Buzz
Khoa học máy tính - từng là lĩnh vực mà chỉ cần có bằng là có việc làm ngay, không phân biệt trình độ, hiện đối mặt với tình trạng cắt giảm nhân sự hàng loạt và thị trường việc làm ngày càng co hẹp.
Một thời là ngành học 'hot' nhất nhì
Trước đây, khoa học máy tính luôn nằm trong top những ngành nghề được nhà tuyển dụng săn đón nhiệt tình nhất. Chỉ cần sở hữu tấm bằng đại học, dù năng lực không xuất sắc, ứng viên vẫn dễ dàng có được công việc với mức lương hấp dẫn.
Bill Zhu, cựu sinh viên khoa học máy tính tại Đại học Wisconsin–Madison (Mỹ) chia sẻ: 'Thời đó, sinh viên tốt nghiệp ngành này được các công ty tranh giành với mức lương khởi điểm lên tới trăm nghìn USD. Ngay cả những người chỉ thành thạo một ngôn ngữ lập trình như Java cũng không lo thất nghiệp'.
Vào năm Zhu bắt đầu theo học, trường đại học này còn công bố kế hoạch xây dựng một tòa nhà học thuật hiện đại trị giá 225 triệu USD dành riêng cho khoa Khoa học Máy tính, Dữ liệu và Thông tin nhằm đáp ứng làn sóng nhân lực đổ về ngành này.
Thống kê từ CompTIA, Hiệp hội Thương mại Công nghệ cho thấy chỉ trong vòng 10 năm (2010-2020), lĩnh vực này đã tạo ra tới 2,3 triệu cơ hội việc làm cho thị trường lao động.
Theo dự báo trong báo cáo 2022 của Quỹ Khoa học Quốc gia, lĩnh vực khoa học công nghệ sẽ tăng trưởng 7% trong thập kỷ tới, vượt xa mức tăng trưởng trung bình 2% của các ngành nghề khác.
Tuy nhiên, bức tranh hoàn toàn thay đổi chỉ sau vài năm. Giai đoạn đại dịch COVID-19 chứng kiến làn sóng tuyển dụng ồ ạt, nhưng ngay sau đó, sự phát triển của AI đã khiến hàng loạt công ty công nghệ đồng loạt cắt giảm nhân sự với quy mô chưa từng có.
Số liệu từ Trueup tiết lộ riêng năm 2023 đã có tới 430.000 nhân viên mất việc. Đáng chú ý, các tập đoàn công nghệ hàng đầu như FAANG hay Magnificent - từng là giấc mơ của mọi sinh viên - giờ đứng đầu danh sách sa thải nhiều nhất.
Zhu không ngờ thị trường lao động công nghệ có thể xuống dốc nhanh đến vậy. Bắt đầu tìm việc từ mùa hè năm cuối, sau 11 tháng gửi gần 100 hồ sơ, anh chỉ nhận được một lời mời duy nhất vào đúng tuần tốt nghiệp. Nhiều bạn cùng lớp phải học lên thạc sĩ để trốn việc, số khác buộc phải làm trái ngành.
Không chỉ việc làm chính thức, ngay cả các vị trí thực tập cũng trở nên khan hiếm. Beth Karabin, chuyên gia hướng nghiệp tại UW-Madison cho biết, ba năm qua, tình trạng sa thải và sự cạnh tranh từ nhân sự giàu kinh nghiệm khiến doanh nghiệp gần như ngừng tuyển thực tập sinh.
AI làm thay đổi cuộc chơi: Cánh cửa mới mở ra cùng những thử thách khắc nghiệt cho tân cử nhân
Thị trường lao động công nghệ những năm gần đây liên tục biến động dữ dội. Chưa kịp hồi phục sau các đợt tuyển dụng và sa thải ồ ạt, ngành này lại đứng trước cuộc cách mạng mới từ sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI).
Các tập đoàn công nghệ lớn đang đặt AI lên vị trí trọng yếu, không chỉ trong phát triển sản phẩm mà còn trong vận hành nội bộ. Điển hình, Google đã cải tổ chương trình đào tạo nhân sự tập trung vào AI vào hè 2025, trong khi Microsoft phát đi thông điệp khuyến khích toàn thể nhân viên tăng cường ứng dụng công nghệ này.
Giáo sư Rahul Gomes từ Đại học UW-Eau Claire nhận định: 'Ngay cả các vị trí tuyển dụng cơ bản nhất hiện nay cũng yêu cầu ứng viên phải có kiến thức nền tảng về AI' - một minh chứng cho sự thay đổi nhanh chóng của thị trường lao động.
Theo vị giáo sư, đây vừa là thử thách nhưng cũng mang đến nhiều triển vọng mới, với điều kiện người học cần chủ động nắm bắt và phát triển chuyên môn sâu trong một lĩnh vực AI cụ thể.
Tại UW-Eau Claire, giáo sư Gomes đang tham gia phát triển chương trình đào tạo AI mới, được thiết kế phù hợp cho cả sinh viên có và không có kiến thức nền về khoa học máy tính. Ông dự đoán sự bùng nổ của các vị trí công việc chuyên ứng dụng AI vào từng ngành nghề cụ thể.
Tuy nhiên, không phải ai cũng chia sẻ quan điểm lạc quan này. Nhiều sinh viên như Bill Zhu bày tỏ lo ngại AI sẽ chiếm lĩnh các vị trí dành cho cử nhân mới ra trường. Anh thậm chí khuyên em gái không nên theo đuổi ngành khoa học máy tính do thị trường đã trở nên quá cạnh tranh.
Trái ngược với những lo lắng đó, chuyên gia tư vấn nghề nghiệp Karabin nhận định cánh cửa cơ hội vẫn rộng mở. Ông cho rằng xu hướng đang dịch chuyển sang các vị trí đòi hỏi chuyên môn sâu, và việc xác định mục tiêu nghề nghiệp từ sớm sẽ giúp người trẻ xây dựng lộ trình phát triển bài bản.
'Hiểu rõ bản thân muốn gì chính là nền tảng để vạch ra con đường sự nghiệp. Mỗi bước đi nhỏ đều góp phần xây dựng tương lai lớn', Karabin nhấn mạnh.
(Theo thông tin từ PBS Wisconsin)
