Buzz
FPT đã chia sẻ tại hội thảo về giao thông thông minh rằng, trong tương lai, hệ thống metro không chỉ là phương tiện giao thông công cộng, mà còn có thể trở thành nền tảng dữ liệu chủ chốt cho đô thị thông minh, với trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn đóng vai trò trung tâm.
Trên thế giới, metro ngày càng được xem như yếu tố không thể thiếu trong hệ sinh thái đô thị thông minh. Các thành phố như Tokyo, Hong Kong, Singapore, Helsinki, Seoul hay Thâm Quyến đã phát triển hệ thống metro thành một nền tảng tích hợp giao thông, không gian đô thị, dịch vụ và dữ liệu trong một hệ sinh thái chung.
Mô hình này liên kết với những xu hướng như phát triển đô thị dựa trên giao thông công cộng (TOD), kết nối đa phương thức, nền tảng dịch vụ di chuyển MaaS (Mobility as a Service) và khai thác dữ liệu theo thời gian thực để tối ưu hóa vận hành.
Trong bối cảnh này, việc xây dựng hệ thống metro tại Việt Nam không chỉ là bài toán hạ tầng giao thông mà còn mở ra cơ hội hình thành nền tảng dữ liệu và công nghệ cho đô thị thông minh. Theo quy hoạch, TP.HCM dự kiến phát triển khoảng 1.012 km đường sắt đô thị với tổng vốn đầu tư khoảng 103,4 tỷ USD, trong khi Hà Nội đặt mục tiêu xây dựng hơn 600 km metro với nhu cầu vốn khoảng 55,4 tỷ USD. Quy mô đầu tư này cho thấy metro sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc tái cấu trúc giao thông đô thị và thúc đẩy các dịch vụ đô thị thế hệ mới.
Các vấn đề này đã được thảo luận tại hội thảo “Từ Đường sắt Thông minh đến Giao thông Thông minh và Thành phố Thông minh: Nhu cầu nguồn nhân lực”, do Trường Đại học Việt Đức phối hợp với Sở Xây dựng TP.HCM, Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM, Công ty Vận hành Đường sắt đô thị TP.HCM, FPT và các đối tác tổ chức. Hội thảo tập trung vào việc phát triển metro, giao thông thông minh, đô thị thông minh và nhu cầu nguồn nhân lực cho lĩnh vực này tại Việt Nam.
Tại sự kiện, ông Phan Thanh Sơn, Giám đốc Chiến lược Đường sắt của FPT Railway Mobility Technology, cho rằng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo có thể đóng vai trò quan trọng trong toàn bộ vòng đời của hệ thống đường sắt đô thị, từ quy hoạch, thiết kế đến quản lý và vận hành. Ông cũng nhấn mạnh rằng Việt Nam đang đứng trước cơ hội không chỉ xây dựng các tuyến metro mới mà còn phát triển công nghệ nội sinh cho ngành đường sắt.
Đại diện doanh nghiệp công nghệ cho rằng giá trị thực sự của hệ thống metro trong đô thị thông minh không chỉ dừng lại ở việc vận chuyển hành khách, mà còn ở khả năng tạo dựng một hệ sinh thái công nghệ. Dữ liệu từ metro có thể giúp dự báo nhu cầu di chuyển, tối ưu hóa hoạt động giao thông, đảm bảo an toàn công cộng, tái cấu trúc không gian đô thị và phát triển các dịch vụ mới quanh các ga và các điểm kết nối giao thông.
Dựa trên kinh nghiệm triển khai công nghệ trong lĩnh vực giao thông, FPT đã đề xuất một số hướng phát triển cho đường sắt đô thị tại Việt Nam. Một trong những chiến lược quan trọng là xây dựng hệ thống metro dựa trên nền tảng dữ liệu và AI, sử dụng dữ liệu lớn xuyên suốt từ quy hoạch, thiết kế đến vận hành. Trong mô hình này, dữ liệu hạ tầng giao thông được xem là tài sản chiến lược cần được quản lý và khai thác tối ưu.
Bên cạnh đó, việc phát triển metro cần phải đi đôi với mục tiêu từng bước làm chủ công nghệ trong ngành đường sắt. Các quốc gia như Hàn Quốc và Trung Quốc đã chứng minh rằng việc tiếp nhận và phát triển công nghệ cốt lõi trong thiết kế, vận hành và bảo trì giúp giảm sự phụ thuộc vào nhà cung cấp nước ngoài, đồng thời nâng cao năng lực trong nước.
Một yếu tố quan trọng khác là việc xây dựng hệ sinh thái công nghệ đường sắt với sự tham gia của các doanh nghiệp công nghệ trong nước, kết hợp với chiến lược phát triển nguồn nhân lực cho lĩnh vực Smart Mobility. Mô hình hợp tác theo hướng 5P (Public – Private – Professional – People Partnership) được đề xuất, kết nối Nhà nước, doanh nghiệp, trường đại học, tổ chức xã hội và người dân nhằm đào tạo đội ngũ kỹ sư và chuyên gia cho ngành giao thông trong kỷ nguyên AI.
FPT cho biết đã thành lập đơn vị công nghệ FPT Railway Mobility Technology vào cuối năm 2025, với mục tiêu phát triển các giải pháp cho đường sắt, giao thông thông minh và đô thị thông minh.
Trước đó, doanh nghiệp này đã tham gia triển khai nhiều giải pháp công nghệ trong lĩnh vực giao thông và đô thị tại Việt Nam, như nền tảng dữ liệu giao thông, hệ thống thông tin giao thông thông minh, ứng dụng GoBus cho giao thông công cộng TP.HCM, cùng các giải pháp thanh toán điện tử và quản lý vận hành cho metro.
