Liệu số tiền lì xì Tết năm nay có đủ để nâng cấp RAM không? Câu trả lời có thể làm bạn thất vọng, vì sự phát triển mạnh mẽ của AI.

Nếu bạn đang tính dùng tiền lì xì Tết để cải thiện bộ nhớ cho dàn máy tính của mình, hãy chuẩn bị sẵn sàng với một tin không mấy dễ chịu.

Việc xây dựng một dàn máy tính chưa bao giờ là rẻ, nhưng điều đáng lo nhất là khi giá của một linh kiện nào đó bị đội lên một cách vô lý. Trước đây, game thủ đã phải chịu đựng cơn 'bão giá' VGA. Và giờ, lịch sử lại tái diễn với RAM. Trước kia, RAM được coi là thành phần 'dễ thở' nhất trong bảng giá, nhưng giờ đây, giá RAM đang tăng chóng mặt, phá vỡ mọi quy luật thị trường.

64GB RAM DDR5 giờ có giá cao hơn cả một chiếc MacBook Air

Để bạn có thể hình dung rõ hơn về mức độ nghiêm trọng, hãy nhìn vào con số này: Một bộ kit RAM 64GB DDR5-6000 hiện đã vượt qua mốc 1.000 USD (khoảng hơn 25 triệu VNĐ).

Điều này nghe có vẻ không thể tin được, nhưng lại là sự thật. Chỉ cách đây vài tháng, bạn có thể mua bộ nhớ tương tự với giá chưa tới 250 USD. Nhưng chỉ trong 6 tháng ngắn ngủi, giá đã tăng tới 300%. Thậm chí, so với chỉ một tháng trước, khi mức giá dao động từ 600 - 700 USD đã khiến người dùng phải 'nhăn mặt', thì giờ đây, con số 1.000 USD đã biến việc nâng cấp RAM từ một quyết định hợp lý thành một chi phí quá cao, đắt đỏ hơn cả việc mua một chiếc MacBook Air M2/M3 mới tinh.

Trên các biểu đồ giá từ PCPartPicker tại thị trường Mỹ, giá RAM đang tăng vọt như một đường thẳng đứng. Sự tăng trưởng này nhanh đến mức nó làm biến dạng cả toàn bộ dữ liệu: Những giai đoạn ổn định kéo dài trong nhiều năm trước giờ đã bị nén lại, nhường chỗ cho một cú nhảy giá đột ngột ở rìa phải của biểu đồ.

AI và cơn khát bộ nhớ

Nguyên nhân khiến giá RAM tăng không chỉ đơn giản là do lạm phát.

Thủ phạm chính vẫn là trí tuệ nhân tạo (AI). Các trung tâm dữ liệu vận hành mô hình AI đang khát bộ nhớ đến mức đã làm cạn kiệt các dây chuyền sản xuất. Tuy nhiên, vấn đề còn nằm ở chiến lược của các nhà sản xuất DRAM. Năng lực sản xuất không theo kịp nhu cầu, các dây chuyền cũ bị loại bỏ, trong khi các dây chuyền mới lại được ưu tiên cho các khách hàng doanh nghiệp với biên lợi nhuận cao hơn. Hệ quả là thị trường tiêu dùng phổ thông bị bỏ lại phía sau, rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng khi nguồn cung bị thắt chặt.

Những thanh RAM giờ đây trở thành mục tiêu béo bở của kẻ gian, không chỉ tại các cửa hàng máy tính và kho hàng, mà thậm chí ngay cả trong các văn phòng làm việc. Người ta bắt đầu chứng kiến những bộ PC trưng bày bị 'ruột rỗng' vì kẻ gian đã tháo mất thanh RAM. Cách đây vài năm, việc trộm một thanh RAM có lẽ không ai nghĩ đến, vì giá trị của nó thấp. Nhưng giờ, khi một bộ kit 64GB có giá trị bằng cả một gia tài nhỏ, nó bỗng chốc trở thành 'món hời' hấp dẫn.

Nhu cầu bộ nhớ từ các trung tâm dữ liệu AI là yếu tố quan trọng, nhưng không phải là nguyên nhân duy nhất.

Công suất sản xuất DRAM hiện nay không theo kịp tốc độ tăng trưởng của thị trường. Các dòng bộ nhớ cũ đang dần bị thu hẹp, trong khi những thế hệ mới lại được ưu tiên cung cấp cho các khách hàng doanh nghiệp có lợi nhuận cao hơn. Hệ quả là phân khúc RAM tiêu dùng trở nên rất nhạy cảm mỗi khi nguồn cung thay đổi.

Dự báo ảm đạm: Đừng mong giá giảm sớm mùa Tết này

Những ai mong đợi đợt tăng giá này chỉ là tạm thời sẽ phải thất vọng. Các dữ liệu từ TrendForce và Counterpoint Research đều cho thấy một triển vọng khá ảm đạm.

Theo báo cáo mới nhất từ TrendForce, doanh thu của thị trường bộ nhớ đang trên đà vượt qua gấp đôi doanh thu ngành công nghiệp đúc chip (foundry). Cơn sốt AI được dự đoán sẽ đưa giá trị thị trường bộ nhớ lên mức khổng lồ 551,6 tỷ USD vào năm 2026. Sự thiếu hụt nguồn cung cộng với giá bán tăng vọt đang tạo ra mức lợi nhuận kỷ lục cho các nhà sản xuất.

Counterpoint Research cũng có những nhận định tương tự. Báo cáo của họ cho thấy giá bộ nhớ đã tăng vọt từ 80% đến 90% kể từ cuối năm 2025. Đặc biệt, lợi nhuận biên từ hoạt động kinh doanh DRAM đã đạt mức 60% trong Q4/2025. Jeongku Choi, nhà phân tích cấp cao của Counterpoint, cho biết: 'Biên lợi nhuận của DRAM phổ thông lần đầu tiên đã vượt qua cả bộ nhớ băng thông cao (HBM). Quý 1 năm 2026 sẽ thiết lập những kỷ lục lịch sử mới.'

Thị trường đang thiết lập một 'mặt bằng giá mới' vô cùng khắc nghiệt. Với mức tăng 300% và dự báo từ TrendForce hay Counterpoint rằng giá sẽ còn tiếp tục lên cao vào năm 2026, người dùng hiện đang đứng trước tình thế tiến thoái lưỡng nan. Mua ngay có nghĩa là chấp nhận mức giá cao ngất ngưởng so với năm ngoái, nhưng nếu chần chừ, bạn có thể sẽ phải đối mặt với cái giá thậm chí còn đắt đỏ hơn khi cơn khát bộ nhớ của AI chưa có dấu hiệu giảm.

Vì vậy, thay vì mong đợi một đợt giảm giá không thực tế, người dùng cần xác định rõ nhu cầu của mình. Nếu chiếc PC là công cụ kiếm sống hoặc bạn không thể trì hoãn công việc, việc 'bấm bụng' mua ngay lúc này có thể là quyết định 'cắt lỗ' khôn ngoan, tránh tình trạng 'chờ đợi mỏi mòn'. Nếu chưa quá khẩn cấp, hãy chuẩn bị tâm lý vững vàng cho một cuộc chiến dài về giá cả, nơi ví tiền của người tiêu dùng luôn là kẻ thiệt thòi nhất.