Buzz
Thị trường chứng khoán hiện đang xuất hiện một ứng viên mới với nhiều điểm tương đồng đáng chú ý với Cisco trước đây.
Vào tháng 3/2000, khi bong bóng dotcom sắp vỡ, Cisco từng đạt vị thế công ty có giá trị nhất hành tinh. Ngày nay, dù vẫn là một doanh nghiệp thành công với lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu tăng gấp 4,5 lần so với thời điểm đó, Cisco đã trở thành bài học cảnh tỉnh cho giới đầu tư.
Cách đây một phần tư thế kỷ, các nhà đầu tư đã định giá Cisco ở mức hơn 200 lần lợi nhuận hàng năm - tương đương khoảng 1 nghìn tỷ USD theo thời giá hiện tại. Từ mức định giá phi mã đó, dù tăng trưởng ổn định nhưng không đột phá, Cisco đã khiến nhiều người thất vọng. Hiện vốn hóa của hãng chỉ còn 280 tỷ USD.
Giờ đây, một cái tên mới đang nổi lên trên thị trường với những dấu hiệu tương tự Cisco. Palantir - công ty chuyên phân tích dữ liệu - đang là cổ phiếu được săn đón nhất năm 2025 với mức tăng trưởng ấn tượng 600% so với năm trước. Trong quý II năm nay, doanh thu của họ đạt 1 tỷ USD, tăng 48% so với cùng kỳ 2024 và gấp bốn lần cùng kỳ 2020.
Giới công nghệ Thung lũng Silicon luôn tìm kiếm những công ty đạt 'quy tắc 40' - tổng biên lợi nhuận hoạt động và tốc độ tăng trưởng doanh thu vượt ngưỡng 40 điểm phần trăm. Palantir đạt tới 94 điểm, vượt xa mọi công ty phần mềm doanh nghiệp có quy mô tương đương. Trong nhóm 25 công ty giá trị nhất thế giới (bao gồm Palantir), chỉ có Nvidia - với vị thế gần như độc quyền trong sản xuất chip cao cấp - có điểm số cao hơn.
Bất cứ nhà đầu tư nào cũng muốn có cổ phần trong 'cỗ máy in tiền' này. Nhưng vấn đề là vốn hóa thị trường của Palantir đã lên tới 430 tỷ USD, gấp hơn 600 lần lợi nhuận năm trước và gần gấp ba lần mức P/E đỉnh của Cisco (hay Nvidia). Nếu tính theo doanh thu, hệ số P/S của Palantir vào khoảng 120. Để so sánh, năm 2005 - trước khi từ 'Google' được đưa vào từ điển Oxford - hệ số P/S đỉnh của Google chỉ là 22.
Adam Parker từ Trivariate Research đã có lý do chính đáng khi đặt tiêu đề cho báo cáo của mình là 'Palantir có phải là cơ hội bán khống hấp dẫn nhất?'. Vào cuối tháng 5, ông đã phân tích chỉ số giá trị doanh nghiệp (EV) so với doanh thu dự kiến trong năm tiếp theo.
Khi đó, Palantir có hệ số 73 và hiện đã lên tới 104. Parker tìm kiếm các công ty đại chúng từng đạt EV/doanh thu 70 kể từ năm 2000 (trừ các tổ chức tài chính và doanh nghiệp có doanh thu dưới 50 triệu USD), chỉ phát hiện 14 công ty, lớn nhất cũng chỉ bằng 1/4 Palantir. Trong số này có Strategy (trước là MicroStrategy), một hãng phần mềm nhưng thực chất hoạt động như 'kho lưu trữ bitcoin' - giá trị chủ yếu dựa trên lượng cryptocurrency nắm giữ hơn là doanh thu thực tế.
Khi đánh giá hiệu suất cổ phiếu nhóm này, Parker hạ tiêu chuẩn xuống EV/doanh thu 30 (do quá ít công ty đạt mức như Palantir), rồi so sánh hiệu suất tương đối với S&P 500 sau khi lần đầu chạm ngưỡng này. Kết quả: Sau một năm, các công ty này thua S&P 500 tới 22% và hệ số giảm còn 18.
Vậy Palantir cần gì để cổ phiếu trở nên hấp dẫn? Công ty cung cấp giải pháp phân tích dữ liệu cho nhiều đối tượng từ cơ quan tình báo đến các chuỗi thức ăn nhanh. Sự tăng trưởng mạnh mẽ gần đây chủ yếu nhờ làn sóng AI. Lợi thế cạnh tranh của Palantir không chỉ nằm ở phần mềm và đội ngũ kỹ sư tài năng, mà còn ở đặc quyền tiếp cận và xử lý dữ liệu mật từ các cơ quan quốc phòng và tình báo Mỹ - một rào cản khó vượt qua với đối thủ.
Nhưng công ty sẽ cần nhiều hơn thế. Để giảm hệ số P/S xuống bằng mức đỉnh của Google năm 2005 mà không thay đổi giá cổ phiếu, Palantir cần tăng doanh thu gấp 5,6 lần - vượt xa mức tăng trưởng ấn tượng 5 năm qua. Điều này đòi hỏi tốc độ tăng trưởng hàng năm trên 40% trong 5 năm tới.
Tốc độ này không phải không thể đạt được, ngay cả với quy mô của Palantir - Google (Alphabet), Meta và Nvidia đều từng làm được. Nhưng điểm khác biệt là: Họ không bị định giá với kỳ vọng phải đạt tốc độ đó ngay từ đầu. Đáng chú ý là Palantir buộc phải duy trì đà tăng trưởng này chỉ để cổ đông có thể hòa vốn - không có 'đệm an toàn' cho các rủi ro như xuất hiện đối thủ, scandal làm mất lòng khách hàng hay đơn giản là tăng trưởng chậm lại. Nếu bất kỳ điều gì trong số đó xảy ra, Cisco sẽ có thêm một câu chuyện cảnh báo mới để chia sẻ.
Theo: The Economist
