Buzz
Là một người trung thành với Windows, tôi chưa bao giờ nghĩ mình sẽ chuyển sang macOS. Thế nhưng, Mac mini M4 đã thay đổi hoàn toàn quan điểm của tôi.
Trước đây, tôi thường xuyên sử dụng chiếc Microsoft Surface Pro 6 với cấu hình Intel Core i5-8250U, RAM 8GB và SSD 128GB. Đối với nhu cầu cơ bản như soạn thảo văn bản, lướt web hay chỉnh sửa ảnh đơn giản, thiết bị này từng là lựa chọn phù hợp. Tuy nhiên, sau nhiều năm sử dụng, Surface Pro 6 bắt đầu xuất hiện dấu hiệu lão hóa, hiệu năng giảm đáng kể và dung lượng lưu trữ không còn đáp ứng được nhu cầu.
Chiếc Mac nhỏ nhất là thiết bị của Apple mà tôi có thể sở hữu mà không cần lo lắng về giá thành quá cao.
Tôi quyết định đã đến lúc cần nâng cấp thiết bị, và đúng lúc đó, Apple ra mắt Mac mini M4. Với mức giá chỉ 15 triệu đồng cho bản tiêu chuẩn, đây là một lựa chọn vô cùng hấp dẫn. Chiếc Mac nhỏ nhất của Apple không chỉ phù hợp với túi tiền mà còn mang lại trải nghiệm đáng giá so với các sản phẩm khác của hãng vốn nổi tiếng đắt đỏ. Dù vậy, tôi vẫn có chút băn khoăn vì trước đây từng sử dụng MacBook Pro 2017 và gặp nhiều vấn đề như Touch Bar hỏng, ổ cứng chậm và bàn phím kém chất lượng, khiến trải nghiệm không được trọn vẹn. Liệu Mac mini M4 có khác biệt? Sau 2 tháng sử dụng, câu trả lời là hoàn toàn có!
Lựa chọn tối ưu trong phân khúc giá
Với mức giá 15 triệu đồng, hầu hết các lựa chọn Windows đều vượt trội hơn so với chiếc Surface cũ kỹ của tôi. Từ máy tính để bàn, laptop đến những mẫu Surface mới hơn mà tôi từng cân nhắc, tất cả đều mang lại hiệu năng tốt hơn.
Mac mini M4 bản tiêu chuẩn được trang bị 16GB RAM và 256GB bộ nhớ lưu trữ
Khi Apple chính thức ra mắt Mac mini M4 tại Việt Nam, thị trường không có nhiều thiết bị tương đương để so sánh. Các laptop trong tầm giá thường có cấu hình hạn chế và tôi không chắc chúng có thể đáp ứng nhu cầu lâu dài của mình. Máy tính để bàn cũng không phải lựa chọn lý tưởng vì kích thước cồng kềnh, trong khi các mẫu lắp ráp sẵn thường không đủ mạnh. Hơn nữa, tôi đã lâu không tiếp xúc với linh kiện máy tính nên việc tự build máy không còn hấp dẫn. Về Surface Pro, với 15 triệu đồng, chỉ có thể mua các mẫu Pro 7 Plus hoặc Pro 8 đã qua sử dụng, và việc sở hữu một combo "PC + màn hình cảm ứng + đồ cũ 3-4 năm" thực sự là một rủi ro lớn.
Một video từ Linus Tech Tips so sánh Mac mini M4 với các máy tính tự build và mini PC Windows đã chứng minh rằng sản phẩm của Apple là lựa chọn tối ưu cho công việc. Thực tế, tôi không quá quan tâm đến các chỉ số benchmark, nhưng Linus Tech Tips đã thực hiện các bài kiểm tra chi tiết. Bạn có thể tham khảo kết quả so sánh giữa Mac mini M4 tiêu chuẩn, một mini PC Windows và máy tính tự build cùng mức giá qua các ảnh chụp màn hình dưới đây.
Cấu hình của ba thiết bị được đem ra so sánh
Kiểm tra hiệu năng GPU với Blender render cho thấy Mac mini M4 vượt trội so với mini PC Windows và chỉ kém hơn một chút so với máy tính để bàn có card đồ họa rời
Nếu bạn thường xuyên sử dụng các công cụ AI như , Mac mini M4 hoàn toàn áp đảo các đối thủ cùng phân khúc giá
Dù vẫn còn chút lo lắng về việc sử dụng một thiết bị không có màn hình tích hợp như thói quen trước đây, nhưng vì không cần di chuyển nhiều, tôi quyết định đặt mua và nhận máy vào giữa tháng 12. Tôi nghĩ nếu không hài lòng thì có thể bán lại và quay về với Windows.
