Lab2Market - Sáng kiến kết nối giữa phòng thí nghiệm và thị trường: Một bước tiến mới trong việc đổi mới sáng tạo tại Việt Nam

Sáng kiến này mang lại một cách tiếp cận mới mẻ khi sự nhịp nhàng của thị trường được tích hợp trực tiếp vào các phòng thí nghiệm, đồng thời tri thức nghiên cứu được rút ngắn, trực tiếp phục vụ nhu cầu của thị trường.

Sự kiện InnoEx vừa qua đã tổ chức một tọa đàm đặc biệt mang tên "From Lab to Market -- Câu chuyện từ phòng Lab đến thị trường", với sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học và lãnh đạo doanh nghiệp trong và ngoài nước. Đây không chỉ là một buổi thảo luận học thuật, mà còn đánh dấu bước ngoặt quan trọng trong sự thay đổi mô hình nghiên cứu với sáng kiến Lab2Market do InnoEx sáng lập.

Sáng kiến này mở ra một phương thức tiếp cận mới mẻ khi thị trường được đưa thẳng vào các phòng Lab, và ngược lại, tri thức nghiên cứu được tinh gọn để nhanh chóng ứng dụng vào thực tiễn. Bà Trương Lý Hoàng Phi, Trưởng Ban tổ chức InnoEx, chia sẻ rằng sáng kiến Lab2Market đã làm thay đổi mô hình truyền thống, tạo nên sự kết nối mạnh mẽ và sự hợp tác hiệu quả giữa nghiên cứu, đào tạo và ứng dụng thực tế.

Trong nền kinh tế tri thức hiện đại, tài sản trí tuệ là nguồn năng lượng thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao sức cạnh tranh quốc gia. Các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới đã thành công nhờ việc biến sáng chế thành lợi thế độc quyền thông qua chiến lược bảo vệ tài sản trí tuệ (IP) vững chắc. Với Việt Nam, trong bối cảnh đổi mới sáng tạo đang diễn ra mạnh mẽ, việc nâng cao nhận thức và kỹ năng bảo vệ IP là yếu tố quan trọng để hội nhập sâu rộng vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Ông Sudeepto Roy, Phó Chủ tịch Kỹ thuật Qualcomm, khẳng định rằng mọi nền kinh tế phải trải qua bốn giai đoạn phát triển: tiêu dùng, sản xuất, thiết kế và đổi mới. Ông nhấn mạnh rằng chỉ khi làm chủ và biết cách bảo vệ tài sản trí tuệ, một quốc gia mới có thể vươn lên mạnh mẽ. Từ góc độ đó, Qualcomm đã công bố chương trình "Learn to Protect Vietnam" - khóa học trực tuyến miễn phí về bốn loại hình SHTT, bao gồm sáng chế, bản quyền, nhãn hiệu và bí mật thương mại, dự kiến ra mắt vào tháng 10/2025 với cả hai ngôn ngữ tiếng Việt và tiếng Anh.

Thương mại hóa sáng chế không chỉ đem lại lợi nhuận mà còn giúp doanh nghiệp xác định được vị trí vững chắc trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, tại Việt Nam, nhiều công nghệ sáng tạo vẫn chưa được khai thác hiệu quả, dẫn đến sự lãng phí nguồn lực. Những câu chuyện thành công từ các doanh nhân trong nước là minh chứng rõ ràng cho sức mạnh của việc sở hữu và bảo vệ tài sản trí tuệ (IP).

TS. Nguyễn Thanh Mỹ, Chủ tịch RYNAN Technology Vietnam, đã chia sẻ câu chuyện ấn tượng về việc chỉ với 2 bằng sáng chế cấp phép cho một doanh nghiệp Trung Quốc, ông đã thu về gần 300 triệu USD. Từ kinh nghiệm này, ông nhấn mạnh rằng cách hiệu quả nhất để độc quyền sản phẩm chính là thông qua IP, bởi không có IP, doanh nghiệp sẽ gặp khó khăn trong việc vươn ra thị trường quốc tế.

Đổi mới sáng tạo không chỉ gắn liền với lợi nhuận kinh tế, mà còn mang theo sứ mệnh xã hội quan trọng là tạo ra tri thức mới, giải quyết vấn đề cộng đồng và nâng cao chất lượng cuộc sống. Những nghiên cứu ban đầu dù chưa thể thương mại hóa ngay, nhưng lại là nền tảng quan trọng cho những đột phá công nghệ trong tương lai.

GS. Dương Nguyễn Vũ, Phó Hiệu trưởng VinUniversity, khẳng định rằng không phải công trình nghiên cứu nào cũng có thể hoặc cần thương mại hóa ngay. Ông nhấn mạnh rằng giá trị cốt lõi của nghiên cứu chính là tạo ra tri thức mới, làm nền tảng cho các sáng chế và giải pháp sau này. Theo ông, mục tiêu của đổi mới không chỉ để kiếm tiền, mà là để tạo ra những thay đổi tích cực cho xã hội.

Kinh nghiệm từ các quốc gia tiên tiến cho thấy, mô hình "tam giác hợp tác" giữa đại học, doanh nghiệp và chính phủ là yếu tố then chốt để rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng. Sự hợp tác này giúp các công trình khoa học nhanh chóng trở thành sản phẩm có giá trị kinh tế và xã hội. Các diễn giả tại InnoEx đều thống nhất rằng, chỉ khi có sự kết nối chặt chẽ giữa ba bên, nghiên cứu mới có thể bước ra khỏi phòng Lab và trở thành giải pháp thực tiễn cho thị trường.

Để biến tầm nhìn này thành hiện thực, InnoEx đã công bố hợp tác chiến lược với nhiều Viện và Trường trên khắp cả nước, nhằm xây dựng một hệ sinh thái gắn kết chặt chẽ giữa đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn. Đây được coi là bước tiến quan trọng trong hành trình phát triển đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.

Trong khuôn khổ sự kiện, các Viện và Trường đã chính thức ký kết hợp tác chiến lược với InnoEx nhằm thúc đẩy sáng kiến Lab2Market, mở ra một giai đoạn mới trong nỗ lực xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quốc gia.

Các đại diện tham gia ký kết bao gồm PGS.TS. Trần Thị Hồng - Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Nguyễn Tất Thành, PGS.TS. Đặng Xuân Cường - Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo & Khởi nghiệp Trường ĐH Công Thương TP.HCM, ThS. Đỗ Hoàng Thắng - Phó Giám đốc Trung tâm Ươm tạo Doanh nghiệp Công nghệ Trường ĐH Bách Khoa ĐHQG TP.HCM, TS. Phạm Thị Hồng Phượng - Trưởng Bộ môn Công nghệ Hóa học và Vật liệu Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, và ThS. Nguyễn Ngọc Đan Thùy - đại diện Trung tâm Đổi mới sáng tạo & Chuyển giao công nghệ Trường ĐH Quốc tế ĐHQG TP.HCM.

Bà Trương Lý Hoàng Phi nhấn mạnh rằng nghiên cứu chỉ thực sự có ý nghĩa khi mang lại tác động xã hội, đồng thời khẳng định rằng sáng kiến này hướng đến một hệ sinh thái khởi nghiệp vững mạnh cho Việt Nam trước những biến động khó lường từ thị trường. "Lab2Market - Từ phòng Lab đến thị trường" không chỉ là hành trình rút ngắn khoảng cách, mà còn là sự đồng sáng tạo, giúp Việt Nam bước vào kỷ nguyên đổi mới sáng tạo bền vững.