Trong cuộc đua điện khí hóa, tốc độ phát triển sản phẩm hiện nay không chỉ là yếu tố ưu thế mà còn là điều kiện sống còn. Các ông lớn phương Tây thừa nhận rằng để tồn tại, họ cần phải học hỏi cách thức vận hành của các doanh nghiệp Trung Quốc.

Trong khi các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc như BYD, Nio hay Geely đã quen với chu kỳ phát triển xe mới chỉ trong vòng 18-20 tháng, các đối thủ phương Tây trước kia thường mất hơn 4 năm để hoàn thiện một mẫu xe. Tuy nhiên, sự thay đổi này đang diễn ra với tốc độ nhanh chóng.
Ford gần đây đã hợp tác với Renault để sản xuất xe điện cỡ nhỏ tại châu Âu, sau khi hãng xe Pháp rút ngắn thời gian phát triển mẫu xe mới xuống dưới 2 năm. Volkswagen cũng đã cắt giảm 30% thời gian phát triển xe điện mới tại Trung Quốc. Nissan, hợp tác với Dongfeng, đã ra mắt mẫu xe điện N7 giá dưới 20.000 USD tại Trung Quốc chỉ sau 2 năm phát triển, và dự định xuất khẩu sang các thị trường khác từ năm sau.
Jérémie Papin, CFO của Nissan, cho biết: “Phát triển nhanh là yếu tố sống còn. Đó cũng là cách để tạo ra một chiếc xe có chi phí cạnh tranh, với ít thời gian thiết kế đồng nghĩa với chi phí kỹ thuật giảm mạnh.”
Tuy nhiên, ông cũng thừa nhận rằng có một khoảng thời gian không thể rút ngắn, đó là khoảng 12 tháng khi chuyển từ thiết kế số sang sản xuất vật lý.
Các nhà điều hành ngành xe khẳng định rằng, thay vì chỉ dựa vào công nghệ, yếu tố giúp các hãng xe Trung Quốc vượt trội chính là tư duy linh hoạt và văn hóa làm việc theo hướng “dám chấp nhận rủi ro”. Đây là điều mà các hãng xe phương Tây đang phải học hỏi.
Renault là một ví dụ điển hình. Mẫu xe điện Twingo hoàn toàn mới của hãng, dự kiến ra mắt vào năm 2026, được phát triển chỉ trong vòng 21 tháng, với 45% linh kiện đến từ Trung Quốc và phần lớn quy trình thiết kế được thực hiện tại Trung tâm Phát triển Trung Quốc ở Thượng Hải. Đội ngũ 150 kỹ sư địa phương đã giúp rút ngắn đáng kể thời gian từ ý tưởng đến hiện thực.
Vittorio d’Arienzo, giám đốc bộ phận xe điện Renault Ampere, chia sẻ: “Tại châu Âu, chỉ riêng việc liên hệ với nhà cung ứng để lấy linh kiện mẫu đã mất từ 1 đến 3 tháng. Còn ở Trung Quốc, họ làm ngay tại chỗ, rút ngắn thời gian một nửa.”
Renault còn triển khai song song nhiều giai đoạn, vừa thiết kế, vừa xây dựng dây chuyền lắp ráp tại Slovenia. Khi không hài lòng với thiết kế tay nắm cửa, nhóm kỹ sư lập tức nhắn tin qua WhatsApp cho đối tác Trung Quốc để thay đổi, thay vì phải qua nhiều cấp quản lý như truyền thống.
Nhờ vào cách làm này, Renault kỳ vọng mẫu Dacia Hipster, sử dụng chung nền tảng với Twingo, sẽ được phát triển chỉ trong vòng 16 tháng.
Để đạt được tốc độ như vậy, nhiều hãng xe đã phải từ bỏ cách làm truyền thống. Thay vì thiết kế lại từ đầu mọi linh kiện, họ chọn sử dụng lại các linh kiện có sẵn từ nhà cung ứng. Điều này đồng nghĩa với việc phải chấp nhận đánh đổi một phần quy trình kiểm định chất lượng truyền thống.
Các chuyên gia cảnh báo rằng khi phần mềm ngày càng quan trọng trong thiết kế ô tô, các hãng phải học cách “chấp nhận sửa sai sau khi ra mắt”, giống như các công ty công nghệ.
Các hãng xe Trung Quốc, mới nổi và không bị ràng buộc bởi quy trình phức tạp, sẵn sàng cắt giảm các bài kiểm tra độ bền. Theo AlixPartners, các nhà sản xuất EV Trung Quốc chỉ thử nghiệm độ bền ở mức trung bình 600.000 km mỗi xe, trong khi các hãng phương Tây yêu cầu thử nghiệm đến 3 triệu km trước khi phê duyệt sản xuất hàng loạt.
Các hãng xe Trung Quốc cũng sẵn sàng cho ra mắt các mẫu xe với phần mềm chưa hoàn thiện, và sau đó sẽ cập nhật qua internet (OTA), điều này trái ngược với các hãng xe truyền thống vốn chỉ cho ra mắt khi mọi lỗi được khắc phục hoàn toàn.
Với mức giá thấp, thời gian ra mắt nhanh và khả năng cải tiến phần mềm linh hoạt, các hãng xe Trung Quốc đang ngày càng chiếm ưu thế tại thị trường toàn cầu. Các mẫu xe điện giá dưới 20.000 USD đã trở thành “vũ khí chiến lược” mà Trung Quốc sử dụng để thâm nhập thị trường châu Âu, châu Á và Mỹ Latinh.
Trong khi đó, các hãng xe phương Tây không chỉ chuyển sang số hóa quy trình thiết kế mà còn phải thay đổi hoàn toàn văn hóa làm việc, từ cấu trúc tổ chức, quy trình phê duyệt cho đến tư duy chấp nhận rủi ro.
Laurence Noël, giám đốc toàn cầu ngành ô tô tại Capgemini, nói: “Nếu bạn mất 5 năm để phát triển một mẫu xe, khi nó ra thị trường, bạn đã bị bỏ lại phía sau.”
Trong bối cảnh thị trường xe điện toàn cầu ngày càng cạnh tranh gay gắt, không ai còn thời gian để chần chừ. François Provost, CEO Renault, cho biết: “Chúng ta cần một cú hích mạnh mẽ để có thể cạnh tranh với các hãng Trung Quốc ngay tại thị trường châu Âu.”
Tham khảo FT