Chuyển đổi từ Windows sang macOS
Một trong những điểm khiến tôi ấn tượng nhất cho đến nay là thiết kế nhỏ gọn của Mac mini M4. Chiếc máy này có kích thước chỉ vừa lòng bàn tay, gần như không chiếm diện tích trên bàn làm việc. So với Surface Pro 6 hay các máy tính để bàn cồng kềnh, Mac mini M4 mang đến sự tối giản và gọn gàng, giúp không gian làm việc của tôi trông thoáng đãng hơn. Kích thước nhỏ cũng giúp tôi dễ dàng di chuyển máy khi cần vệ sinh hoặc mang theo bên mình.
Máy chỉ đi kèm một sợi dây nguồn nhỏ gọn, bộ chuyển đổi nguồn đã được tích hợp bên trong
Apple cũng rất tinh tế khi tích hợp bộ chuyển đổi nguồn ngay bên trong máy, chỉ để lại một sợi dây cắm nhỏ gọn mà không cần adapter cồng kềnh. Chỉ riêng bộ sạc của Surface Pro đã có kích thước gần bằng cả chiếc Mac mini.
May mắn là tôi đã có sẵn màn hình, bàn phím và chuột, nếu không sẽ phải chi thêm một khoản tiền không nhỏ. Tuy nhiên, sau một thời gian sử dụng, tôi quyết định đầu tư thêm một màn hình nữa để tối ưu hóa trải nghiệm làm việc.
Cả Mac mini M4 và M4 Pro đều hỗ trợ kết nối tối đa 3 màn hình ngoài, giúp công việc trở nên thuận tiện hơn. Trong khi đó, phiên bản M2 thế hệ trước chỉ hỗ trợ 2 màn hình.
Đây là lần đầu tiên tôi sử dụng 2 màn hình với máy Mac, nhưng quá trình thiết lập cực kỳ đơn giản. Chỉ cần cắm dây, vào phần cài đặt hiển thị và sắp xếp vị trí hoặc xoay màn hình theo ý muốn là xong.
Trong dịp Tết, tôi đã mang máy về nhà và tạm thời kết nối với TV để sử dụng. Việc di chuyển rất thuận tiện nhờ kích thước nhỏ gọn của máy, nhưng về lâu dài, tôi có lẽ sẽ cần mua thêm một màn hình di động. Lúc này, tôi mới chợt nhớ đến nút nguồn được đặt khá kỳ lạ ở mặt dưới máy, suýt nữa thì quên mất nó. Còn về chiếc Surface Pro, tôi đã bán nó rồi. Ban đầu, tôi thử dùng nó làm màn hình phụ thông qua ứng dụng phản chiếu hình ảnh, nhưng độ trễ cao khiến nó không thể sử dụng được và tôi cũng không còn tin tưởng vào độ ổn định của nó nữa.
Nút nguồn được đặt ở mặt dưới máy nhưng không hề ảnh hưởng đến trải nghiệm sử dụng
Apple bố trí các cổng kết nối cần thiết ở mặt sau, bao gồm cổng nguồn, cổng Ethernet (có thể nâng cấp lên 10Gb), cổng HDMI và 3 cổng USB-C Thunderbolt 4 (phiên bản M4 Pro hỗ trợ Thunderbolt 5).
Mặt trước của máy có thêm 2 cổng USB-C, jack tai nghe 3,5mm và đèn báo trạng thái. Về cơ bản, các cổng này đủ dùng, nhưng tôi có thể sẽ mua thêm adapter để mở rộng kết nối vì máy không có khe đọc thẻ SD.
Một điểm đáng khen của macOS so với Windows là quá trình thiết lập ban đầu rất nhanh chóng, trực quan và dễ dàng. Tôi không cần phải đăng nhập vào nhiều dịch vụ, chỉ sau vài phút là có thể bắt đầu tải các phần mềm thường dùng.
Apple tích hợp sẵn Safari trong macOS, một trình duyệt được nhiều người dùng yêu thích. Tôi ngay lập tức sử dụng Safari để tải Edge về. Edge là trình duyệt tôi dùng trên mọi thiết bị, giúp đồng bộ lịch sử duyệt web một cách dễ dàng.
