Buzz
Sự trỗi dậy của diễn ra theo một đường cong tăng tốc mà ngay cả những chuyên gia AI giàu kinh nghiệm cũng khó có thể dự đoán trước.
Ba năm kể từ khi xuất hiện, thế giới công nghệ vẫn xoay quanh quỹ đạo mà chatbot này tạo ra: một “cơn địa chấn” tái định hình cách con người làm việc, sáng tạo và tiếp cận tri thức. Khi OpenAI công bố các số liệu mới nhất—800 triệu người dùng thường xuyên, 29.000 prompt mỗi giây, hơn 3,5 tỷ lượt truy vấn mỗi ngày—cả ngành AI nhận ra rằng không chỉ là một sản phẩm thành công, mà là nền tảng cốt lõi của kỷ nguyên số.
Sự trỗi dậy của diễn ra theo một tốc độ phi mã mà ngay cả các chuyên gia AI dày dạn kinh nghiệm cũng phải kinh ngạc. Theo The Economist, đạt 100 triệu người dùng chỉ trong hai tháng, nhanh hơn bất kỳ nền tảng tiêu dùng nào trước đây. Trong khi Instagram mất gần ba năm, TikTok mất chín tháng; phá vỡ mọi kỷ lục. Nhưng sức mạnh thực sự của nó không chỉ nằm ở tốc độ, mà còn ở tầm ảnh hưởng đa tầng: từ doanh nghiệp, giáo dục, truyền thông, y tế, đến thị trường lao động và mô hình vận hành của cả nền kinh tế tri thức.
Ba năm trước, khi ra mắt, hầu hết các tập đoàn công nghệ lớn—Google, Meta, Amazon—không coi chatbot hội thoại là mối đe dọa nghiêm trọng. Thế nhưng chỉ trong sáu tháng, mô hình này đã khiến toàn ngành phải “xoay trục”.
Theo Financial Times, Google ra mắt Bard vào tháng 3/2023 chủ yếu vì đã “kích hoạt nỗi lo hiện sinh” đối với gã khổng lồ tìm kiếm. Meta thay đổi chiến lược để đặt AI nền tảng vào trọng tâm, còn Amazon phải tăng tốc phát triển các mô hình riêng, thậm chí hợp tác sâu với Anthropic. Những áp lực này được gọi là “hiệu ứng ”—một cú sốc công nghệ buộc toàn ngành phải chuyển động.
Trong ba năm, thế giới chứng kiến nhiều cột mốc chưa từng có. Báo cáo của Bloomberg Intelligence cho thấy ngành Generative AI tăng trưởng từ gần 0 lên 40 tỷ USD, với dự báo đạt hơn 1.300 tỷ USD vào 2032. là động lực chủ chốt khi trở thành sản phẩm AI tiêu dùng đầu tiên với độ phủ gần như một hệ điều hành phổ biến. Ở nhiều quốc gia, lượng người dùng truy cập vượt cả Wikipedia.
Năm 2024–2025, OpenAI mở rộng GPT Store cùng mô hình đột phá GPT-, biến từ chatbot thành “trợ lý số toàn diện” — nghe, nói, nhìn, viết, phân tích dữ liệu, lập trình, biên tập, mô phỏng, tìm kiếm theo ngữ nghĩa… Tốc độ xử lý đạt 29.000 lệnh truy vấn mỗi giây, tương đương năng lực phản hồi của cả một quốc gia tập trung cùng lúc.
Sự lan tỏa của tạo ra những thay đổi hành vi chưa từng thấy. Theo The Washington Post, trong giáo dục, hàng triệu học sinh và giảng viên dùng như công cụ học tập, làm bài, viết nghiên cứu, thậm chí mô phỏng các bài học tương tác.
Khảo sát của Pew Research Center năm 2024 cho thấy hơn 30% thanh niên Mỹ sử dụng mỗi ngày, trong khi ở châu Á tỷ lệ còn cao hơn. Báo cáo của McKinsey chỉ ra các doanh nghiệp áp dụng chatbot AI trong 75% phòng ban liên quan đến nội dung, chăm sóc khách hàng, phân tích dữ liệu, lập trình và vận hành — một con số khó tưởng tượng trước năm 2023.
Không ngành nào chịu ảnh hưởng mạnh như thị trường lao động và năng suất làm việc. Nghiên cứu của MIT và Stanford năm 2024 cho thấy việc dùng GPT có thể tăng năng suất lao động tri thức lên 40%, rút ngắn thời gian hoàn thành các nhiệm vụ phức tạp từ vài giờ xuống còn vài phút. Goldman Sachs từ 2023 cảnh báo rằng AI tạo sinh có thể ảnh hưởng tới 300 triệu việc làm toàn cầu, và ba năm qua, điều này đang dần trở thành hiện thực.
Sự chuyển đổi này lan rộng đến lĩnh vực sáng tạo và truyền thông. Trước , xuất bản nội dung vẫn dựa nhiều vào lao động thủ công. Sau , mọi thứ thay đổi tận gốc. The Verge ghi nhận sự bùng nổ của video, âm nhạc và kịch bản do AI tạo ra, gây tranh luận về bản quyền và vai trò của con người. Các tòa soạn lớn như New York Times, Reuters đều phải cập nhật chính sách nội bộ về việc sử dụng AI trong biên tập và xuất bản.
Cùng với sự bùng nổ này là cuộc đua vào mô hình AGI. Tốc độ tăng trưởng vượt trội của khiến OpenAI gần như trở thành biểu tượng thời đại AI, tạo áp lực buộc các tập đoàn công nghệ đầu tư hàng chục tỷ USD vào hạ tầng siêu máy tính, trung tâm dữ liệu và chip tăng tốc.
Theo Reuters, đầu tư vào GPU AI toàn cầu đã tăng gấp 8 lần chỉ trong ba năm, phần lớn nhờ sức hút từ và nhu cầu chạy các mô hình lớn ngày càng phức tạp. Microsoft — đối tác chiến lược của OpenAI — gọi đây là “sự chuyển dịch mang tính nền tảng nhất kể từ khi Internet ra đời.”
Theo nguồn: Business Insider, Reuters
