Theo lộ trình, bộ công cụ dành cho nhà phát triển sẽ được phát hành vào cuối năm 2025, trong khi phiên bản thương mại dự kiến ra mắt vào cuối năm 2026. Đây là giai đoạn then chốt để Bolt phát triển hệ sinh thái phần mềm của mình.
Bolt Graphics, một startup có trụ sở tại Sunnyvale, California (Mỹ), vừa công bố nền tảng GPU Zeus nhằm phục vụ các nhu cầu như gaming, rendering và mô phỏng siêu máy tính. Theo ServeTheHome, công ty này khẳng định Zeus có hiệu suất vượt trội gấp 10 lần so với GeForce RTX 5090 của Nvidia trong các tác vụ path tracing. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng Zeus chỉ tỏa sáng trong path tracing và tính toán FP64, nhưng không hỗ trợ các phương pháp render truyền thống, khiến nó khó trở thành đối thủ cạnh tranh trong lĩnh vực GPU gaming.
GPU đa chiplet dựa trên kiến trúc RISC-V
Khác biệt so với GPU của Nvidia, AMD hay Intel sử dụng kiến trúc lệnh độc quyền, Zeus được xây dựng trên nền tảng mã nguồn mở RISC-V. Kiến trúc lõi của Zeus bao gồm nhân scalar RVA23, đơn vị tính toán FP64 ALU và RISC-V Vector Extension Version 1.0 (RVV 1.0), hỗ trợ đa dạng kiểu dữ liệu từ 8-bit đến 64-bit. Ngoài ra, Bolt còn tích hợp các phần mở rộng độc quyền để tối ưu hóa hiệu suất cho các tác vụ khoa học.

Đáng chú ý, Zeus vẫn được trang bị TMU (Texture Mapping Unit) và ROP (Raster Operations Pipeline), nhưng Bolt chưa công bố thông số chi tiết. Mỗi GPU sẽ đi kèm một cổng DisplayPort 2.1a và một cổng HDMI 2.1b.
Zeus được thiết kế theo kiến trúc đa chiplet. Phiên bản cơ bản Zeus 1c26-032 chỉ bao gồm một đơn vị xử lý, tích hợp 32GB LPDDR5X với băng thông 273GB/s và hỗ trợ thêm 128GB DDR5 qua hai khe SO-DIMM (băng thông 80GB/s). Bên cạnh đó, nó còn có một chiplet I/O hỗ trợ QSFP-DD 400GbE/800GbE, hai khe PCIe Gen5 x16 với CXL 3.0, cùng một cổng GbE dành cho BMC. Các chiplet xử lý và I/O được kết nối với nhau qua băng thông 256GB/s.
Zeus 2c26-064/128 có hiệu suất vượt trội nhờ tích hợp hai đơn vị xử lý và bộ nhớ LPDDR5X từ 64GB đến 128GB. Trong khi đó, phiên bản cao cấp nhất Zeus 4c26-256 sử dụng bốn chip xử lý, bốn chiplet I/O, bộ nhớ LPDDR5X 256GB và hỗ trợ tối đa 2TB DDR5. Tuy nhiên, đây không phải là một GPU thông thường mà là giải pháp dành riêng cho máy chủ.
Zeus có thể cạnh tranh với RTX 5090 trong những tác vụ nào?
Khác biệt so với các GPU cao cấp tập trung vào băng thông, Zeus chú trọng vào dung lượng bộ nhớ lớn để xử lý các dataset khổng lồ. Ngoài ra, việc tích hợp các cổng mạng 400GbE/800GbE cũng cho thấy định hướng phục vụ trung tâm dữ liệu của sản phẩm này.
Mặc dù vượt trội trong path tracing và tính toán FP64, Zeus lại không thể cạnh tranh với RTX 5090 trong lĩnh vực AI và gaming truyền thống. RTX 5090 sở hữu 105 TFLOPS FP16 và 1.637 TFLOPS INT8, trong khi Zeus chỉ đạt 10 TFLOPS FP16 và 614 TFLOPS INT8 ở phiên bản single-chiplet. Điều này có nghĩa là nếu Zeus hỗ trợ render truyền thống, phiên bản 1c26-32 với 10 TFLOPS FP32 sẽ không thể so bì với RTX 5090 với 105 TFLOPS.
Phiên bản mạnh nhất Zeus 4c26-256 có thể vượt mặt RTX 5090 trong nhiều tác vụ, nhưng chỉ khi xét đến các workload như mô phỏng điện từ, nghiên cứu quang tử và tính toán FFT. Zeus hướng đến các mô phỏng quy mô lớn, nơi đòi hỏi bộ nhớ lớn và khả năng xử lý dữ liệu nhanh mà không cần phụ thuộc vào bộ nhớ ngoài.
Yếu tố quyết định sự thành công của Zeus không chỉ nằm ở phần cứng mà còn ở hệ sinh thái phần mềm. Trong khi Nvidia có CUDA và AMD có ROCm, Bolt Graphics vẫn chưa xây dựng được nền tảng phần mềm phổ biến. Dù RISC-V có thể tận dụng các công cụ mã nguồn mở hiện có, nhưng nếu thiếu sự hỗ trợ từ cộng đồng lập trình viên, Zeus sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc cạnh tranh.
Bolt đã phát triển Glowstick – một engine path tracing nội bộ giúp cải thiện tốc độ render theo thời gian thực. Công ty khẳng định rằng phiên bản single-chip của Zeus có thể đạt hiệu suất cao hơn 2,5 lần so với các giải pháp hiện tại và có khả năng mở rộng hiệu suất khi kết hợp nhiều GPU.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều câu hỏi xoay quanh việc liệu Zeus có hỗ trợ các framework tiêu chuẩn công nghiệp như OpenCL, Vulkan hay các lớp chuyển đổi CUDA hay không. Nếu Bolt Graphics có thể cung cấp một bộ công cụ lập trình mạnh mẽ, trình biên dịch được tối ưu hóa và khả năng tương thích với các hệ thống HPC chạy Linux, Zeus có thể tạo được chỗ đứng trong lĩnh vực tính toán khoa học và render chuyên nghiệp. Tuy nhiên, việc cạnh tranh với Nvidia vẫn là một thách thức không hề dễ dàng.
