Chưa kịp hiểu chuyện gì xảy ra, chiếc Rubik đã được giải xong.
Ai sở hữu ô tô Mitsubishi đều biết rằng tập đoàn này không chỉ sản xuất ô tô mà còn tham gia vào nhiều ngành nghề khác.
Ra đời vào năm 1870, chỉ hai năm sau cuộc Duy tân Minh Trị, Mitsubishi đã từ một hãng vận tải biển trở thành một trong những tập đoàn đa ngành lớn mạnh bậc nhất Nhật Bản.
Ngay từ Thế chiến II, họ đã chế tạo tàu thủy, tàu sân bay, và máy bay chiến đấu. Sau đó, Mitsubishi còn sản xuất vệ tinh, động cơ tên lửa, và hiện tại vẫn cung cấp cánh và thân máy bay cho Airbus và Boeing.
Chỉ cần biết rằng trình độ kỹ sư của Mitsubishi không phải dạng vừa, năm ngoái họ đã chứng minh điều đó bằng cách tạo ra một cỗ máy robot giải Rubik chỉ trong 0,305 giây.

Để bạn dễ hình dung, 0,305 giây chỉ dài hơn một cái nháy mắt của con người một chút thôi.
Khi bạn nạp một khối Rubik vào robot của Mitsubishi, nó sẽ giải xong trước khi bạn kịp nhìn và phải thốt lên "Chuyện gì vậy?"
Chưa kịp kêu "Chuyện gì vậy?", robot của Mitsubishi đã xáo trộn và giải lại khối Rubik lần thứ hai.
Với thành tích này, Sách Kỷ lục Guinness Thế giới 2024 đã vinh danh robot của Mitsubishi là cỗ máy giải Rubik nhanh nhất thế giới.
Tuy nhiên, chưa đầy một năm sau, danh hiệu này đã bị phá vỡ bởi bốn sinh viên người Mỹ:
Matthew Patrohay, Junpei Ota, Aden Hurd và Alex Berta, đến từ Trường Kỹ thuật Điện và Máy tính Elmore Family (ECE) thuộc Đại học Purdue, đã tạo ra một cỗ máy giải Rubik chỉ trong 0,103 giây - không chỉ chiến thắng mà còn nhanh hơn ba lần so với kỹ sư Mitsubishi.
"Chúng em đã giải Rubik trong 103 mili giây", Matthew, đại diện nhóm chia sẻ. "Một cái chớp mắt của con người mất khoảng 200-300 mili giây, vì vậy trước khi ai đó kịp nhận ra, Rubik đã giải xong".
Đoạn video ghi lại khoảnh khắc robot – được gọi là Purdubik's Cube – hoạt động chắc chắn sẽ khiến bạn không khỏi kinh ngạc. Toàn bộ quá trình chỉ diễn ra trong chưa đầy một cái nháy mắt, nhanh đến mức người xem gần như không kịp nhìn thấy gì.
Chỉ khi video được làm chậm hàng chục nghìn lần, sự mượt mà và chính xác đến từng phần nghìn giây của cỗ máy mới thật sự hiện lên rõ ràng.
Purdubik's Cube sử dụng hệ thống cảm biến thị giác để nhận diện màu sắc của từng ô Rubik. Một thuật toán do nhóm sinh viên Purdue lập trình sẽ tìm ra giải pháp tối ưu.
Nhóm sinh viên sau đó đã đặt mua linh kiện robot từ Kollmorgen, một tập đoàn đa quốc gia có trụ sở tại Mỹ chuyên sản xuất máy công nghiệp, để tạo ra hệ thống giải Rubik cơ học.
Họ liên tục tinh chỉnh hệ thống này để đảm bảo khả năng tăng tốc, giảm tốc và xoay hiệu quả, với độ chính xác lên đến từng mili giây.
Nak-seung Patrick Hyun, phó giáo sư ngành kỹ thuật điện và máy tính tại Đại học Purdue, đồng thời là người hướng dẫn nhóm sinh viên, cho biết:
"Thành quả này không chỉ phá vỡ kỷ lục, mà còn mở ra khả năng của một hệ thống nhân tạo, đưa chúng ta gần hơn đến việc hiểu các hệ thống điều khiển phối hợp cực nhanh trong tự nhiên, như cách mắt loài ruồi xử lý chuyển động, hay phản xạ thần kinh của con người".

