Buzz
Một đạo luật mới sắp có hiệu lực, yêu cầu thu gom và tái chế pin nhỏ từ các thiết bị điện tử, với mục tiêu nâng tỷ lệ thu hồi lithium lên 70% vào năm 2030.
Trong bối cảnh nguồn cung lithium ngày càng trở nên căng thẳng, các quốc gia không có khả năng khai thác loại khoáng sản này buộc phải lựa chọn giữa việc chấp nhận chi phí cao hoặc tận dụng giải pháp tái chế nguồn tài nguyên sẵn có. Nhật Bản đang ưu tiên hướng đi thứ hai, với những bước tiến công nghệ mới giúp nước này tăng tốc trong cuộc đua vật liệu pin.
Công nghệ tiên tiến giúp nâng hiệu suất thu hồi lithium đạt mức 90%
Tại thành phố Tsuruga, một cơ sở tái chế đã đạt hiệu suất thu hồi lithium lên đến 90% từ pin xe điện đã qua sử dụng, cao gấp đôi so với các phương pháp truyền thống trước đây.
Đứng sau đột phá này là JX Metals Circular Solutions, công ty con thuộc một tập đoàn kim loại màu lớn của Nhật Bản. Dù công nghệ đã được công bố từ tháng 4/2025, phải đến gần đây quy trình chi tiết mới được tiết lộ và nhanh chóng thu hút sự quan tâm rộng rãi.
Theo ông Tadashi Nakagawa, yếu tố then chốt nằm ở việc tối ưu hóa toàn bộ quy trình hóa học cùng phương pháp xử lý pin sau khi đã qua sử dụng.
Quy trình “biến pin cũ thành nguồn tài nguyên mới”
Công nghệ do JX Metals phát triển bắt đầu bằng việc tháo rời pin, sau đó đem đốt để loại bỏ các thành phần không cần thiết. Phần còn lại được nghiền thành “khối đen” – dạng bột chứa hàm lượng lớn kim loại quý.
Từ đây, lithium được tách ra bằng phương pháp thủy luyện kim (hydrometallurgy), tức là quy trình xử lý hóa học dựa trên dung dịch nước. Đáng chú ý, lithium hydroxide thu hồi có thể được tái sử dụng trực tiếp trong quá trình tinh chế, thay thế cho một số hóa chất truyền thống.
Nhờ vậy, quy trình không chỉ nâng cao hiệu quả mà còn giúp cắt giảm khoảng 40% lượng khí thải carbon so với các phương pháp trước đây.
Ý nghĩa mang tính chiến lược đối với Nhật Bản
Đối với một quốc gia gần như phụ thuộc hoàn toàn vào nhập khẩu tài nguyên như Nhật Bản, bước tiến này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Không chỉ lithium, nhiều vật liệu thiết yếu khác như coban hay niken cũng chủ yếu phải nhập khẩu, và phần lớn công đoạn tinh chế trước đây phụ thuộc vào Trung Quốc.
Chính phủ Nhật Bản đã chính thức hành động. Một đạo luật mới quy định việc thu gom và tái chế pin nhỏ từ thiết bị điện tử sẽ sớm có hiệu lực, hướng tới mục tiêu đạt tỷ lệ thu hồi lithium 70% vào năm 2030. Con số 90% mà JX Metals đạt được rõ ràng vượt xa kỳ vọng ban đầu.
Dù công nghệ đã sẵn sàng triển khai, thách thức lớn nhất của Nhật Bản lại nằm ở khâu thu gom. Hiện nay, chỉ khoảng 14% pin lithium-ion hết hạn được thu hồi thông qua các kênh chính thức.
Một phần nguyên nhân đến từ việc nhiều xe điện cũ bị xuất khẩu ra nước ngoài, khiến nguồn tài nguyên quý giá này dần “chảy” khỏi phạm vi quốc gia.
