Các công ty, tổ chức và trường đại học đang cùng nhau hiện thực hóa tham vọng biến Trung Quốc thành quốc gia dẫn đầu trong lĩnh vực đổi mới AI toàn cầu vào năm 2030, theo kế hoạch của Bắc Kinh.

Khi DeepSeek, công ty AI hàng đầu của Trung Quốc, ra mắt các mô hình AI hiệu quả và cạnh tranh vào tháng trước, cộng đồng công nghệ toàn cầu đã chú ý. DeepSeek không chỉ thể hiện sức mạnh công nghệ ngày càng lớn mạnh của Trung Quốc mà còn khẳng định cách tiếp cận độc đáo của quốc gia này trong lĩnh vực AI.
Thực tế, Trung Quốc không chỉ có DeepSeek mà còn sở hữu một hệ sinh thái AI rộng lớn với nhiều công ty hàng đầu.
Các tập đoàn công nghệ khổng lồ của Trung Quốc như Baidu, Alibaba và Tencent đều đang đầu tư mạnh mẽ vào nghiên cứu và phát triển AI.
Đầu tháng này, CEO của Alibaba, Eddie Wu, tiết lộ rằng công ty này có kế hoạch đầu tư lớn vào AI với mục tiêu đạt được hoặc vượt qua trí thông minh con người.
Hiện tại, Alibaba đang hợp tác với Apple để tích hợp các mô hình AI hiện có vào iPhone tại Trung Quốc. (Bên ngoài Trung Quốc, iPhone cũng tích hợp tương tự với của OpenAI).
Một thế hệ mới các công ty AI nhỏ hơn và chuyên sâu hơn đã xuất hiện. Dù không nổi tiếng toàn cầu như DeepSeek, OpenAI hay Anthropic, mỗi công ty đều tìm ra hướng đi riêng và đóng góp vào sự phát triển nhanh chóng của công nghệ này.

Ví dụ, Cambricon Technologies, được niêm yết tại Thượng Hải, chuyên phát triển chip AI. Yitu Technology tập trung vào ứng dụng AI trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe và thành phố thông minh. Megvii Technology và CloudWalk Technology đã khẳng định vị thế trong lĩnh vực nhận dạng hình ảnh và thị giác máy tính, trong khi iFLYTEK nổi bật với công nghệ nhận dạng giọng nói.
Dù đối mặt với lệnh trừng phạt về chip từ Hoa Kỳ và các quy định nghiêm ngặt trong nước, các công ty AI Trung Quốc vẫn tìm được cách để thành công.
Trong khi các công ty Hoa Kỳ như OpenAI đào tạo mô hình ngôn ngữ lớn từ dữ liệu Internet, các công ty Trung Quốc tận dụng nguồn dữ liệu khổng lồ từ các nền tảng nội địa như WeChat, Weibo và Zhihu, cùng các nguồn dữ liệu được chính phủ phê duyệt.
Nhiều công ty AI Trung Quốc cũng áp dụng phương pháp phát triển mã nguồn mở, tập trung vào hiệu quả và ứng dụng thực tế thay vì chỉ dựa vào sức mạnh tính toán.
Kết quả là một phong cách tiếp cận AI đặc trưng của Trung Quốc đã hình thành.
Sự hỗ trợ từ nhà nước Trung Quốc cho phát triển AI cũng rất đáng kể. Ngoài chính quyền trung ương, các chính quyền địa phương và tỉnh cũng cung cấp nguồn tài trợ lớn thông qua quỹ đầu tư mạo hiểm, trợ cấp và ưu đãi thuế.
Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã thiết lập ít nhất 48 sàn giao dịch dữ liệu trên khắp các thành phố. Đây là những thị trường được ủy quyền, nơi các công ty AI có thể mua các tập dữ liệu khổng lồ trong một môi trường được quản lý chặt chẽ. Đến năm 2028, Trung Quốc dự kiến thiết lập hơn 100 “không gian dữ liệu đáng tin cậy”.
Những không gian này là môi trường an toàn, được quản lý chặt chẽ, nhằm chuẩn hóa việc trao đổi dữ liệu giữa các ngành và khu vực. Chúng sẽ tạo nền tảng cho một thị trường dữ liệu quốc gia toàn diện, cho phép truy cập và sử dụng các tập dữ liệu đa dạng trong một khuôn khổ được kiểm soát.

Sự phát triển của ngành công nghiệp AI tại Trung Quốc đi đôi với việc thúc đẩy mạnh mẽ giáo dục AI. Năm 2018, Bộ Giáo dục Trung Quốc đã công bố kế hoạch hành động nhằm đẩy nhanh đổi mới AI trong các trường đại học.
Theo dữ liệu công khai, 535 trường đại học đã thành lập chuyên ngành đào tạo AI bậc đại học, và khoảng 43 viện nghiên cứu chuyên sâu về AI đã được thành lập kể từ năm 2017. (Để so sánh, chỉ có 14 trường cao đẳng và đại học tại Hoa Kỳ cung cấp bằng cấp chính thức về AI).
Các tổ chức này đang cùng nhau xây dựng một nguồn nhân lực AI chất lượng cao tại Trung Quốc, một yếu tố quan trọng để hiện thực hóa tham vọng trở thành quốc gia dẫn đầu về đổi mới AI toàn cầu vào năm 2030.
Chiến lược AI của Trung Quốc kết hợp sự hỗ trợ mạnh mẽ từ nhà nước với các quy định có mục tiêu. Thay vì áp dụng các biện pháp kiểm soát chung, các cơ quan quản lý đã phát triển một cách tiếp cận linh hoạt để quản lý rủi ro liên quan đến AI.
