Enigma M4, được Đô đốc Karl Dönitz chỉ đạo phát triển vào năm 1941, nhằm nâng cao độ bảo mật cho hệ thống liên lạc của tàu ngầm.
Một chiếc Enigma bốn rotor – trong số rất ít những mẫu hiếm còn hoạt động – đã được bán đấu giá tại Paris đầu tuần này với giá 482.600 euro (tương đương 555.233 USD), gấp đôi mức ước tính ban đầu.
Theo nhà đấu giá Christie’s, đây là “một trong những máy Enigma hiếm và khó giải mã nhất”, vẫn vận hành hoàn hảo nhờ pin axit chì nguyên bản. Chuyên gia cho biết trên thế giới hiện chỉ còn khoảng tám mẫu Enigma bốn rotor còn hoạt động, làm tăng giá trị đặc biệt của nó.

Di sản để lại của biểu tượng mật mã Thế chiến II
Máy Enigma, được quân đội Đức sử dụng trong Thế chiến II, nổi tiếng không chỉ vì sự phức tạp trong mã hóa mà còn vì vai trò lịch sử thúc đẩy sự ra đời của những chiếc máy tính đầu tiên. Tại Công viên Bletchley (Anh), các chuyên gia giải mã được giao nhiệm vụ giải mã thông điệp từ hệ thống Enigma, đặc biệt là các chỉ thị dành cho lực lượng tàu ngầm U-boat.
Nhờ những nỗ lực không ngừng, các nhà giải mã Anh đã thành công với sự hỗ trợ của Bombe – thiết bị cơ điện do Alan Turing và Gordon Welchman phát triển, thiết kế đặc thù cho máy Enigma M3 ba rotor. Tuy nhiên, khi Hải quân Đức giới thiệu phiên bản M4 bốn rotor, thử thách trở nên khó khăn hơn nhiều.
M4 – bước tiến trong an ninh của lực lượng U-boat
Enigma M4, được Đô đốc Karl Dönitz ra lệnh phát triển vào năm 1941, nhằm tăng cường bảo mật cho hệ thống liên lạc của tàu ngầm. Dù Bombe vẫn có khả năng giải mã M4, việc này đòi hỏi phải có tài liệu mã thu được và nhiều kỹ thuật phân tích thống kê phức tạp.
Điều trớ trêu là, giới lãnh đạo cao cấp của Đức lúc bấy giờ tin rằng “quân Đồng minh không thể giải mã được Enigma”. Họ cho rằng những lần U-boat bị tấn công thành công chỉ là do gián điệp, radar hoặc đơn giản là may mắn – theo ghi nhận của Christie’s.

Bước ngoặt với sự ra đời của Colossus
Ngoài Enigma, Đồng minh còn phải đối mặt với hệ thống mật mã Lorenz, được dùng cho các thông điệp chiến lược của Bộ Tư lệnh tối cao Đức. Để giải mã loại tín hiệu này, kỹ sư Tommy Flowers đã phát triển Colossus Mk I vào năm 1943 – chiếc máy tính điện tử kỹ thuật số lập trình đầu tiên trên thế giới.
Colossus nhanh chóng được triển khai tại Bletchley Park, mở ra một mặt trận mới trong cuộc chiến mật mã. Chỉ một năm sau, phiên bản Colossus Mk II với tốc độ cao hơn ra đời, đóng vai trò quan trọng trong việc “bẻ khóa” các thông điệp chiến lược của Đức Quốc xã.
