Buzz
Trừ khi cơn sốt AI hiện nay bất ngờ đảo chiều, rất có thể OpenAI đã góp phần đẩy giá RAM toàn cầu lên một mặt bằng mới, khiến mức giá rẻ trước đây không còn nữa.
Thời kỳ RAM và SSD giá thấp đã chính thức khép lại. Đầu tháng 10/2025, OpenAI công bố thỏa thuận với Samsung và SK hynix – hai nhà sản xuất bộ nhớ lớn nhất thế giới – nhằm đảm bảo nguồn cung 900.000 wafer DRAM mỗi tháng, tương đương khoảng 40% tổng sản lượng DRAM toàn cầu.
Thỏa thuận trị giá hàng chục tỷ USD, kéo dài đến năm 2029, đã gây chấn động toàn ngành công nghệ và mở ra một kỷ nguyên mới, nơi bộ nhớ trở thành tài nguyên khan hiếm lâu dài, tương tự tình trạng của GPU trong những năm gần đây.
Dự án Stargate quy mô khổng lồ do OpenAI và Oracle đầu tư đã tiêu thụ một phần đáng kể lượng DRAM trên toàn thế giới.
Thỏa thuận này nằm trong khuôn khổ sáng kiến Stargate – dự án trung tâm dữ liệu AI khổng lồ do OpenAI, Oracle và SoftBank kiểm soát. Đặt con số 900.000 wafer DRAM mỗi tháng vào bối cảnh: công suất DRAM toàn cầu được dự báo đạt khoảng 2,25 triệu wafer mỗi tháng vào năm 2025. Điều đó đồng nghĩa chỉ riêng OpenAI đã chiếm gần một nửa sản lượng DRAM toàn cầu trong nhiều năm tới.
Điểm đáng chú ý nhất không nằm ở quy mô đồ sộ của thỏa thuận, mà ở cách OpenAI triển khai. Thay vì mua các chip DRAM hoàn chỉnh hoặc stack HBM đã được đóng gói sẵn để sử dụng trong server, OpenAI yêu cầu Samsung và SK hynix cung cấp undiced wafers – những wafer thô chưa cắt, chưa kiểm tra và chưa đóng gói thành chip. Đây là yêu cầu cực kỳ hiếm gặp đối với một khách hàng và cho thấy chiến lược cốt lõi của OpenAI: không nhằm triển khai tức thời, mà là kiểm soát nguồn cung trong dài hạn.
Bằng việc đặt mua trực tiếp công suất wafer thô thay vì các sản phẩm hoàn thiện, OpenAI đảm bảo rằng những đối thủ như Google, Anthropic hay Meta không thể tiếp cận cùng nguồn cung, ngay cả khi phải mất nhiều năm để chuyển các wafer này thành bộ nhớ có thể sử dụng.
Về bản chất, OpenAI đang tích trữ nguyên liệu thô của hạ tầng bộ nhớ internet và giữ thế độc quyền trong vài năm tới. Trong bối cảnh HBM và DDR5 cho server đã tiêu thụ phần lớn công suất wafer so với RAM tiêu dùng, chiến lược này gần như làm các đối thủ thiếu hụt nghiêm trọng nguồn tài nguyên nền tảng cho việc mở rộng AI.
Yếu tố khiến tình hình thêm rối ren chính là sự bất ngờ của thỏa thuận. Theo các nguồn trong ngành được Moore's Law Is Dead chia sẻ, ngay cả Samsung và SK hynix cũng không nắm được quy mô hay thời điểm thỏa thuận của bên còn lại cho đến ngày thông tin được công bố.
Do đó, ngay sau khi công bố, thỏa thuận này đã gây chấn động toàn ngành khi mọi người nhận ra gần một nửa sản lượng DRAM toàn cầu đã thuộc quyền kiểm soát của OpenAI. Điều này kích hoạt làn sóng mua gom hoảng loạn từ các công ty liên quan, bao gồm nhà cung cấp cloud, nhà sản xuất laptop và nhiều bên khác.
Cuộc chạy đua này khiến chuỗi cung ứng DRAM rơi vào tình trạng đứt gãy. Khi thông tin từ OpenAI xuất hiện, hệ thống cung ứng vốn đã gần như không còn dư địa dự phòng lập tức bị tác động mạnh: kho hàng trống rỗng, các nhà bán buôn và bán lẻ điều chỉnh nguồn cung, đồng thời lịch giao hàng bị kéo dài tới tận năm 2026.
Các trung tâm dữ liệu hiện đang chiếm giữ phần lớn công suất sản xuất DRAM trên toàn cầu
Hệ quả đến nhanh và vô cùng khốc liệt. Giá DRAM tăng vọt 40–50% chỉ trong vài tuần, thậm chí còn nhanh hơn ở một số trường hợp. PCPartPicker – trang web theo dõi giá linh kiện máy tính – cho thấy giá bộ nhớ đã leo thang mạnh trong hai tháng gần đây. GamersNexus ghi nhận mức tăng 100–180% trong vòng một đến hai tháng, bao gồm những ví dụ giá tăng gần 1% mỗi ngày suốt gần hai tuần.
Một số nhà bán lẻ được thông báo rằng các đơn đặt hàng hiện tại có thể phải chờ đến cuối năm 2025, thậm chí sang 2026 mới được giao. Các nguồn tin trong ngành ghi nhận những hành vi bất thường, như việc các hãng bộ nhớ tìm cách mua lại chính module DRAM của mình từ nhà bán lẻ để kịp đáp ứng những hợp đồng khác. Giới phân tích dự báo giá bộ nhớ sẽ duy trì ở mức cao xuyên suốt năm 2026, với khả năng thiếu hụt kéo dài nhiều năm khi máy chủ AI ngày càng tiêu thụ nhiều hơn công suất wafer toàn cầu.
Nếu chi tiêu cho AI không có cú đảo chiều mạnh mẽ, năm 2026 có thể mở ra một trạng thái bình thường mới: bộ nhớ trở thành tài nguyên khan hiếm mang tính lâu dài. Khi các ông lớn cung cấp cloud bắt đầu cạnh tranh trực tiếp với người tiêu dùng cho từng die chip nhớ và từng tấm wafer trong những năm tới, kỷ nguyên DRAM và SSD giá rẻ dường như đã khép lại. Hiện nay, các trung tâm dữ liệu AI đang "nuốt chửng nguồn cung chip nhớ trên toàn thế giới", để lại người tiêu dùng với rất ít lựa chọn.
