Dù chưa hoàn toàn cắt đứt quan hệ với Qualcomm, nhưng iPhone 16e chính là lời cảnh báo ngầm mà Apple dành cho đối tác đang đầy sóng gió này.
Cuối cùng, Apple đã chuẩn bị để "đẩy" Qualcomm ra khỏi vị trí độc quyền cung cấp modem di động cho iPhone. Mặc dù đã tốn hàng tỷ USD và 7 năm phát triển, nhưng sự xuất hiện của modem C1 trên iPhone 16e chỉ kéo dài 15 giây mà không có nhiều chi tiết. Tuy nhiên, thông điệp Apple gửi đến Qualcomm là rõ ràng: chúng tôi không còn cần bạn nữa.
Quan hệ phức tạp giữa Apple và Qualcomm đã kéo dài suốt nhiều năm. Qualcomm là đối tác quan trọng cung cấp linh kiện chủ chốt cho iPhone, nhưng Apple lại liên tục than phiền về mức phí bản quyền quá cao mà họ phải trả. Năm 2017, căng thẳng giữa hai bên lên đến đỉnh điểm khi Apple kiện Qualcomm vì các điều khoản cấp phép công nghệ mà họ cho là "bất hợp lý và quá đắt".

Modem 5G C1 do Apple tự phát triển trên iPhone 16e mới
Dù vụ kiện sau đó được giải quyết vào năm 2019, Apple vẫn âm thầm triển khai "Dự án Sinope" để phát triển modem riêng. Họ còn mua lại bộ phận modem của Intel để bổ sung nhân lực và công nghệ. Tuy nhiên, việc tạo ra một chip modem đủ mạnh và tương thích với các tiêu chuẩn viễn thông toàn cầu là một thử thách không nhỏ. Báo cáo từ Wall Street Journal năm 2023 cho biết nhóm chip của Apple đã gặp khó khăn trong việc theo kịp tốc độ và chất lượng của chip Qualcomm.
Tuy nhiên, với việc ra mắt modem C1 trên iPhone 16e, Apple đã chứng minh họ sẵn sàng gia nhập cuộc chơi. Mặc dù chưa thể sánh ngang với Qualcomm về hiệu năng, nhưng modem tự phát triển giúp Apple tiết kiệm được chi phí "khổng lồ" mà họ phải trả cho đối tác mỗi năm. Theo chuyên gia phân tích Edward Snyder, Apple không chỉ trả tiền cho mỗi modem Qualcomm cung cấp, mà còn phải trả thêm từ 5-6 USD tiền bản quyền cho mỗi chiếc iPhone bán ra. Tổng chi phí hàng năm có thể lên đến hàng tỷ USD.

Một kỹ sư của Apple đang kiểm tra hàng loạt iPhone với modem C1 mới được trang bị
Bằng cách tự phát triển modem, Apple không chỉ tiết kiệm chi phí mà còn có thể kiểm soát tốt hơn hệ sinh thái phần cứng của mình. Modem C1 sẽ được tối ưu hóa để tương thích hoàn hảo với chip xử lý A18 và hệ điều hành iOS 18, hứa hẹn mang đến trải nghiệm mượt mà và tiết kiệm pin cho người dùng. iPhone 16e được quảng bá có thể phát video liên tục trong 26 giờ, gần gấp đôi so với 15 giờ của iPhone SE trước đó.
Dĩ nhiên, Apple hiểu rằng họ không thể ngay lập tức cắt đứt mối quan hệ với Qualcomm. Modem 5G này chưa hỗ trợ công nghệ kết nối mmWave, vốn có tốc độ cao hơn và thường được sử dụng nhiều tại các khu vực đô thị lớn. Tuy nhiên, nếu iPhone mới không gặp phải các vấn đề về mất cuộc gọi hay sự cố mạng, đó sẽ là một thành công lớn cho Apple, vì điều này chứng tỏ modem mới của họ tương thích tốt với hầu hết các nhà mạng lớn trên toàn cầu.

Những chiếc iPhone trang bị modem C1 mới đang được kiểm tra trong buồng nhiệt độ để đánh giá khả năng hoạt động lâu dài
Vì vậy, modem C1 chỉ xuất hiện trên một mẫu iPhone tầm trung, thay vì dòng cao cấp vốn tạo ra phần lớn doanh thu và lợi nhuận. iPhone 16e sẽ là sản phẩm thí điểm để Apple kiểm tra phản ứng người dùng và thu thập dữ liệu thực tế về hiệu quả của modem tự phát triển, trước khi quyết định có đưa nó lên các mẫu iPhone chủ lực hay không.
Các chuyên gia dự đoán thế hệ iPhone tiếp theo ra mắt vào mùa thu năm nay sẽ có khoảng 20% số lượng sử dụng modem C1, phần còn lại vẫn tiếp tục sử dụng modem Qualcomm. Nếu modem mới hoạt động ổn định, Apple có thể sẽ loại bỏ hoàn toàn Qualcomm khỏi iPhone trong vòng 2 năm tới. Tuy nhiên, họ vẫn sẽ phải trả phí bản quyền cho các bằng sáng chế không dây của Qualcomm ít nhất cho đến tháng 3/2027.
Đây cũng là thời điểm hợp đồng cấp phép giữa hai công ty hết hạn. Khi Apple hoàn toàn kiểm soát công nghệ modem, rất có thể họ sẽ tìm cách tiếp tục đối đầu với Qualcomm để giảm mức phí bản quyền mà họ cho là quá cao. Trong khi đó, Qualcomm sẽ phải đối mặt với nguy cơ mất đi một khách hàng quan trọng chiếm đến 1/5 doanh thu hàng năm của mình.

Ông Johny Srouji (bên phải) đang cùng một kỹ sư Apple khác kiểm tra hiệu suất của modem C1 mới trong một phòng thí nghiệm cách biệt với tín hiệu vô tuyến bên ngoài
Modem C1 mới chỉ là bước khởi đầu trong chiến lược "nổi dậy" của Apple nhằm kiểm soát hoàn toàn công nghệ và không còn phụ thuộc vào các đối tác bên ngoài. Trước đó, Apple đã thành công vang dội với dòng chip xử lý M-series cho máy Mac. Nếu Apple có thể làm được điều tương tự với modem di động, họ sẽ tiến một bước dài hơn nữa trong việc hiện thực hóa tham vọng kiểm soát mọi linh kiện trong các sản phẩm của mình.
Tuy nhiên, ngay cả với sức mạnh của mình, Apple cũng không dễ dàng làm lung lay vị trí thống trị của Qualcomm trong thị trường chip di động. Qualcomm không chỉ sở hữu hàng chục nghìn bằng sáng chế quan trọng, mà còn là người dẫn đầu về công nghệ modem 5G. Để bắt kịp đối thủ, Apple sẽ phải đầu tư nhiều hơn vào nghiên cứu và phát triển.
Cuộc cạnh tranh về công nghệ modem giữa "kẻ thách thức" Apple và "ông hoàng" Qualcomm chắc chắn sẽ còn nhiều diễn biến hấp dẫn trong những năm tới. Tuy nhiên, người thắng cuộc cuối cùng sẽ là người dùng, khi họ được hưởng lợi từ những tiến bộ công nghệ và sự cạnh tranh gay gắt giữa các "đại gia".
