VTV.vn - Mặc dù vẫn còn nhiều nghi vấn về minh bạch, thuật toán và vai trò con người trong các quyết định tài chính, nhưng không thể phủ nhận AI đã tạo ra một luồng gió mới.
Nguyễn Hoàng Long, nhà đầu tư tự do tại Hà Nội, từng dành nhiều giờ mỗi tuần để phân tích báo cáo tài chính và so sánh chỉ số giữa các doanh nghiệp cùng ngành. Gần đây, thay vì nhập liệu thủ công, Long chỉ cần tải báo cáo lên DeepSeek – nền tảng AI xử lý và phân tích dữ liệu tài chính. Hệ thống trả về bảng so sánh trực quan các chỉ số như biên lợi nhuận, ROE, P/E giữa các công ty công nghệ niêm yết.
"Giờ đây tôi có thể phát hiện điểm mạnh, điểm yếu của từng cổ phiếu chỉ trong vài phút, trước kia mất cả buổi," Long chia sẻ.
Tình trạng như Long không còn hiếm trong năm 2025, khi AI dần thay đổi cách thức đầu tư và giao dịch tài chính. Giữa bối cảnh thị trường ngày càng phức tạp, yêu cầu phân tích dữ liệu nhanh nhạy, AI không chỉ là công cụ hỗ trợ mà còn là lợi thế chiến lược của cả nhà đầu tư cá nhân và tổ chức.

Ảnh minh họa
"AI đem lại lợi thế chiến lược trong thời điểm thị trường biến động, nhờ khả năng xử lý lượng lớn dữ liệu và ra quyết định nhanh, chính xác hơn. Nó không thay thế con người, mà mở rộng tư duy và khả năng dự báo của nhà đầu tư," ông Anand Mahurkar, CEO Findability Sciences, nhận định trên CNBC về xu hướng này.
Chuyên gia cho biết, việc phổ biến các nền tảng AI đang rút ngắn khoảng cách giữa nhà đầu tư nhỏ lẻ và các tổ chức tài chính lớn. Nhờ tích hợp AI, người dùng có thể dễ dàng lọc cổ phiếu, phân tích các yếu tố cơ bản và theo dõi biến động thị trường theo phong cách chuyên nghiệp từng chỉ dành riêng cho các phòng giao dịch.
"AI giúp giảm bớt sự chênh lệch giữa nhà đầu tư cá nhân và các tổ chức lớn bằng cách dân chủ hóa khả năng phân tích. Thay vì chỉ có các quỹ đầu tư mới tiếp cận công nghệ xử lý dữ liệu hiện đại, giờ đây ai cũng có thể sử dụng AI để phân tích thị trường, đánh giá rủi ro và tìm kiếm cơ hội đầu tư," ông Kunal Nandwani, CEO uTrade Solutions, chia sẻ.
"Nhà đầu tư cá nhân có thể đặt các yêu cầu đơn giản như 'tìm công ty công nghệ vốn hóa nhỏ có nền tảng cơ bản tốt', và AI sẽ xử lý nhiều yếu tố như chất lượng ban lãnh đạo, biên lợi nhuận, tăng trưởng doanh thu để đưa ra danh sách gợi ý," ông nhấn mạnh.
Thị trường tài chính tạo ra lượng dữ liệu khổng lồ mỗi ngày – từ tin tức kinh tế vĩ mô, báo cáo doanh nghiệp đến tâm lý nhà đầu tư. Thay vì bị ngợp bởi "rác thông tin", AI giúp người dùng nhận diện các tín hiệu quan trọng, từ đó ra quyết định nhanh chóng và chính xác hơn.
Trợ thủ đắc lực hay chuyên gia tư vấn?
Không chỉ dừng lại ở phân tích cơ bản, nhiều nhà đầu tư mới (F0) đã tận dụng AI như công cụ học hỏi và ra quyết định theo thời gian thực. Trần Minh Nguyệt, 29 tuổi, làm marketing tại TP.HCM, sử dụng như một "gia sư tài chính" khi bắt đầu đầu tư. Cô thường hỏi về cách đọc biểu đồ, chỉ báo RSI, MACD và mô phỏng các chiến lược đầu tư cơ bản. "Tôi xem nó như người thầy thân thiện – luôn trả lời dễ hiểu mọi câu hỏi," Nguyệt chia sẻ.
Trong khi đó, Nguyễn Đức Thịnh, chuyên viên phân tích tại một công ty chứng khoán ở Đà Nẵng, dùng Grok, chatbot AI của X (Twitter), để cập nhật nhanh diễn biến thị trường quốc tế.
"Tôi thường hỏi Grok về xu hướng dòng tiền, hiệu suất của các nhóm ngành hay điểm nổi bật trong các báo cáo tuần. Nó tổng hợp thông tin nhanh và đầy đủ ngữ cảnh mà không cần tôi phải tự lọc hàng loạt bản tin," Thịnh chia sẻ.
Trong lĩnh vực giao dịch chuyên sâu, các hệ thống AI được lập trình để tự động hóa chiến lược như long-short, tái cân bằng danh mục dựa trên rủi ro, hoặc điều chỉnh khung thời gian linh hoạt. Không chỉ hỗ trợ từng lệnh giao dịch, AI còn thể hiện giá trị lâu dài khi tích hợp vào công cụ quản lý danh mục, giúp phân bổ tài sản và xây dựng chiến lược phòng ngừa chủ động.
"Các mô hình AI tiên tiến có khả năng học hỏi và thích ứng với biến động thị trường theo thời gian thực, từ đó nâng cao khả năng chống chịu của danh mục đầu tư trong những thời điểm bất ổn," ông Mahurkar nhận định.
Tuy vậy, việc ứng dụng AI trong tài chính cũng gặp không ít thách thức. Các mô hình AI phức tạp thường khó giải thích, và việc nhiều tổ chức sử dụng thuật toán tương tự có thể gây ra hành vi giao dịch đồng loạt, ảnh hưởng đến sự ổn định của thị trường.
"Explainable AI là yếu tố then chốt trong hệ thống tài chính. Khi một quyết định đầu tư được đưa ra bởi mô hình AI, nhà quản lý, nhà đầu tư hay cơ quan giám sát cần hiểu rõ lý do đằng sau quyết định đó. Minh bạch chính là điều kiện cần để xây dựng niềm tin," ông Mahurkar nhấn mạnh.
