Cơn bão khủng hoảng đang ập đến với Intel, những dấu hiệu đầu tiên đã xuất hiện rõ ràng từ ngay thời điểm này!
Intel đang đối mặt với thời kỳ đen tối nhất trong nhiều thập kỷ qua khi các chiến lược then chốt liên tiếp thất bại. Cách tiếp cận big.LITTLE kiểu ARM trên nền tảng x86 không mang lại bất ngờ về thị phần như mong đợi. Thế hệ chip Arrow Lake mới nhất cũng không thể cạnh tranh với các sản phẩm đình đám của AMD. Trong lĩnh vực GPU, sự chậm trễ trong việc tung ra thị trường cùng chất lượng sản phẩm chưa hoàn thiện khiến Intel gần như mất hẳn cơ hội trong cuộc đua công nghệ đồ họa.
Tình hình trở nên nghiêm trọng đến mức vị CEO mới của Intel - ông Lip-Bu Tan, trong một cuộc họp nội bộ bị rò rỉ, phải thừa nhận công ty không còn giữ được vị trí trong top 10 nhà sản xuất bán dẫn toàn cầu - một tuyên bố gây chấn động khi nhìn lại quá khứ huy hoàng của gã khổng lồ công nghệ này.

Theo đánh giá từ OregonTech, Intel không còn được xem là đối thủ đáng gờm trong ngành khi các công ty như AMD, Nvidia, Apple, TSMC và Samsung đã vươn lên dẫn đầu. Ngay cả những doanh nghiệp có quy mô nhỏ hơn như Broadcom, MediaTek, Micron hay SK Hynix cũng đang thể hiện ảnh hưởng vượt bậc.
Sự sa sút này càng trở nên rõ rệt khi so sánh với thời kỳ vàng son Intel thống trị thị trường vi xử lý. Trước đây, chỉ cần những cải tiến nhỏ mỗi năm là đủ để duy trì vị thế dẫn đầu. Đã có thời điểm Intel đủ mạnh để cân nhắc thâu tóm Nvidia với mức giá 20 tỷ USD. Nhưng hiện tại, Nvidia đã vươn lên đạt giá trị vốn hóa khổng lồ 4.000 tỷ USD.
Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến sự suy thoái là do Intel đã quá chủ quan trước sự phát triển của AMD. Chỉ đến khi dòng Ryzen ra đời và làm thay đổi hoàn toàn cục diện thị trường, Intel mới nhận ra mình đã đánh mất vị thế độc tôn. Hiện nay, ngày càng nhiều người dùng chuyển sang hệ thống sử dụng chip AMD. Không chỉ trên máy tính để bàn, AMD còn hiện diện trong các thiết bị di động như Steam Deck, ROG Ally X và cả những hệ máy console đình đám như Xbox Series hay PlayStation 5. Đặc biệt, AMD duy trì mối quan hệ hợp tác chiến lược với TSMC - điều mà Intel luôn cố tránh bằng cách tự chủ cả khâu thiết kế lẫn sản xuất.
Mô hình 'tự chủ toàn diện' từng là thế mạnh giờ đã trở thành điểm yếu của Intel. Công nghệ sản xuất nội bộ không bắt kịp được với TSMC, khiến hiệu suất chip bị tụt hậu. Bắt đầu từ 2023, Intel đã phải ủy thác sản xuất GPU cho Meteor Lake cho TSMC. Đến 2025, gần 1/3 sản lượng chip của hãng được đặt hàng bên ngoài - dấu hiệu rõ ràng cho thấy Intel buộc phải thừa nhận sản xuất nội bộ không còn là ưu thế cạnh tranh.

Để tối ưu chi phí, Intel đã cắt giảm hàng ngàn nhân sự trên toàn cầu, trong khi vẫn phải duy trì mức đầu tư lớn cho R&D để phát triển công nghệ bán dẫn mới. Quý III năm trước, tập đoàn này ghi nhận khoản thua lỗ kỷ lục lên tới 16 tỷ USD.
Theo CEO Lip-Bu Tan, hành trình phục hồi của Intel sẽ là một 'cuộc đua đường dài' đòi hỏi sự kiên nhẫn. Ông nhấn mạnh đến việc cải tổ văn hóa công ty, học cách khiêm tốn và lắng nghe thị trường. Intel đang nỗ lực trở nên linh hoạt như AMD và Nvidia - những đối thủ đang vượt lên mạnh mẽ, đặc biệt trong lĩnh vực AI.
Dù AI không phải là công nghệ mới, nhưng phải đến khi của OpenAI xuất hiện thì cuộc cách mạng này mới thực sự bùng nổ. Đáng chú ý, phần lớn cơ sở hạ tầng AI đều vận hành trên nền tảng GPU của Nvidia - cơ hội mà Intel đã không tận dụng được.
CEO Tan thừa nhận Intel đã bỏ lỡ thời cơ trong mảng đào tạo AI. Thay vào đó, hãng tập trung vào 'edge AI' - đưa khả năng xử lý AI trực tiếp lên các thiết bị đầu cuối như PC mà không cần kết nối đám mây. Ông cũng đặc biệt chú trọng phát triển AI tự chủ - hệ thống có khả năng ra quyết định độc lập không cần giám sát liên tục.
Tan tiết lộ Intel đã thu hút được nhiều chuyên gia AI hàng đầu và sẽ tiếp tục chiêu mộ thêm nhân tài trong thời gian tới, giúp công ty lấy lại vị thế trong kỷ nguyên AI. Đây được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược phục hồi của tập đoàn.

Thách thức không dừng lại ở đó. Trong phân khúc CPU server, dòng EPYC của AMD đã vượt mặt Intel năm qua. Đây cũng là lý do hội đồng quản trị thay thế cựu CEO Pat Gelsinger bằng Lip-Bu Tan - người có tầm nhìn tập trung và rõ ràng hơn. Thay vì dàn trải nguồn lực trên quá nhiều lĩnh vực, ông chủ trương tập trung phát triển từng mảng một cách bài bản trước khi mở rộng quy mô.
Bước đi này củng cố thêm những đồn đoán từ lâu về khả năng Intel sẽ chia tách thành hai đơn vị riêng biệt: một chuyên về thiết kế vi xử lý và một tập trung vào sản xuất độc lập. Mô hình này đã được AMD và Apple áp dụng thành công từ nhiều năm, trong khi Nvidia luôn hợp tác với TSMC hoặc Samsung để sản xuất GPU. Việc áp dụng chiến lược tương tự có thể giúp Intel trở nên linh hoạt hơn trong hệ sinh thái bán dẫn đầy cạnh tranh hiện nay.
Tuy nhiên, tương lai vẫn còn nhiều bất định, đặc biệt khi quy trình sản xuất 18A được xem là 'vị cứu tinh' của Intel hiện chưa hoàn thiện và dự kiến phải đến năm sau mới có thể đưa vào sản xuất hàng loạt.