Dù là trên thiết bị nào, Edge vẫn luôn là trình duyệt yêu thích của tôi
Dù là bản tiêu chuẩn, nhưng vẫn đủ sức đáp ứng mọi nhu cầu công việc
Phiên bản Mac mini M4 tiêu chuẩn được trang bị chip Apple M4, RAM 16GB và ổ cứng SSD 256GB. Thông số này mang đến hai điểm nổi bật thu hút những ai đang tìm kiếm một máy tính giá cả phải chăng nhưng vẫn đủ mạnh.
Đầu tiên, dù có mức giá hợp lý, Mac mini vẫn sở hữu chip M4 mới nhất của Apple. Con chip này đã chứng minh hiệu năng vượt trội khi ra mắt trên iPad Pro, và tôi hoàn toàn tin tưởng rằng nó sẽ được hỗ trợ trong nhiều năm tới. Việc không tích hợp bàn phím, chuột hay màn hình cũng giúp giảm thiểu nguy cơ hư hỏng linh kiện, vì thiết bị càng tích hợp nhiều thứ thì càng dễ gặp trục trặc.
Thứ hai là RAM 16GB, Apple cuối cùng đã nâng cấp dung lượng RAM tối thiểu trên các dòng Mac mới lên 16GB thay vì chỉ 8GB. Điều này có thể nhằm hỗ trợ Apple Intelligence, nhưng chắc chắn các tác vụ khác cũng sẽ được hưởng lợi từ lượng bộ nhớ lớn hơn. 8GB RAM vào cuối năm 2024 thực sự đã trở nên quá hạn chế.
16GB RAM gần như là mức tối thiểu để máy tính hoạt động mượt mà, và thật đáng mừng khi Apple không còn khẳng định "8GB là đủ" nữa.
Sau 2 tháng sử dụng, Mac mini M4 đã đáp ứng mọi nhu cầu cơ bản của tôi một cách trơn tru, từ làm việc với các dịch vụ của Google, duyệt web với hàng chục tab mở cùng lúc, đến chỉnh sửa ảnh đơn giản trên Photoshop. Đặc biệt, chip M4 mang lại hiệu suất ấn tượng trong khi vẫn hoạt động cực kỳ êm ái.
Tôi không có công cụ đo chính xác điện năng tiêu thụ, nhưng theo chia sẻ từ nhiều người dùng trên Reddit, Mac mini M4 tiêu thụ rất ít điện. Một người dùng với nickname Significant-Win5417 cho biết: "Thứ này hầu như không tốn điện! Tôi đã mua Mac mini M4 bản cơ bản (256GB). Đây là chiếc Mac đầu tiên của tôi. Khi khám phá và thiết lập, tôi nhận thấy nó chỉ tiêu thụ khoảng 4 watt. Phát các file HDR 4K qua VLC cũng chỉ tốn khoảng 5~6 watt. So với chiếc NUC thế hệ thứ 10 của tôi với CPU i5, nó tiêu thụ khoảng 15 watt khi phát file 4K."
Về phần mình, tôi không nhận thấy bất kỳ sự thay đổi đáng kể nào trong hóa đơn tiền điện.
Tuy nhiên, dung lượng lưu trữ 256GB là một điểm hạn chế, đặc biệt với những người thường xuyên cần lưu trữ hình ảnh, tài liệu công việc và phần mềm. Do đó, một ổ cứng gắn ngoài để mở rộng bộ nhớ là phụ kiện cần thiết, nhất là khi Apple tính phí nâng cấp dung lượng lưu trữ khá cao.
Sau 2 tháng sử dụng, dung lượng lưu trữ chỉ còn trống khoảng 120GB, có lẽ sẽ sớm hết sạch.
Dù không gặp hiện tượng lag hay giật trong các tác vụ hàng ngày, nhưng có một điều khiến tôi hơi khó chịu. Không rõ là lỗi của macOS hay Microsoft, nhưng trình duyệt Edge đôi khi bị "đơ" ở màn hình phụ. Hiện tượng này có thể xảy ra do tôi sử dụng giao diện tab dọc ở màn hình chính và tab ngang truyền thống ở màn hình phụ. Khi chuyển cả hai về cùng giao diện tab dọc, vấn đề biến mất, nhưng điều này lại không tối ưu diện tích màn hình phụ.
Về chỉnh sửa video, dù bản thân không làm việc này, nhưng sau khi tham khảo một số đánh giá, Mac mini M4 vẫn đáp ứng tốt nhu cầu cơ bản, miễn là bạn không kỳ vọng hiệu năng vượt trội so với mức giá. Nếu cần hiệu suất cao hơn, bạn có thể cân nhắc phiên bản M4 Pro hoặc M4 Max cho các tác vụ chuyên sâu. Còn Mac mini M4 tiêu chuẩn vẫn là lựa chọn phù hợp cho người dùng phổ thông.
