Buzz
Lễ Trừ Tịch, hay còn được gọi là lễ cúng Giao thừa, là nghi thức không thể thiếu trong văn hóa Tết truyền thống. Bài viết này sẽ cung cấp thông tin chi tiết về lễ Trừ Tịch, từ lịch sử, ý nghĩa đến các bước chuẩn bị mâm cúng đầy đủ nhất. Cùng tìm hiểu ngay!
1. Lễ Trừ Tịch là gì?
Lễ Trừ Tịch (cúng Giao thừa) là nghi lễ diễn ra vào thời điểm cuối cùng của năm cũ, đánh dấu sự chuyển giao và mở đầu cho năm mới.
Theo chiết tự Hán Việt, "Trừ" có nghĩa là loại bỏ, thay đổi, còn "Tịch" là đêm. Vì vậy, Trừ Tịch mang ý nghĩa là đêm của sự thay đổi, thời khắc để loại bỏ những điều xui xẻo, cũ kỹ và đón nhận những điều mới mẻ.
Lễ cúng diễn ra vào giờ Tý, tức từ 23 giờ đêm 30 Tết cho đến 1 giờ sáng mùng 1 Tết.
Lễ Trừ Tịch (cúng Giao thừa) là một phần không thể thiếu trong những ngày Tết, mang ý nghĩa tiễn biệt những điều xấu và đón nhận sự may mắn cho năm mới.
2. Nguồn gốc và ý nghĩa của Lễ Trừ Tịch
Lễ Trừ Tịch có nguồn gốc từ tín ngưỡng dân gian, liên quan đến 12 vị quan Hành Khiển thay phiên nhau cai quản hạ giới.
Mỗi năm, một vị quan mới sẽ thay thế vị quan cũ. Thời khắc Giao thừa chính là lúc các vị thần thực hiện việc bàn giao công việc. Vì các vị thần di chuyển rất nhanh, nên lễ cúng thường được tổ chức ngoài trời để tiễn đưa các thần cũ và đón các thần mới.
Về mặt nhân văn, Lễ Trừ Tịch là dịp để các gia đình quây quần, sum họp, đồng thời bày tỏ lòng hiếu kính với tổ tiên.
3. Nghi thức cúng Lễ Trừ Tịch chuẩn nhất
Lễ cúng Trừ Tịch bao gồm hai phần lễ chính: cúng ngoài trời và cúng trong nhà.
|
Hạng mục |
Cúng ngoài trời |
Cúng trong nhà |
|---|---|---|
|
Đối tượng |
Quan Hành Khiển, thần linh |
Gia tiên, Thổ Công |
|
Lễ vật chính |
Gà trống luộc, xôi, bánh chưng |
Mâm cỗ mặn, mứt Tết |
|
Hương hoa |
Đèn nến, rượu, trà, trầu cau |
Hoa tươi, mâm ngũ quả, vàng mã |
Gia chủ nên thực hiện nghi thức cúng ngoài trời trước để tiễn đưa vị quan cũ, sau đó mới tiến hành cúng trong nhà để đón tổ tiên về ăn Tết.
Nghi thức cúng Lễ Trừ Tịch
5. Bài văn khấn cúng Giao Thừa ngắn gọn và phổ biến nhất
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con xin lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ và chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Ngài Bản cảnh Thành Hoàng, các ngài Thần linh Thổ Địa.
Cùng kính lạy Ngũ phương, Ngũ thổ, Long Mạch, Bản gia Táo Quân.
Hôm nay là đêm Giao thừa, tín chủ con thành tâm dâng lễ:
Tiễn Ngài Cựu niên cai quản năm qua, nghênh đón Ngài Tân niên Thái Tuế Tôn thần năm mới Bính Ngọ.
Cúi xin các Ngài giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Phù hộ độ trì cho gia đình: Chúng con khang thái, vạn sự bình an, gia đạo hưng long, thịnh vượng.
Tâm thành lễ bạc, cúi xin chứng giám!
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
5. Những điều nên làm và kiêng kỵ để giữ vận may
Để năm mới được thuận lợi, ngoài việc chuẩn bị mâm cúng, bạn cần chú ý đến các phong tục và điều kiêng kỵ sau đây:
- Nên làm: Mua muối (để tình cảm thêm mặn mà), xông đất và giữ cho ngôi nhà luôn sáng đèn.
- Kiêng kỵ: Không quét nhà, không đổ rác vào mùng 1. Đặc biệt, tránh cãi vã và làm vỡ đồ đạc trong đêm Trừ Tịch vì đây được coi là điềm báo chia ly.
6. Các câu hỏi thường gặp
Lễ Trừ Tịch có phải là Giao thừa không?
Đúng vậy, Trừ Tịch chính là tên gọi Hán Việt của lễ cúng Giao thừa, diễn ra vào thời điểm cuối cùng của năm cũ.
Không có sân thì cúng ngoài trời ở đâu?
Bạn có thể đặt mâm cúng ở ban công hoặc sân thượng thoáng mát nếu sống trong chung cư.
Lễ Trừ Tịch nên cúng ngoài trời hay trong nhà?
Cúng 2 mâm: Một mâm ngoài trời để tiễn đưa/đón chào quan hành khiển, mâm trong nhà dùng để cúng tổ tiên và Thổ Công.
Mâm cúng Lễ Trừ Tịch cần chuẩn bị những gì?
Xôi, gà luộc hoặc chân giò, rượu, hoa quả, trầu cau, vàng mã; cần hoàn thành trước nửa đêm 30 Tết.
Lễ Trừ Tịch là thời điểm đặc biệt để chúng ta tạm dừng, hướng về cội nguồn. Hy vọng bài viết này giúp bạn chuẩn bị chu đáo cho nghi lễ quan trọng này.
