Meta đang phát triển một mô hình AI mới mang tên "Avocado", và có khả năng sẽ không được mở mã nguồn, đánh dấu một thay đổi quan trọng trong chiến lược AI của công ty.

Meta được cho là đang xây dựng một mô hình AI mới mang tên "Avocado", điều này thể hiện một bước ngoặt lớn khi công ty có thể từ bỏ chiến lược mở mã nguồn từng giúp họ dẫn đầu trong cuộc đua AI. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy Meta đang tăng tốc để cạnh tranh trong kỷ nguyên siêu trí tuệ nhân tạo.

Chiến lược AI của Meta đang chứng kiến sự thay đổi lớn. Sau nhiều tháng Mark Zuckerberg bóng gió về việc không thể tiếp tục mở nguồn mọi mô hình AI, những tín hiệu đầu tiên của sự chuyển mình đã xuất hiện. Theo nguồn tin từ Bloomberg và CNBC, Meta hiện đang phát triển một mô hình AI hoàn toàn mới, mang tên nội bộ "Avocado", và rất có thể nó sẽ không được mở nguồn như các thế hệ Llama trước đó.

Theo các nguồn tin đáng tin cậy, Avocado được phát triển bởi một nhóm nhỏ trong Meta AI Superintelligence Labs, có mã tên "TBD", và được dẫn dắt bởi Alexandr Wang, Giám đốc AI mới của Meta. Ông Wang là người ủng hộ mạnh mẽ việc phát triển các mô hình AI đóng, trái ngược với chiến lược mở mã nguồn mà Meta từng theo đuổi.

Mô hình này dự kiến sẽ được ra mắt vào năm 2026, đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong nỗ lực của Zuckerberg trong việc thúc đẩy trí tuệ siêu nhân tạo (superintelligence).

Liệu những khó khăn quanh Llama 4 có buộc Meta phải thay đổi chiến lược?

Sự xuất hiện của Avocado không phải là sự tình cờ. Trong suốt nhiều tháng qua, Meta đã gặp phải hàng loạt vấn đề với dòng mô hình Llama 4.

Phiên bản mạnh nhất của Llama 4, Llama 4 "Behemoth", đã phải đối mặt với sự trì hoãn kéo dài. Thậm chí, theo The New York Times, một số lãnh đạo cấp cao đã bàn về khả năng tạm dừng hoặc hủy bỏ mô hình này. Nhiều nhà phát triển bên ngoài Meta cũng bày tỏ sự thất vọng khi cho rằng các phiên bản hiện tại của Llama 4 không mang lại những đột phá như kỳ vọng.

Điều này hoàn toàn trái ngược với sự đón nhận nồng nhiệt mà Llama 2 và Llama 3 đã nhận được khi ra mắt, nhờ vào khả năng tiếp cận miễn phí và mã nguồn mở.

Zuckerberg từng khẳng định rằng Meta sẽ "tiếp tục là người dẫn đầu trong AI mở nguồn", tuy nhiên, ông cũng thừa nhận rằng những mô hình tiên tiến hơn, đặc biệt là trong cuộc đua siêu trí tuệ, không thể được mở ra một cách vô điều kiện vì lý do an toàn và cạnh tranh.

Nội bộ Meta AI đang chứng kiến sự biến động mạnh: tái cơ cấu, sa thải và sự ra đi của Yann LeCun.

Cùng với sự thay đổi trong mô hình phát triển, Meta cũng đang đối mặt với những biến động lớn trong đội ngũ AI của mình:

• Phần lớn nhân sự của FAIR (nhóm nghiên cứu AI nền tảng) đã bị cắt giảm.

• Meta đã chi hàng tỷ USD để xây dựng đội ngũ phát triển superintelligence.

• Yann LeCun, nhà khoa học trưởng về AI và người bảo vệ mạnh mẽ triết lý mở nguồn, đã tuyên bố rời khỏi công ty.

LeCun đã nhiều lần phản đối mô hình đóng và bày tỏ sự hoài nghi về hướng đi LLM của ngành công nghiệp. Việc ông rời Meta được xem là dấu hiệu cho thấy Meta đang bước vào một giai đoạn mới, nơi mô hình đóng trở thành ưu tiên chiến lược.

Zuckerberg đã thay đổi lập trường của mình dưới sức ép từ cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Chỉ một năm trước, Zuckerberg đã viết một bản ghi nhớ dài để khẳng định rằng "AI mở nguồn là con đường phía trước" và thậm chí chỉ trích các mô hình đóng của đối thủ. Tuy nhiên, theo Bloomberg, CEO của Meta hiện đang ngày càng lo ngại trước tốc độ phát triển của OpenAI, Google DeepMind và Anthropic.

Meta cũng tiết lộ rằng họ dự kiến sẽ chi đến 600 tỷ USD trong vài năm tới để đầu tư vào hạ tầng AI — một mức đầu tư cho thấy cuộc đua trí tuệ nhân tạo đang trở nên khốc liệt hơn bao giờ hết.

Vì vậy, Avocado có thể trở thành con bài quan trọng giúp Meta cạnh tranh trong phân khúc AI cao cấp, nơi mô hình mở nguồn không còn phù hợp với yêu cầu về tốc độ đổi mới và bảo mật.

Liệu Avocado sẽ thay thế hay song hành với Llama?

Vai trò của Avocado trong hệ sinh thái AI của Meta hiện vẫn chưa rõ ràng:

• Liệu Avocado là một mô hình hoàn toàn mới hay chỉ là phiên bản tiếp theo của Llama?

• Meta sẽ tiếp tục phát triển Llama 4 hay chuyển hướng trọng tâm sang Avocado?

• Avocado sẽ nhắm đến ứng dụng nào: chatbot, agent, AI tổng quát, mô hình đa phương thức hay hệ thống siêu trí tuệ?

Dù câu trả lời là gì, việc Meta nghiêng về mô hình AI đóng cho thấy công ty đang chuyển từ chiến lược "chia sẻ với cộng đồng" sang một chiến lược "tập trung sức mạnh để cạnh tranh trực tiếp".

Và khi một ông lớn như Meta thay đổi hướng đi, thị trường AI toàn cầu chắc chắn sẽ trải qua những biến động mạnh mẽ.