Khủng hoảng chip nhớ mở rộng: Các hãng smartphone Trung Quốc đang gặp khó khi hàng tồn kho sắp cạn kiệt

Cơn sóng giá chip nhớ đang khiến các nhà sản xuất smartphone Trung Quốc gặp bế tắc, khi họ không dám nhập hàng mới dù nguồn cung đang dần cạn kiệt.

Ngành công nghiệp smartphone toàn cầu đang đối diện một cuộc khủng hoảng khi giá chip nhớ tăng gần 50%, buộc các ông lớn như Xiaomi, OPPO và vivo phải tạm dừng việc mua linh kiện. Theo thông tin độc quyền từ Jiemian News ngày 14 tháng 11, các hãng này đang đứng trước nguy cơ hết hàng với tồn kho chung dưới hai tháng, thậm chí có những hãng chỉ còn chưa đầy ba tuần tồn kho DRAM, khiến họ phải dè chừng trước mức giá tăng cao từ Micron, Samsung và SK hynix.

Điều này càng trở nên căng thẳng khi các nhà sản xuất chip nhớ không hề lo lắng về doanh thu. Jackey, một nhân viên từ nhà máy sản xuất chip, cho biết nếu các hãng smartphone không mua, họ có thể chuyển công suất sang các khách hàng là nhà cung cấp server đang thiếu chip. Đặc biệt, giá bán cho server cao hơn 30% so với smartphone, khiến các hãng smartphone không còn nhiều lựa chọn.

Cơn bão kép đẩy giá chip nhớ lên mức chưa từng thấy

Nguyên nhân khủng hoảng xuất phát từ làn sóng phát triển AI và mô hình dữ liệu lớn, làm tăng mạnh nhu cầu chip nhớ cho các trung tâm dữ liệu. Các nhà sản xuất server sẵn sàng chi trả mức giá cao để đảm bảo nguồn cung, tạo ra thị trường hấp dẫn hơn nhiều so với thị trường smartphone. Tình hình càng trở nên căng thẳng khi bốn ông lớn Samsung, SK hynix, Kioxia và Micron cắt giảm nguồn cung NAND flash trong nửa cuối năm nhằm đẩy giá lên cao.

Samsung đã điều chỉnh mục tiêu sản xuất wafer NAND xuống 4,72 triệu chiếc, giảm 7% so với năm ngoái. Kioxia cũng giảm từ 4,8 triệu xuống 4,69 triệu wafer, SK hynix cắt giảm 10%, từ 2,01 triệu xuống 1,8 triệu wafer, trong khi Micron duy trì sản lượng ở mức hơn 300.000 wafer tại Singapore. Việc chuyển nhiều dây chuyền sang công nghệ 4 bit mỗi cell để đáp ứng nhu cầu AI khiến sản lượng NAND giảm là điều không thể tránh khỏi.

Tình hình càng căng thẳng khi Samsung ngừng cung cấp giá hợp đồng DDR5 DRAM vào tháng 10, làm giá spot DDR5 tăng vọt 25% chỉ trong một tuần. Vài ngày trước, SanDisk đã nâng giá hợp đồng NAND flash lên 50%, khiến các gã khổng lồ như Micron phải đồng loạt tăng giá. Các công ty công nghệ Bắc Mỹ, lo ngại về sự tăng giá đột ngột, đã bắt đầu “mua tích trữ hoảng loạn” và nhiều nhà cung cấp hiện đã đầy đơn hàng cho cả năm sau.

Đối với các nhà sản xuất smartphone, tình trạng này đặc biệt nghiêm trọng vì chip nhớ là linh kiện đắt thứ hai sau bộ xử lý. Tùy vào model và cấu hình, chip nhớ chiếm từ 10-30% tổng chi phí, và ở các model cao cấp như 12GB + 512GB, chi phí này có thể chiếm hơn 20%. Do giá chip nhớ tăng mạnh trong quý ba, giá smartphone tầm trung và cao cấp đã tăng từ 100-500 nhân dân tệ, trong khi chênh lệch giá giữa hai cấu hình của OPPO Find X9 đã lên đến 900 nhân dân tệ.

Hàng loạt hãng smartphone gặp bế tắc trong chiến lược sản xuất

Làn sóng tăng giá chip nhớ khiến cả ngành công nghiệp lâm vào thế bế tắc về chiến lược. Một đại diện từ thương hiệu nội địa cho biết các công ty hiện đang theo dõi sát sao chiến lược của đối thủ cho năm tới, nhưng vẫn chưa quyết định liệu có nên hạ cấu hình hay tăng giá bán, trong khi nhiều dự án bị tạm dừng do chi phí sản xuất quá cao.

Zhao Haijun, đồng CEO của SMIC, đã xác nhận tác động này tại buổi họp báo quý ba vào ngày 13 tháng 11. Ông cho biết do thiếu hụt và giá chip nhớ tăng, các ngành công nghiệp như smartphone và thiết bị mạng đã trở nên thận trọng hơn trong việc đặt hàng. Để xử lý các đơn hàng khẩn cấp liên quan đến chip nhớ và analog, SMIC đã phải hoãn giao một số sản phẩm smartphone trong quý ba.

Theo các nguồn tin trong chuỗi cung ứng, các nhà sản xuất chip thường duy trì mức tồn kho từ 6-8 tuần và điều chỉnh giá hợp đồng theo quý. Khi lượng tồn kho của các hãng lớn đã cạn kiệt, không còn không gian để thương lượng giá. Hiện tại, các bên đang trong tình trạng căng thẳng, với nhà sản xuất chip ưu tiên phân bổ tồn kho cho smartphone để duy trì mối quan hệ, trong khi các hãng smartphone đang chờ đợi ai sẽ là người đầu tiên đưa ra mức giá tham chiếu để đàm phán.

Tuy nhiên, nguồn tin cho biết công ty duy nhất có đủ quyền lực để dẫn dắt cuộc đàm phán giá chính là Apple. Với quy mô đặt hàng khổng lồ và vị thế vượt trội trong thị trường smartphone cao cấp, Apple trở thành ông vua duy nhất có thể tạo áp lực buộc các nhà sản xuất chip phải đưa ra mức giá hợp lý. Các hãng khác, đặc biệt là các thương hiệu Trung Quốc, đơn giản không đủ sức để đối đầu trong cuộc chiến giá này.

Triển vọng trong tương lai không mấy sáng sủa. Dù nhà sản xuất có quyết định mở rộng công suất ngay lập tức, thì vẫn phải mất ít nhất một đến hai năm để đáp ứng nhu cầu hiện tại. Nguồn tin cảnh báo rằng nhu cầu về AI hiện tại có thể chỉ là một đợt sốt ảo, và quy mô thực sự sẽ chỉ rõ ràng vào năm sau. Trong bối cảnh này, Samsung và SK hynix ít có khả năng mở rộng công suất mù quáng, thay vào đó, họ có thể cắt giảm sản lượng để đảm bảo lợi nhuận cao hơn. Do đó, giá chip nhớ có thể sẽ tăng mạnh trong nửa đầu năm tới, làm trầm trọng thêm tình cảnh khó khăn của các hãng smartphone.