Nhân viên sẽ phải đảm nhận đến 4 công việc do sự ảnh hưởng của AI

Theo các chuyên gia, AI đang tạo ra những biến đổi sâu rộng trong thị trường lao động, vì vậy thế hệ trẻ cần chủ động nâng cao các kỹ năng mới để không bị tụt lại phía sau.

Một người đảm nhận nhiều công việc hơn bao giờ hết

Tại Ngày hội việc làm - HANU Job Fair 2024, ông Lê Minh Đức, Viện trưởng Viện nghiên cứu Quản trị Tài chính và Công nghệ Giáo dục (FTMI), chia sẻ rằng AI đang làm thay đổi hoàn toàn cách thức làm việc, khiến mỗi nhân viên phải kiêm nhiệm nhiều vị trí hơn trước.

Trong thời đại AI phát triển mạnh mẽ, các công việc truyền thống đang dần biến mất, đặc biệt là trong ngành dịch vụ khách hàng. Những chatbot hiện nay không chỉ giao tiếp thành thạo bằng tiếng Việt mà còn có khả năng đối thoại tự nhiên đến mức khó phân biệt với con người. AI có thể làm việc suốt ngày đêm, không cần nghỉ ngơi, không yêu cầu tăng lương hay phúc lợi, từ đó thay thế hoàn toàn các nhân viên trong các công việc hỗ trợ cơ bản.

AI hiện diện trong mọi lĩnh vực, từ giáo dục, doanh nghiệp, ngân hàng cho đến chính phủ. Chẳng hạn, một trợ lý ảo của chính phủ có thể giúp công dân làm thủ tục hành chính như đăng ký kết hôn, xin giấy phép hay giải quyết các thủ tục khác. Hơn nữa, AI còn có khả năng tối ưu hóa quy trình làm việc, phân tích dữ liệu và đề xuất cách thức giao tiếp hiệu quả với khách hàng.

AI không chỉ hỗ trợ mà còn đảm nhận vai trò quản lý trong nhiều ngành nghề. Một số AI được thiết kế để huấn luyện nhân viên chăm sóc khách hàng, cung cấp những chỉ dẫn chi tiết về cách thức giao tiếp, lời nói và thời điểm thích hợp. Trong ngành sáng tạo nội dung, tác động của AI càng rõ nét hơn. Các công cụ AI có thể tự động tạo ra chữ, hình ảnh, thậm chí video, sẵn sàng đăng tải lên mạng xã hội theo yêu cầu người dùng.

Điều này tạo ra một thách thức lớn cho lực lượng lao động, đặc biệt là những người trẻ mới tốt nghiệp. Các công việc như viết nội dung (copywriting) dần trở nên không còn phù hợp khi doanh nghiệp yêu cầu nhân viên kinh doanh hay bán hàng sử dụng AI để tạo ra nội dung. Một nhân viên content giờ đây không chỉ viết mà còn phải đảm nhận thiết kế hình ảnh, sản xuất video và xử lý âm thanh – tương đương với 4 công việc gộp lại.

Sự thay đổi này yêu cầu mỗi cá nhân phải nâng cao khả năng sáng tạo và nhanh chóng thích ứng. AI có thể gợi ý nội dung hoặc thực hiện những công việc cơ bản, nhưng nó chỉ là công cụ. Con người vẫn cần phải vượt trội hơn AI về khả năng sáng tạo và khả năng quản lý. Đây không chỉ là cuộc cách mạng trong công việc mà còn là một cuộc đua trí tuệ, đòi hỏi mọi người phải phát triển để không bị bỏ lại phía sau.

Ông Đức nhấn mạnh, dù AI có thể tiến bộ vượt bậc, con người vẫn duy trì ưu thế trong nhiều lĩnh vực nhờ vào khả năng sáng tạo và tư duy phức tạp. Một ví dụ điển hình là trong ngành biên phiên dịch, nơi AI như Google Translate hay có thể hỗ trợ dịch nhanh chóng và chính xác, nhưng vẫn chưa thể thay thế hoàn toàn con người. Điều quan trọng là người biên dịch phải luôn sáng tạo, chính xác và biến tấu để sản phẩm đạt chất lượng cao hơn.

Để không bị tụt lại, kỹ năng sử dụng AI là một yếu tố thiết yếu. Mọi ngành nghề có thể tận dụng AI như một công cụ hỗ trợ, giúp tối ưu hóa thời gian và nâng cao chất lượng công việc. Tuy nhiên, người sử dụng phải biết kiểm tra và chỉnh sửa các lỗi, đặc biệt khi AI gặp hiện tượng "ảo giác" (hallucination), dẫn đến việc tạo ra dữ liệu không chính xác. Kết hợp giữa kỹ năng nghề nghiệp truyền thống và khả năng sử dụng AI sẽ giúp con người nâng cao năng suất và đảm bảo độ chính xác cao trong công việc.

Kỹ năng sử dụng AI là yếu tố sống còn trong kỷ nguyên mới

Đối với thế hệ trẻ, chuyên gia nhấn mạnh rằng AI không lấy đi công việc, mà chỉ làm thay đổi cách thức làm việc từ những người không biết sử dụng AI sang những người biết tận dụng AI, thậm chí sẽ tạo ra nhiều cơ hội việc làm mới.

Sẽ xuất hiện nhiều cơ hội trong các ngành nghề mới như kỹ sư AI, chuyên gia phân tích dữ liệu, và chuyên gia tự động hóa quy trình. Những công việc này không chỉ đòi hỏi kỹ năng kỹ thuật mà còn yêu cầu khả năng tư duy nhanh nhạy và khả năng kiên nhẫn: nhanh chóng ứng dụng công cụ AI và thận trọng để tránh sai sót.

Tuy nhiên, điều quan trọng không phải là đối đầu mà là sự hợp tác với AI. Tư duy hợp tác giúp con người tối ưu hóa công việc mà không lo bị thay thế. Để thành công, bạn cần hiểu cách lựa chọn và huấn luyện AI, đảm bảo dữ liệu đầu vào đạt chất lượng và tuân thủ các quy chuẩn về đạo đức cũng như pháp lý. AI không phải là đối thủ mà là một cộng sự mạnh mẽ khi sử dụng đúng cách.

Tóm lại, ông Lê Minh Đức nhấn mạnh: "Nhớ rằng AI chỉ là công cụ. Nếu các bạn trẻ muốn sử dụng AI một cách hiệu quả, các bạn phải sáng tạo hơn nó. Đây chính là cuộc đua sáng tạo với AI".