đầu tư nào cũng sẵn sàng đặt niềm tin vào những nhà sáng lập còn quá trẻ. Ali Partovi, người đứng đầu quỹ Neo, cho biết ông đánh giá cao sự nhiệt huyết của các học sinh trung học, nhưng vẫn ưu tiên đầu tư vào sinh viên đại học – nơi họ dễ tìm được đồng sáng lập và những nhân sự đầu tiên cho startup.

Một câu hỏi lớn mà nhiều VC thường đặt ra là: "Liệu một thiếu niên có đủ khả năng thu hút những người giỏi hơn mình về làm việc hay không?".

Ngoài ra còn có yếu tố tâm lý. Một đối tác tại Google Ventures cho biết khi làm việc với các nhà sáng lập mới 17 tuổi, ông thường phải trao đổi trực tiếp với phụ huynh để chắc chắn rằng họ đã chuẩn bị tinh thần cho hành trình khởi nghiệp đầy áp lực và thử thách.

Dù kết quả cuối cùng là thành công vang dội hay chỉ dừng lại ở một trải nghiệm đáng nhớ, không thể phủ nhận rằng AI đang góp phần hình thành nên một thế hệ doanh nhân mới với cách tư duy hoàn toàn khác biệt.

Alby Churven, một học sinh lớp 8 tại Sydney, sau khi không thành công với startup đầu tiên đã nhanh chóng đổi hướng sang phát triển một công cụ AI hỗ trợ tạo code cho website. Tư duy "xoay trục" (pivot) nhanh nhạy – vốn là nét đặc trưng của Silicon Valley – giờ đây đã xuất hiện ở cả những thiếu niên mới 14 tuổi.

Cơ hội có thể mở ra cho tất cả mọi người, nhưng thị trường thì luôn khắc nghiệt. AI có thể hỗ trợ viết code, dự đoán tồn kho hay soạn thảo báo cáo tài chính, nhưng bản lĩnh và sự chín chắn của một nhà lãnh đạo thì không công nghệ nào có thể thay thế.

Dẫu vậy, với những con số ấn tượng như 30 triệu USD doanh thu hay hơn 50.000 người dùng hoạt động thường xuyên, các nhà sáng lập tuổi teen đang cho thấy một điều rõ ràng: trong thời đại AI, tuổi tác có thể chỉ là con số, còn tốc độ mới là yếu tố quyết định.

*Nguồn: WSJ, BI