Trung Quốc đang gặt hái thành quả từ những nỗ lực chinh phục lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.

Nỗ lực của Trung Quốc trong việc thống trị lĩnh vực trí tuệ nhân tạo đang đạt được kết quả rõ rệt, khi nhiều mô hình AI của nước này đã dần nổi bật, cạnh tranh và thậm chí vượt qua các mô hình Mỹ về hiệu suất.
Trí tuệ nhân tạo đã trở thành chiến trường mới giữa Mỹ và Trung Quốc, khi cả hai quốc gia đều coi công nghệ này là chìa khóa chiến lược. Mỹ tiếp tục hạn chế quyền truy cập của Trung Quốc vào các con chip tiên tiến vì lo ngại về an ninh quốc gia, trong khi Trung Quốc phát triển mô hình AI độc lập, bao gồm cả việc sử dụng công nghệ nguồn mở và phát triển các chip siêu nhanh.
Cả các công ty AI của Trung Quốc và Mỹ đều đang phát triển các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) được huấn luyện với dữ liệu khổng lồ và hỗ trợ các ứng dụng như chatbot. Trung Quốc tập trung vào các mô hình LLM nguồn mở, cho phép các nhà phát triển tải xuống và xây dựng miễn phí mà không cần giấy phép.
Trên Hugging Face, một kho lưu trữ các mô hình LLM, mô hình của Trung Quốc được tải xuống nhiều nhất. Trong đó, Qwen, mô hình AI của Alibaba, đang dẫn đầu về sự phổ biến.
Qwen đang trở nên phổ biến nhanh chóng nhờ vào hiệu suất vượt trội so với các tiêu chuẩn cạnh tranh. Wang cho biết Qwen có 'mô hình cấp phép rất thuận lợi', cho phép các công ty sử dụng mà không cần 'đánh giá pháp lý'.
DeepSeek, một công ty khởi nghiệp, gần đây đã tạo ra một làn sóng mới với mô hình DeepSeek-R1. Tháng trước, DeepSeek tuyên bố rằng mô hình R1 của họ có thể cạnh tranh với o1 của OpenAI — một mô hình được thiết kế để xử lý các nhiệm vụ phức tạp và lý luận.
Các công ty này khẳng định rằng mô hình của họ có thể so sánh với các dịch vụ nguồn mở như Llama của Meta, hay các mô hình đóng như của OpenAI, trên nhiều lĩnh vực khác nhau. Grace Isford, đối tác tại Lux Capital, cho biết: 'Năm ngoái, chúng tôi chứng kiến sự gia tăng các đóng góp nguồn mở từ Trung Quốc, với hiệu suất ấn tượng, chi phí thấp và thông lượng cao.'
Việc cung cấp nguồn mở phục vụ nhiều mục đích, bao gồm thúc đẩy sáng tạo khi nhiều nhà phát triển có thể truy cập công nghệ và xây dựng cộng đồng xung quanh sản phẩm. Theo CNBC, LLM nguồn mở mang lại cho các công ty Trung Quốc một lợi thế: khả năng cung cấp mô hình của họ cho người dùng toàn cầu.
Paul Triolo, đối tác tại công ty tư vấn DGA Group, cho biết: 'Các công ty Trung Quốc muốn các mô hình của họ được sử dụng ngoài lãnh thổ Trung Quốc. Đây chính là con đường để họ trở thành những người chơi toàn cầu trong lĩnh vực AI.'
Các mô hình AI hiện nay được so sánh với các hệ điều hành như Windows của Microsoft, Android của Google và iOS của Apple, với khả năng thống trị thị trường giống như các hệ điều hành này đã làm với điện thoại di động và PC. Nếu đúng, điều này sẽ khiến việc xây dựng một LLM thống trị trở nên khó khăn hơn.
Xin Sun, giảng viên về kinh doanh Trung Quốc và Đông Á tại King's College London, nhận định: 'Các công ty Trung Quốc coi LLM là trung tâm của hệ sinh thái công nghệ tương lai. Các mô hình kinh doanh trong tương lai sẽ phát triển từ việc các nhà phát triển tham gia vào hệ sinh thái, tạo ra các ứng dụng mới dựa trên LLM và thu hút người dùng. Lợi nhuận sẽ đến từ nhiều phương thức khác nhau.'
