Buzz
Câu chuyện của LeEco là minh chứng điển hình cho bài học “tăng trưởng thần tốc mà không có nền tảng tài chính vững chắc”.
Vào giữa thập niên 2010, LeEco từng là một trong những cái tên sáng giá nhất trong giới công nghệ Trung Quốc. Được mệnh danh là “Netflix của Trung Quốc”, công ty bắt đầu từ nền tảng video trực tuyến nhưng nhanh chóng mở rộng sang smartphone, xe điện, truyền hình thông minh và nhiều lĩnh vực khác. Sự trỗi dậy chóng vánh, tham vọng lớn lao và những buổi ra mắt hoành tráng khiến LeEco trở thành biểu tượng mới của giới startup.
Tuy nhiên, chỉ trong một thời gian ngắn, LeEco rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng: CEO tuyên bố phá sản tại Mỹ, trong khi công ty bị xóa sổ khỏi sàn giao dịch. Câu chuyện của LeEco trở thành minh chứng cho bài học về “tăng trưởng nhanh chóng mà không có nền tảng tài chính vững chắc”.
LeEco, tên đầy đủ là Leshi Internet Information & Technology Corp, được sáng lập năm 2004 bởi doanh nhân Jia Yueting – người nổi tiếng với tư duy cấp tiến và khả năng truyền cảm hứng. LeEco bắt đầu như một nền tảng video trực tuyến có trả phí tại Trung Quốc, một hình thức khá mới mẻ vào thời điểm đó. Nhờ sự phát triển của Internet và thói quen xem nội dung trên thiết bị di động, LeEco nhanh chóng trở thành một trong những nền tảng phổ biến nhất.
Với tính đa ngành và tầm ảnh hưởng rộng lớn, LeEco được ví như Sony, Apple hay “Tesla của Trung Quốc”, và Jia Yueting trở thành vị “quân vương” được người dân Trung Quốc kính nể. Trung Quốc có nhiều doanh nhân sở hữu đế chế tỷ đô, quyền lực và được cả thế giới biết đến, trong đó Jia Yueting nổi bật, khiến người ta liên tưởng đến huyền thoại Steve Jobs với phong cách giản dị: áo đen quần jean và cách thuyết trình dễ hiểu, gần gũi trên sân khấu.
Vào năm 2010, LeEco chính thức niêm yết trên sàn chứng khoán Thâm Quyến, trở thành công ty công nghệ đầu tiên của Trung Quốc hoạt động trong lĩnh vực nội dung video có mặt trên sàn chứng khoán. Có thời điểm, giá trị tài sản của Jia Yueting tăng vọt, đưa ông trở thành tỷ phú giàu thứ 17 Trung Quốc và được mệnh danh là “Steve Jobs xứ Trung”.
Trong một cuộc phỏng vấn trên CNBC, Jia Yueting từng công khai chỉ trích Apple đã trở nên lỗi thời. Không chỉ dừng lại ở Apple, ông còn đối đầu với cả Netflix, Amazon và Tesla, thể hiện tham vọng tự mình “cân” cả thế giới. Thậm chí, vào năm 2015, ông đã so sánh công ty của mình với Hitler.
Jia Yueting phát biểu: “Triết lý của LeEco là phải vĩ đại hoặc chết, nhưng không bao giờ cho phép mình tầm thường”
Giai đoạn tăng trưởng vũ bão bắt đầu. Trong vài năm ngắn ngủi, công ty mở rộng mạnh mẽ sang các lĩnh vực như smartphone, TV thông minh, ô tô điện, giải trí và bán lẻ. Mọi thứ đều được Jia Yueting gọi là “Ecosystem” – hệ sinh thái khép kín, nơi nội dung, phần cứng, phần mềm và thương mại hòa quyện. LeEco còn mở văn phòng tại Mỹ, Ấn Độ và dự định mở rộng ra toàn cầu.
Vấn đề lớn nhất của LeEco là tốc độ phát triển vượt quá khả năng tài chính. Để mở rộng nhanh chóng và đầu tư vào nhiều lĩnh vực, công ty đã phải dựa vào vốn vay và đòn bẩy tài chính thay vì lợi nhuận thực tế.
Các chuyên gia phân tích cho rằng doanh thu của LeEco không đủ để bù đắp các chi phí vận hành, quảng bá và phát triển sản phẩm. Dòng tiền liên tục âm trong nhiều quý, trong khi Jia Yueting vẫn tiếp tục vẽ ra những viễn cảnh hoành tráng. Việc đầu tư vào Faraday Future và mở rộng thị trường Mỹ tiêu tốn hàng trăm triệu USD mà không mang lại doanh thu đáng kể.
Ngày 20/10/2016 đánh dấu một bước ngoặt trong sự nghiệp của LeEco khi Yueting thuê máy bay chở hàng trăm nhà báo đến San Francisco để tham dự lễ ra mắt chiếc xe điện LeSee Pro, được quảng bá là sẽ tạo ra một cuộc cách mạng trong ngành di chuyển. Tuy nhiên, buổi lễ sau đó lại trở thành “bom xịt” và được tạp chí Fortune đánh giá là “một thất bại hoàn toàn”.
Lý do thất bại là vì Yueting đã dành phần lớn thời gian trong bài phát biểu để giải thích lý do chiếc xe điện tự lái, kết nối Internet LeSee Pro không thể tự di chuyển ra sân khấu. Nó chỉ nằm im ở một khu vực cách xa sân khấu chính và được các nhân viên an ninh canh giữ, không cho các phóng viên tiếp cận quá gần.
Ngay sau đó, dấu hiệu khủng hoảng bắt đầu lộ rõ. Các nhà cung cấp của LeEco công khai đòi nợ, cổ phiếu của công ty giảm mạnh. Những sản phẩm mới ra mắt đều thất bại, khiến người tiêu dùng mất niềm tin.
Vào tháng 7/2017, chính quyền Trung Quốc yêu cầu đóng băng tài sản cá nhân của Jia Yueting và yêu cầu ông quay về giải trình về vấn đề nợ nần. Tuy nhiên, CEO của LeEco khi đó đang ở Mỹ và từ chối trở về, lý do ông đưa ra là “tập trung phát triển Faraday Future”.
Năm 2019, Jia Yueting đã nộp đơn xin phá sản cá nhân tại Mỹ, tuyên bố mình đang nợ hơn 3 tỷ USD. Cùng năm đó, LeEco bị xóa niêm yết khỏi sàn chứng khoán Thâm Quyến, chính thức khép lại một đế chế từng được mệnh danh là “kỳ lân công nghệ toàn cầu”.
LeEco không phải là startup công nghệ đầu tiên thất bại, nhưng câu chuyện của họ đặc biệt bởi mức độ lan rộng và tốc độ sụp đổ. Công ty đã tiêu tốn quá nhiều tiền để chạy theo viễn cảnh “tất cả trong một”, nhưng lại thiếu nền tảng tài chính vững chắc từ ban đầu.
“Tôi xin lỗi chân thành và nhận trách nhiệm về những tác động tiêu cực từ cuộc khủng hoảng nợ của LeEco”, Yueting viết trên WeChat, thừa nhận rằng công ty đã tiêu tốn vô tội vạ để đáp ứng nhu cầu mở rộng. “Chúng tôi đã tăng tốc mà không suy nghĩ. Chúng tôi đã mở rộng quá mức với nguồn tài nguyên có hạn khi theo đuổi chiến lược toàn cầu của mình.”
theo: SCMP, CNN