Để hiểu được bước tiến của nhóm sinh viên Đại học Purdue, chúng ta cần nhìn lại hơn một thập kỷ trong sách Kỷ lục Guinness Thế giới về thời gian giải Rubik của robot.
Năm 2009, kỷ lục là 1 phút 4 giây, được xác lập bởi Peter Redmond, Ireland.
Năm 2011, kỷ lục là 5,27 giây, được thiết lập bởi Mike Dobson và David Gilday, Anh.
Năm 2014, kỷ lục là 3,25 giây, được thiết lập bởi Mike Dobson và David Gilday, Anh.
Năm 2015, kỷ lục là 2,39 giây, do Zackary Gromko, Mỹ thiết lập.
Năm 2016, kỷ lục là 0,9 giây, được xác lập bởi Jay Flatland & Paul Rose; Albert Beer, Đức.
Năm 2018, kỷ lục là 0,38 giây, thiết lập bởi Ben Katz và Jared Di Carlo, Mỹ.
Năm 2024, kỷ lục là 0,305 giây, được thiết lập bởi Trung tâm Kỹ thuật Sản xuất Linh kiện, Tập đoàn Mitsubishi Electric, Nhật Bản.
Năm 2025, kỷ lục là 0,103 giây, được thiết lập bởi Matthew Patrohay, Junpei Ota, Aden Hurd và Alex Berta tại Đại học Purdue, Mỹ.
Một thập kỷ trước, khi các kỹ sư Đức tạo ra robot giải Rubik với tốc độ dưới 1 giây, họ đã nghĩ rằng giới hạn này không thể vượt qua. Tuy nhiên, các đội từ Mỹ và Nhật Bản sau đó đã khiến cả thế giới phải sửng sốt.
Giờ đây, các chuyên gia đang chờ đợi xem liệu giới hạn 0,1 giây mà nhóm Đại học Purdue thiết lập có phải là mốc không thể vượt qua đối với các cỗ máy nhân tạo hay không?

Matthew cho biết, cậu đã ấp ủ ý tưởng chế tạo robot giải Rubik từ thời trung học. Sau khi xem video về một robot tại Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) giải Rubik trong 380 mili giây, "em nghĩ đây là một dự án cực kỳ thú vị. Một ngày nào đó em sẽ làm được điều đó", cậu chia sẻ.
Một chương trình giáo dục hợp tác của Đại học Purdue đã kết nối Matthew với ba thành viên khác trong nhóm. Mỗi người có một chuyên môn riêng như lập trình, cơ khí, và điều khiển tự động hóa.
"Nhóm Purdubik's Cube là một ví dụ điển hình về cách Đại học Purdue kết hợp các thuật toán, robot và điều khiển để đạt được những kỳ tích lớn về mặt kỹ thuật", Shreyas Sundaram, giáo sư tại Trường Kỹ thuật Điện và Máy tính Elmore Family (ECE), Đại học Purdue cho biết.
Ông cũng nhắc lại truyền thống của ECE, ngôi trường từng là cái nôi kỹ thuật cung cấp những sinh viên và kỹ sư tài năng cho dự án Apollo của NASA trong thập niên 1960.
Vì vậy, không có gì đáng ngạc nhiên khi hôm nay, các sinh viên của ECE có thể đánh bại cả những kỹ sư tài năng nhất tại Mitsubishi ở Nhật Bản.

"Hãy chọn những sinh viên xuất sắc, trao cho họ các công cụ và cơ hội, và họ sẽ làm bạn ngạc nhiên", giáo sư Milind Kulkarni, trưởng khoa ECE, chia sẻ.
"Trong chưa đầy một năm, bốn sinh viên đại học của ECE đã phá vỡ kỷ lục do đội ngũ kỹ sư xuất sắc nhất của Mitsubishi thiết lập. Tôi luôn tự hào rằng chúng tôi có những sinh viên ECE giỏi nhất cả nước — và lần này, họ đã chứng minh điều đó. Không gì có thể khiến tôi tự hào hơn thế".
