AI có thể thay thế bất kỳ ai!

Trong một căn phòng nhỏ ở Quảng Châu, Trung Quốc, một nữ streamer ngồi trước bàn trang điểm, ánh đèn LED chiếu sáng khắp khuôn mặt.
Phía trước cô không chỉ có một mà là hàng trăm chiếc điện thoại đang phát sóng trực tiếp trên nhiều nền tảng khác nhau. Cô liên tục thay đổi biểu cảm, đọc bình luận, trả lời câu hỏi và nhiệt tình giới thiệu từng sản phẩm được khán giả yêu cầu.
Đây không phải là cảnh hiếm gặp, đặc biệt trong ngành công nghiệp livestream đang phát triển nóng đến mức lo ngại sẽ trở thành bong bóng tại Trung Quốc. Theo báo cáo từ iiMedia Research, doanh thu từ livestream thương mại điện tử tại Trung Quốc đạt 4.900 tỷ nhân dân tệ (khoảng 680 tỷ USD) vào năm 2023, tăng gần 20% so với năm trước. Sự phát triển này dẫn đến cạnh tranh khốc liệt, buộc các nền tảng và người bán hàng phải cùng tồn tại.
“Sự tăng trưởng nhanh chóng của ngành livestream thương mại điện tử đã đạt đến giới hạn. Các nền tảng đang bão hòa với quá nhiều nội dung giống nhau. Người tiêu dùng bắt đầu cảm thấy mệt mỏi với những chương trình quá dồn dập”, Zhuang Jun, chuyên gia tư vấn thương hiệu tại công ty quảng cáo OneClap, nhận định.
Theo Rest of World, khi xu hướng livestream dần thoái trào tại Trung Quốc, nhiều streamer còn bị cắt giảm thu nhập. Công ty tư vấn iiMedia Research của Trung Quốc cho biết thu nhập của các streamer đã giảm khoảng 30% từ năm 2022 đến năm 2023 tại các thành phố lớn như Hàng Châu, Thượng Hải và Bắc Kinh. Người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu và suy nghĩ kỹ hơn trước khi quyết định mua hàng.
“Bạn phải thuyết phục khán giả bằng giọng điệu chân thành nhất. Công việc hiện tại không chỉ khiến cơ thể mệt mỏi mà còn đè nặng lên tinh thần”, một streamer chia sẻ.

Tình trạng suy thoái kinh tế đang thúc đẩy làn sóng sa thải hàng loạt tại các công ty quản lý nền tảng phát trực tuyến. Chính phủ Trung Quốc, lo ngại về sự bành trướng quá mức, cũng đã áp đặt nhiều quy định mới lên ngành công nghiệp truyền phát tỷ USD. Điều này khiến ‘bong bóng’ livestream đối mặt nguy cơ vỡ bất cứ lúc nào.
Trong suốt một tháng, Hou Chunyu đều đặn dành 4 tiếng mỗi ngày để livestream bán thực phẩm chức năng trên Douyin. Để thu hút lượng người xem cao nhất trong các khung giờ vàng, cô gái này thường xuyên phải làm việc đến tận khuya.
“Sản phẩm này chứa 8 loại chất xơ, vitamin và khoáng chất”, Hou Chunyu liên tục nhấn mạnh sau mỗi vài phút. “Ngay cả các phi hành gia cũng sử dụng loại thực phẩm này. Tại sao bạn không thử ngay hôm nay?”.
Tuy nhiên, đến cuối tháng, Hou vẫn chưa bán được bất kỳ sản phẩm nào. Kênh livestream của cô chỉ có 4 người xem, trong đó 2 người là đồng nghiệp.
Chia sẻ với Rest of World, Hou cho biết cô đã cố gắng tương tác với khán giả nhưng không nhận được bất kỳ phản hồi nào về sản phẩm. Streamer thuê này quyết định từ bỏ công việc dù mức lương lên tới 12.000 nhân dân tệ (1.642 USD) mỗi tháng.
“Tôi sẽ kiệt sức tinh thần nếu tiếp tục làm việc này”, Hou tâm sự.
Hiện nay, thay vì những buổi livestream hô hào chốt đơn ồn ào, một xu hướng mới được đánh giá là hiệu quả hơn đang nổi lên: “quiet selling” - bán hàng tinh tế và nhẹ nhàng. Hai gương mặt tiêu biểu cho xu hướng này là Teresa Cheung và Dong Jie, những người đã thành công bằng cách biến livestream thành trải nghiệm văn hóa thay vì chỉ đơn thuần là buổi chào hàng.
Teresa Cheung, một beauty influencer nổi tiếng, đã giới thiệu bảng màu mắt “Modern Renaissance” của Anastasia Beverly Hills không chỉ bằng cách swatch màu mà còn kết nối nó với nghệ thuật thời kỳ Phục Hưng. Kết quả, buổi livestream kéo dài 6 giờ của cô thu hút gần 1 triệu lượt xem và đạt doanh thu hơn 50 triệu nhân dân tệ (khoảng 7 triệu USD).
Chelsea Yang, một khách hàng đến từ Trùng Khánh, chia sẻ: “Tôi gần như chưa bao giờ xem livestream bán hàng vì nghĩ rằng chúng chỉ toàn những người hét lên về giảm giá. Nhưng những streamer như Dong Jie hoàn toàn khác biệt. Cô ấy có gu thời trang tuyệt vời và tôi thực sự học được nhiều điều từ livestream của cô ấy”.

Có thể thấy rõ ngành livestream Trung Quốc đang đứng trước một bước ngoặt. Mặc dù mô hình bán hàng truyền thống vẫn chiếm ưu thế, sự xuất hiện của các xu hướng mới cho thấy người tiêu dùng đang tìm kiếm một trải nghiệm mua sắm tinh tế và khác biệt trong một ngành công nghiệp vốn đã quá đại trà.
Bên cạnh đó, trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang đóng vai trò quan trọng trong việc cá nhân hóa trải nghiệm mua sắm. Các nền tảng như Douyin và Taobao Live hiện đã ứng dụng AI để đề xuất sản phẩm phù hợp với từng người dùng, giúp tăng tỷ lệ chuyển đổi mà không cần phụ thuộc quá nhiều vào streamers.
Trước đây, nền tảng thương mại điện tử nổi tiếng JD.com cũng đã sử dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để tạo hình nhà sáng lập Richard Liu trong một buổi bán hàng trực tuyến. Đây là lần đầu tiên một hãng TMĐT sử dụng AI để tạo hình chính nhà sáng lập nhằm điều phối một buổi livestream bán hàng.
Ban đầu, người xem không nhận ra điều gì bất thường. “Chiêu trò” chỉ bị phát hiện khi một số người nhận thấy sự chênh lệch giữa tốc độ phát tiếng và chuyển động miệng.
“Chất lượng của các buổi livestream thực tế ảo đang được nâng cao từng ngày khi người dẫn chương trình ảo trở nên chân thực hơn và có khả năng tương tác tốt hơn”, Xiaofeng Wang, chuyên gia phân tích tại Forrester, nhận định.
Theo bà Wang, việc ứng dụng công nghệ AI giúp doanh nghiệp tiết kiệm đáng kể chi phí thuê người nổi tiếng bán hàng livestream, đồng thời tránh được rủi ro khi những nhân vật này vướng phải bê bối hoặc bị cấm sóng, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến thương hiệu.
Nguồn: SCMP, Nikkei Asia, Rest of World
