Buzz
Nhóm sinh viên đầu tiên rơi vào cảnh thất nghiệp chia sẻ: Đừng bao giờ nghĩ rằng ngành y là một nghề ổn định!
Hãy chuẩn bị tinh thần cho việc "bị thay thế", vì đó là xu hướng không thể tránh khỏi!
Khi trí tuệ nhân tạo trở nên phổ biến, mọi người đều dự đoán về làn sóng tác động đầu tiên mà nó mang lại, điều này chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến tình trạng việc làm của nhiều sinh viên đại học. Thậm chí, nhiều người còn chia sẻ: sáng vẫn đi làm, chiều đã nghe tin tên mình nằm trong danh sách cắt giảm!
Sự xuất hiện của AI thực sự đã đặt nhiều ngành nghề trước thách thức lớn, ngay cả các doanh nghiệp nhỏ cũng đối mặt với nguy cơ đóng cửa. Nhiều công ty không thể tiếp tục hoạt động, và việc các nhà đầu tư rút lui đã dẫn đến nhiều thay đổi trong cơ hội việc làm của sinh viên đại học. Một số công việc từng được coi là ổn định trong quá khứ có thể không còn đảm bảo trong tương lai.
Những năm gần đây, thị trường việc làm cho sinh viên đại học đã xuất hiện nhiều xu hướng mới. Nhiều trường đại học khuyến khích sinh viên tìm kiếm công việc linh hoạt, không quá phụ thuộc vào bằng cấp. Tuy nhiên, điều khiến các sinh viên lo lắng nhất chính là công việc mà họ đã nỗ lực tìm kiếm có thể dễ dàng bị AI thay thế chỉ trong tích tắc. Sự phát triển của AI hiện nay đã trở thành một xu hướng không thể ngăn cản.
Trước đây, vào đầu những năm 2000, những người học lập trình được coi là những "cỗ máy kiếm tiền" đầy tiềm năng với mức lương cao ngất ngưởng so với thị trường lao động thời đó. Tuy nhiên, chỉ sau 20 năm, họ lại dễ dàng bị thay thế. Rất nhiều người đã phải bỏ nghề hoặc chuyển sang ngành khác để kiếm sống. Điều này nhắc nhở một sự thật khắc nghiệt: việc bị thay thế là xu hướng không thể tránh khỏi!
Một ví dụ khác, ngành y từng được xem là một nghề nghiệp ổn định lâu dài. Nhiều người tin rằng học các chuyên ngành y khoa sẽ không bao giờ phải lo lắng về vấn đề cơm áo gạo tiền. Chẳng hạn, trong lĩnh vực hình ảnh y khoa, việc đọc phim ban đầu là công việc chuyên môn của các bác sĩ.
Tuy nhiên, hiện nay, hình ảnh y khoa là một trong những lĩnh vực tiên phong ứng dụng AI. Hiệu quả của AI cao gấp 120 lần so với bác sĩ con người và đã giảm tỷ lệ chẩn đoán sai các bệnh phức tạp xuống 20 lần. Các khoa phẫu thuật tại những bệnh viện hàng đầu đã sử dụng robot để thực hiện các ca phẫu thuật nội soi.
Thực tế, điều mà sinh viên lo lắng không phải là thiếu việc làm mà là thiếu thu nhập ổn định.
Việc cắt giảm nhân sự trong tương lai có thể không phải là điều đáng sợ nhất. Điều đáng lo ngại hơn là những thay đổi lớn về thu nhập và cách thức phân phối. Hiện nay, không chỉ ngành khoa học xã hội mà tất cả sinh viên đại học đều cần nhận thức rõ về nguy cơ khủng hoảng. Sinh viên cần tập trung vào tác động của công nghệ lên thị trường việc làm trong giai đoạn tuyển dụng, nhưng điều này mang tính chọn lọc.
Nhiều ngành nghề đã và đang bị AI thay thế, chẳng hạn như các công việc liên quan đến sắp xếp dữ liệu, tính toán, hay thậm chí là sáng tạo như viết bài báo, quảng cáo... Tuy nhiên, đối với những ngành đòi hỏi sự sáng tạo và yếu tố cảm xúc cao, AI vẫn cần thời gian để phát triển. Nếu sinh viên trong lĩnh vực này có kinh nghiệm phong phú, khả năng sáng tạo mạnh mẽ và tích hợp được năng lực liên ngành, họ có thể trở thành người dẫn đầu trong thời gian ngắn mà không cần lo lắng về nguy cơ thất nghiệp.
Như các nhà nghiên cứu giáo dục đã nhận định, ít nhất thì giáo viên sẽ khó bị thay thế vì mỗi nhà giáo có cách truyền đạt kiến thức riêng, không đơn thuần chỉ là cung cấp thông tin khô khan.
Với các ngành khoa học và kỹ thuật, trong những công việc mang tính hệ thống và máy móc, AI hoàn toàn có thể vận hành trơn tru để thay thế con người. Do đó, sinh viên theo học các ngành này cần hết sức cảnh giác và tìm cho mình hướng đi phù hợp để tránh rơi vào cảnh ra trường mà vẫn thất nghiệp.
Kế toán và dịch vụ khách hàng là những lựa chọn nghề nghiệp phổ biến cho sinh viên khoa học, kỹ thuật hoặc các chuyên ngành khác trong tương lai. Những công việc này có yêu cầu đầu vào thấp, đòi hỏi trình độ học vấn không cao và ít bị ảnh hưởng bởi công nghệ AI. Đối với các nhiệm vụ liên quan đến xử lý dữ liệu, như phân tích tài chính hay chẩn đoán hình ảnh y tế đã đề cập, việc nhận diện thông qua các mẫu hoặc thói quen khiến AI trở nên vượt trội hơn con người.
Từ những phân tích trên, có thể nhận thấy rằng sinh viên đại học nên tập trung phát triển khả năng sáng tạo và suy nghĩ về những lĩnh vực mà con người vượt trội so với AI, chẳng hạn như các vấn đề liên quan đến cảm xúc và nhu cầu cá nhân, đồng thời nâng cao khả năng tổng hợp thông tin. Đây chính là chìa khóa để "sinh tồn" trước làn sóng thất nghiệp đang đe dọa mọi ngành nghề.
