Buzz
“Đây không phải là sự tình cờ. Các công ty Trung Quốc đã dành nhiều năm để đầu tư.”
Sự kiểm soát của Trung Quốc đối với ngành công nghiệp robot ngày càng trở nên mạnh mẽ. Những con số mới từ Liên đoàn Robot Quốc tế (IFR) càng khẳng định điều này rõ ràng hơn bao giờ hết. Vào năm 2024, Trung Quốc đã lắp đặt thêm 295.000 robot công nghiệp mới, chiếm hơn một nửa tổng số robot được lắp đặt toàn cầu.
Con số này đã tăng 7% so với năm trước, đưa tổng số robot hoạt động ở Trung Quốc vượt mốc 2 triệu, đứng đầu thế giới.
Tầm nhìn kéo dài một thập kỷ.
Năm 2015, Bắc Kinh đã công bố chiến lược Made in China 2025, với mục tiêu dẫn đầu trong ngành công nghiệp robot và giảm thiểu sự phụ thuộc vào hàng nhập khẩu.
Các chính sách chỉ đạo từ chính phủ và sự đầu tư công đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các công ty Trung Quốc củng cố vị thế thống trị trong ngành robot cũng như các lĩnh vực khác như chất bán dẫn và trí tuệ nhân tạo.
Lian Jye Su, nhà phân tích chính tại công ty nghiên cứu công nghệ Omdia, đánh giá cao các chính sách của chính phủ Trung Quốc vì đã cung cấp sự hỗ trợ cần thiết để thực hiện tham vọng sản xuất của mình. “Đây không phải là sự tình cờ. Các công ty Trung Quốc đã dành nhiều năm để đầu tư,” bà chia sẻ theo báo cáo.
Các ngành công nghiệp được vay vốn gần như không giới hạn từ các ngân hàng nhà nước với lãi suất cực kỳ thấp. Họ cũng nhận được sự hỗ trợ từ chính phủ, bao gồm việc mua lại các công ty nước ngoài và các hỗ trợ khác.
Vào năm 2021, chính phủ đã công bố một kế hoạch chi tiết nhằm thúc đẩy việc ứng dụng robot, như một phần trong chiến lược dài hạn của họ.
Trung Quốc so với toàn cầu
Sự chú trọng của Trung Quốc vào tự động hóa là yếu tố quan trọng trong chiến lược này. Báo cáo chỉ ra rằng các nhà máy Trung Quốc đã lắp đặt hơn 150.000 robot mỗi năm kể từ năm 2017, chứng minh cho chiến lược kéo dài một thập kỷ của họ.
Hiện nay, các nhà máy Trung Quốc chiếm tới một phần ba tổng sản lượng hàng hóa toàn cầu, vượt xa Hoa Kỳ, Đức, Nhật Bản, Hàn Quốc và Anh cộng lại.
Trung Quốc hiện có số lượng robot hoạt động trong các nhà máy gấp năm lần so với Hoa Kỳ. Theo IFR, số robot được lắp đặt trên toàn cầu đã đạt 542.000 vào năm 2024, và Trung Quốc đã lắp đặt nhiều robot hơn cả châu Âu và châu Mỹ cộng lại.
Nhìn chung, châu Á vẫn duy trì thế mạnh, chiếm đến 74% thị phần lắp đặt, trong khi châu Âu chỉ chiếm 16% và châu Mỹ chỉ 9%. Tạp chí Robotics and Automation News chỉ ra rằng nhu cầu toàn cầu đã tăng gấp đôi trong thập kỷ qua, nhưng không quốc gia nào có tốc độ mở rộng nhanh hơn Trung Quốc.
Điều đặc biệt là các nhà cung cấp nội địa của Trung Quốc hiện đang dẫn đầu thị trường. Lần đầu tiên, các nhà sản xuất trong nước đã bán được nhiều robot trong nước hơn các công ty nước ngoài, với 57% thị phần vào năm 2024. Điều này chứng tỏ Trung Quốc không chỉ nhập khẩu robot mà còn sản xuất và triển khai chúng với tốc độ đủ nhanh để thay đổi hoàn toàn chuỗi cung ứng toàn cầu. Tờ China Daily đã nhấn mạnh rằng việc chuyển sang sản xuất trong nước là một bước tiến quan trọng nhằm giảm sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.
Sự tăng trưởng chưa có dấu hiệu dừng lại.
Không thể phủ nhận rằng ngành sản xuất robot hình người tại Trung Quốc đang phát triển vượt bậc. Quốc gia này hiện đang xây dựng một hệ sinh thái riêng để sản xuất các linh kiện đặc thù cho robot, như khớp nối cơ giới.
Trung Quốc đang cạnh tranh gay gắt với Hoa Kỳ và các quốc gia khác trong việc phát triển robot hình người vượt trội. Unitree Robotics, có trụ sở tại Hàng Châu, hiện được xem là công ty đi đầu trong việc chế tạo robot hình người giá rẻ cho Trung Quốc với quy mô lớn.
Các robot hình người cơ bản của Unitree có giá 6.000 USD và công ty dự định niêm yết cổ phiếu vào cuối năm 2025. Giá của chúng chỉ bằng một phần nhỏ so với robot của Boston Dynamics, công ty chủ lực trong ngành công nghiệp robot của Mỹ.
Ý nghĩa của việc này vượt xa những con số. Robot hiện đã trở thành công cụ thiết yếu đối với các ngành công nghiệp như xe điện, chất bán dẫn và năng lượng tái tạo, nơi quy mô và độ chính xác quyết định vị thế dẫn đầu toàn cầu. Với mật độ robot tăng trưởng nhanh chóng - được đo bằng số lượng robot trên mỗi 10.000 công nhân - Trung Quốc đang vượt qua các quốc gia truyền thống như Đức và Nhật Bản, đồng thời tiến gần đến Hàn Quốc.
Trong tương lai, IFR dự báo số lượng robot sẽ đạt 575.000 vào năm 2025 và vượt mốc 700.000 vào năm 2028, với Trung Quốc dự kiến vẫn là động lực chính thúc đẩy sự tăng trưởng này. Theo IFR, tổng số robot đang vận hành trên toàn cầu hiện đã đạt 4,66 triệu và tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ.
Đối với phần còn lại của thế giới, đây không chỉ là cuộc đua để theo kịp mà còn là cuộc đua để không bị tụt lại phía sau. Cơn bùng nổ robot của Trung Quốc đang thay đổi diện mạo tương lai của ngành sản xuất, và những quốc gia không thể bắt kịp tốc độ này có nguy cơ đánh mất vị thế toàn cầu.
