Việc giá linh kiện tăng cao cùng với thời gian giao hàng kéo dài khiến tình trạng thiếu chip nhớ trở nên nghiêm trọng, gia tăng sức ép lên chuỗi cung ứng công nghệ trên toàn cầu.

Khủng hoảng nguồn cung CPU lan rộng
Tình trạng thiếu hụt CPU từ Intel Corp và Advanced Micro Devices (AMD) đang ngày càng nghiêm trọng, khiến các nhà sản xuất PC và máy chủ gặp thêm khó khăn trong bối cảnh nguồn cung bộ nhớ vốn đã rất khan hiếm.
Từ đầu năm 2026, nhiều công ty công nghệ lớn như Tesla và Apple đã cảnh báo về tình trạng thiếu nguồn cung DRAM, ảnh hưởng đến tốc độ sản xuất của họ.
Kể từ cuối tháng 2, những thương hiệu lớn như HP và Dell bắt đầu nhận thấy khoảng cách ngày càng rộng giữa nhu cầu CPU và lượng hàng thực tế có thể mua được. Thời gian giao CPU trước đây chỉ mất 1-2 tuần, nhưng giờ đã kéo dài lên đến 8-12 tuần, thậm chí có trường hợp kéo dài đến 6 tháng.
Theo tờ Nikkei Asia ngày 25/3, giá CPU đã tăng mạnh trong năm 2026, với mức tăng trung bình từ 10% đến 15%, và một số trường hợp còn tăng cao hơn mức này.
Intel và AMD vừa công bố kế hoạch tăng giá toàn bộ dòng CPU bắt đầu từ tháng 3 và tháng 4.
Một giám đốc điều hành từ nhà cung cấp máy chủ bán các giải pháp của Nvidia, AMD và Intel chia sẻ: "Trước đây, thời gian chờ trung bình để có được một CPU là khoảng 1-2 tuần, nhưng hiện tại, thời gian chờ đã kéo dài từ 8 đến 12 tuần."
Điều đáng lo ngại là ngay cả khi chấp nhận trả giá cao hơn, nhiều doanh nghiệp vẫn không thể đảm bảo được nguồn cung, điều này cho thấy vấn đề không chỉ là chi phí mà còn liên quan đến giới hạn vật lý trong năng lực sản xuất.
Sự thiếu hụt nguồn cung gần đây còn ảnh hưởng đến một cuộc cạnh tranh lâu dài trên thị trường CPU.
Trả lời phỏng vấn Nikkei, giám đốc điều hành của một nhà cung cấp phục vụ HP, Dell và Asus cho biết, khách hàng của họ đã phân bổ nhiều nguồn lực hơn trong năm 2026 để phát triển máy tính sử dụng CPU dựa trên thiết kế của Arm, một nhà cung cấp sở hữu trí tuệ chip có trụ sở tại Anh.
"Tôi nhận thấy có sự chuyển đổi, đặc biệt là vì CPU của Intel đang bị thiếu hụt trầm trọng," giám đốc điều hành này cho biết.
Đối mặt với tình hình này, Intel cho biết họ đã "thông báo với khách hàng về kế hoạch điều chỉnh giá cho một số sản phẩm nhất định, nhằm phản ánh nhu cầu ổn định, chi phí linh kiện và vật liệu tăng cao, cùng với sự biến động của thị trường."
Thủ phạm AI
Cũng giống như cuộc khủng hoảng chip nhớ trước đây, nguyên nhân sâu xa của tình trạng thiếu CPU hiện nay chính là sự bùng nổ nhu cầu tính toán cho trí tuệ nhân tạo (AI). Các công ty lớn như Nvidia, Google và Amazon đang tiêu thụ phần lớn năng lực sản xuất chip toàn cầu để phục vụ cho các trung tâm dữ liệu AI.

Điều đáng chú ý là AI không chỉ tiêu thụ GPU hay các bộ tăng tốc chuyên dụng, mà còn tạo ra một nhu cầu khổng lồ đối với CPU truyền thống. Mỗi cụm máy chủ AI cần thêm các máy chủ xử lý chung và lưu trữ, mà những máy chủ này lại phụ thuộc vào CPU. Chính điều này đã làm nhu cầu CPU vượt xa dự báo ban đầu của thị trường.
Trong khi nhu cầu đối với máy chủ phổ thông có thể tăng gần 15% trong năm nay, năng lực mở rộng của Intel lại chỉ đạt mức một chữ số. Khoảng cách này tạo ra sự mất cân đối cung – cầu ngày càng lớn, và là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng thiếu hụt hiện tại.
Brady Wang, nhà phân tích từ Counterpoint Research, cho biết nhu cầu đối với các máy chủ đa năng và máy chủ lưu trữ đã vượt xa dự báo ban đầu.
Cả Intel và AMD đều gặp khó khăn trong việc mở rộng sản xuất đủ nhanh để đáp ứng nhu cầu. Đối với Intel, hãng này đang cố gắng tăng sản lượng chip nội bộ và sẽ cần thời gian để tạo ra thêm sản phẩm, theo thông tin từ Nikkei Asia.
Intel còn phải đối mặt với một số hạn chế về nguồn cung chất nền chip. Trong khi đó, AMD, công ty thuê ngoài toàn bộ hoạt động sản xuất cho các nhà sản xuất chip theo hợp đồng như Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. và Samsung, đang phải cạnh tranh với các ông lớn khác trong lĩnh vực chip AI như Nvidia và Google để bổ sung năng lực sản xuất.
Tờ Benzinga nhận định rằng, tình trạng khan hiếm nguồn cung hiện nay đang thúc đẩy sự chuyển hướng sang các thiết kế chip thay thế. Các nhà sản xuất đang ngày càng chú trọng đến các bộ xử lý dựa trên kiến trúc Arm như một lựa chọn tiết kiệm năng lượng hơn, với các công ty như HP, Dell và Asus đang đầu tư nhiều hơn vào các thiết kế này trong bối cảnh nguồn cung CPU truyền thống ngày càng khan hiếm.
Hệ quả từ làn sóng AI “nuốt” năng lực sản xuất chip, người tiêu dùng và các doanh nghiệp có thể sẽ phải trả giá cao hơn cho mọi thiết bị công nghệ trong năm 2026.
Khủng hoảng CPU không chỉ là vấn đề riêng của ngành bán dẫn mà đã trở thành yếu tố quan trọng tác động đến toàn bộ thị trường công nghệ. Khi AI tiếp tục phát triển mạnh mẽ, sự thiếu hụt chip có thể kéo dài và thay đổi cách thức sản xuất, định giá và tiêu thụ thiết bị số trong những năm tới.
Theo thông tin từ Nikkei Asia và Benzinga,