Các mô hình AI được huấn luyện trên lượng dữ liệu khổng lồ, đòi hỏi sức mạnh tính toán vượt trội. Hiện tại, Nvidia là công ty hàng đầu thiết kế GPU, còn các công ty Trung Quốc chưa chiếm ưu thế trong lĩnh vực này.
Trong khoảng một năm qua, Mỹ đã tăng cường các biện pháp hạn chế xuất khẩu các thiết bị sản xuất chip và chất bán dẫn hiện đại sang Trung Quốc. Điều này đồng nghĩa với việc các chip tiên tiến của Nvidia không thể được xuất khẩu sang quốc gia này, buộc công ty phải phát triển các chất bán dẫn phù hợp với các lệnh trừng phạt để có thể xuất khẩu.
Mặc dù đối mặt với những hạn chế này, các công ty Trung Quốc vẫn có thể triển khai các mô hình AI tiên tiến.
Theo Triolo từ DGA Group, các nền tảng công nghệ lớn của Trung Quốc hiện đã có đủ khả năng tiếp cận sức mạnh tính toán cần thiết để tiếp tục cải tiến mô hình AI của mình. Điều này được thực hiện nhờ vào việc họ đã tích trữ một số lượng lớn GPU Nvidia, đồng thời cũng tận dụng các GPU sản xuất trong nước từ Huawei và các công ty khác.
Thực tế, các công ty Trung Quốc đang đẩy mạnh các nỗ lực tìm kiếm giải pháp thay thế khả thi cho GPU của Nvidia. Huawei là một trong những công ty đi đầu trong nỗ lực này tại Trung Quốc, trong khi các công ty lớn như Baidu và Alibaba cũng đang gia tăng đầu tư vào việc phát triển thiết kế chất bán dẫn.
Robin Li Yanhong, người sáng lập và CEO của Baidu, thông báo vào tháng 4 rằng hiệu suất đào tạo của Ernie LLM hàng đầu của Baidu đã tăng gấp 5,1 lần trong một năm. ByteDance cũng cho biết họ đã cắt giảm chi phí nhờ vào các cải tiến kỹ thuật.
Sự bùng nổ AI đang mang lại nguồn thu lớn. Alibaba Cloud cho biết mức tăng trưởng 3% trong quý III một phần nhờ vào doanh thu từ các sản phẩm và dịch vụ AI. Baidu Cloud cũng ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu 12% trong cùng quý, với 6,9% doanh thu từ các dịch vụ nền tảng và AI tổng quát.
Tuy nhiên, theo Triolo, khoảng cách về sức mạnh tính toán phần cứng tiên tiến giữa Trung Quốc và thế giới sẽ ngày càng rộng hơn trong thời gian tới, đặc biệt khi Nvidia ra mắt các hệ thống mới dựa trên Blackwell và áp dụng lệnh cấm xuất khẩu sang Trung Quốc vào năm sau.
Isford từ Pital chỉ ra rằng Trung Quốc đã đầu tư mạnh mẽ và xây dựng một cơ sở hạ tầng AI hoàn chỉnh trong nước, không phụ thuộc vào Nvidia, với các chip AI hiệu suất cao được cung cấp bởi các công ty như Baidu.
Bà cho biết thêm rằng việc Nvidia có bị cấm xuất khẩu sang Trung Quốc hay không sẽ không cản trở được Trung Quốc trong việc đầu tư và phát triển cơ sở hạ tầng AI của riêng mình để đào tạo các mô hình AI.
Tuy nhiên, theo Le Couedic từ AIQ, hiện vẫn quá sớm để xác định ai sẽ chiến thắng trong cuộc đua giá trị AI. Mô hình kinh doanh và lợi thế kỹ thuật sẽ là yếu tố quyết định những công ty nào sẽ thống trị. Cuối cùng, những công ty sở hữu dịch vụ tốt và nền tảng công nghệ mạnh sẽ chiến thắng, Le Couedic cho biết.
Nguồn: CNBC, SCMP