Giải trí và chơi game
macOS mang đến sự mượt mà và ổn định, nhờ chip M4 được Apple phát triển riêng cho hệ điều hành của mình. Điều này giúp các ứng dụng được tối ưu hóa tốt, và bạn gần như không phải lo lắng về việc cài đặt driver hay gặp các lỗi vặt khó chịu thường thấy sau mỗi lần cập nhật Windows.
Như vậy, về mặt công việc, đây gần như là một chiếc máy hoàn hảo so với số tiền bỏ ra. Bạn có thể thoải mái mở hàng chục tab trình duyệt để làm việc, xem video trên YouTube hay đọc truyện mà không lo bị giật lag. Nhờ 16GB RAM, các tab cũng không bị load lại liên tục trừ khi bạn không sử dụng chúng trong thời gian dài. Xem phim 4K cũng không phải là vấn đề với chiếc máy này.
Một điểm khiến tôi khá bất ngờ về Mac mini M4 là chất lượng loa tích hợp. Nó không quá xuất sắc, nhưng cũng không tệ. Ban đầu, tôi nghĩ mình sẽ cần mua thêm loa ngoài, nhưng sau khi nghe nhạc, xem phim và stream game, tôi nhận thấy loa tích hợp hoàn toàn đủ dùng nếu bạn không quá khắt khe. Loa không bị rè dù mở to và âm lượng đủ cho một căn phòng 20m2. Đến giờ, tôi vẫn chưa cần mua thêm loa.
Loa tích hợp có thể dùng tạm nếu bạn không yêu cầu quá cao về chất lượng âm thanh.
Khi nói đến giải trí trên máy tính, game là thứ được nghĩ đến đầu tiên. Tuy nhiên, Windows vẫn là hệ điều hành vượt trội hơn trong lĩnh vực này. Hệ sinh thái game trên Windows rất đa dạng, với sự hỗ trợ từ hầu hết các nhà phát triển game lớn. Khả năng tùy chỉnh phần cứng trên Windows cũng là một ưu điểm mà macOS khó có thể sánh kịp.
Dù Apple đã nỗ lực đưa các tựa game AAA lên macOS, nhưng số lượng vẫn quá ít so với Windows. Đối với những người thường xuyên chơi game, macOS không phải là lựa chọn lý tưởng. Các ứng dụng như CrossOver giúp chơi game Windows trên macOS, nhưng chúng vẫn chưa đủ tin cậy.
Vì vậy, Windows vẫn là lựa chọn tốt hơn cho những ai đam mê game trên máy tính.
Tôi vẫn không coi Mac là nền tảng tốt cho game, nhưng ít nhất có thể dùng PS Remote Play để giải trí với PS5 nếu muốn.
Dù vậy, tôi vẫn có thể chơi mọi tựa game yêu thích trên Mac mini, nhưng theo cách "gián tiếp". Tôi thường chơi game trên PlayStation 5 và sử dụng ứng dụng PS Remote Play để chơi trên Mac mini. Dù trải nghiệm không thể so với chơi trực tiếp trên PS5, nhưng vẫn đủ để giải trí. Hình ảnh chỉ ở độ phân giải 720p, không bị giật lag nhờ kết nối mạng nội bộ, phù hợp để cày level hay làm side quest trong vài chục phút giữa giờ làm việc. Còn khi muốn chơi game liên tục 2-3 tiếng, tắt Mac và mở TV vẫn là lựa chọn tốt hơn.
Từ "thử nghiệm" đến "gắn bó" với Apple
Ban đầu, tôi chỉ định dùng thử Mac mini M4 trong thời gian ngắn rồi quay lại Windows nếu không hài lòng. Nhưng sau hai tháng, tôi nhận ra mình đã "dính" với chiếc máy này. Thiết kế nhỏ gọn, hiệu năng mạnh mẽ và trải nghiệm mượt mà đã khiến tôi quyết định ở lại với Mac mini M4.
Nếu bạn đang phân vân chọn máy tính để bàn tại nhà, tôi nghĩ Mac mini M4 là một lựa chọn đáng cân nhắc. Với mức giá hợp lý và hiệu năng vượt trội, bạn có thể yên tâm sử dụng trong nhiều năm tới.
