"Liệu AI có thể thay thế công việc của chúng ta?" - Đây là câu hỏi nổi lên khi DeepSeek ra mắt, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong công nghệ AI.
Gần đây, một trí tuệ nhân tạo mang tên DeepSeek đã thu hút sự chú ý của dư luận. AI này không chỉ nhanh chóng hiểu rõ nhu cầu của người dùng mà còn đưa ra những phản hồi chính xác, khiến nhiều người chú ý. Một số cư dân mạng thậm chí cho biết họ đã có thể "trò chuyện" với nó. Dường như sự xuất hiện của AI này sẽ cải thiện hiệu quả công việc và thậm chí có thể tạo ra những cuộc cách mạng trong nhiều ngành nghề.
Tuy nhiên, điều bất ngờ là khi chúng ta đang đắm chìm trong sự tiện lợi và sức mạnh mà AI mang lại, thì nhóm "nạn nhân AI" đầu tiên đã âm thầm xuất hiện. Vậy đằng sau chuyện này là một cuộc khủng hoảng gì?

Liệu AI có thay thế được con người? Cơn bão sa thải ở một công ty Trung Quốc.
Giữa lúc AI trở thành chủ đề nóng hổi, một thông báo gần đây từ công ty mẹ của Hanxuan, Shangmei Co., Ltd. (Công ty TNHH Công nghệ Sinh học Y tế Shangmei tại Quảng Châu) đã đưa AI lên vị trí trung tâm của cuộc tranh luận. Người sáng lập công ty, Lục Nhất Hùng, đã thông báo trong nhóm làm việc rằng công ty sẽ tiến hành sa thải hàng loạt ở nhiều bộ phận, đặc biệt là phòng dịch vụ khách hàng và phòng pháp lý, với tỷ lệ sa thải ở một số vị trí có thể lên tới 95%.
Khi tin tức này được công bố, nhiều nhân viên và cư dân mạng đã cảm thấy bất ngờ. Họ không thể tin rằng người sáng lập của một công ty lớn lại có thể đưa ra quyết định cứng rắn như vậy. Điều đáng chú ý là lý do đằng sau quyết định này là công ty đã bắt đầu sử dụng công nghệ AI, đặc biệt là các hệ thống thông minh như DeepSeek.

Founder Lục Nhất Hùng cho biết, vì lợi ích lâu dài của công ty, họ sẽ nâng cao hiệu quả bằng cách "tinh giản" nhân sự, thậm chí còn đề xuất chỉ giữ lại những nhân viên có thể sử dụng AI trong tương lai. Tuyên bố này đã gây ra làn sóng phản đối từ cư dân mạng, họ cảm thấy bối rối. Một số người thậm chí còn nghi ngờ rằng Lục Nhất Hùng có thể đã có kế hoạch sa thải nhân viên từ lâu, nhưng không tìm được lý do hợp lý cho đến khi AI xuất hiện và cung cấp cho anh ta một "cái cớ".
Mối đe dọa từ AI: Những công việc nào có thể bị thay thế nhiều nhất?
Trong mắt nhiều người, bộ phận dịch vụ khách hàng có vẻ như là nơi dễ bị AI thay thế nhất. Công ty Shangmei đã nhận thấy điều này và quyết định giảm mạnh tỷ lệ nhân sự trong bộ phận chăm sóc khách hàng. Lục Nhất Hùng cho biết bộ phận này đã sa thải đến 95% nhân viên, chỉ giữ lại những người có thể thích nghi với AI.
Điều này thực sự gây bất ngờ, bởi mặc dù chúng ta thường xuyên tiếp xúc với dịch vụ chăm sóc khách hàng qua robot khi mua sắm, nhưng phần lớn mọi người vẫn thích giao tiếp với nhân viên thật sự, đặc biệt là khi gặp phải vấn đề cần được giải đáp kỹ lưỡng.
Tuy nhiên, một số cư dân mạng tin rằng dịch vụ khách hàng AI có thể hoàn toàn thay thế dịch vụ khách hàng con người, đặc biệt là những công việc tư vấn đơn giản và lặp đi lặp lại. Dù sao, AI có thể xử lý nhiều vấn đề cơ bản, không chỉ giúp cải thiện hiệu quả mà còn giảm áp lực cho các nhân viên chăm sóc khách hàng thủ công.

Trong mắt nhiều người, công việc chăm sóc khách hàng có vẻ như không đòi hỏi kỹ năng cao và là một công việc đơn giản mà "ai cũng có thể làm được". Nhưng liệu thực sự có như vậy không?
Trên thực tế, mặc dù dịch vụ chăm sóc khách hàng AI rất hiệu quả trong việc giải quyết số lượng lớn các câu hỏi tiêu chuẩn, nhưng khả năng "hiểu cảm xúc" và "xử lý vấn đề phức tạp" của nó vẫn chưa thể so sánh với con người.
Nhiều khách hàng có thể cảm thấy dịch vụ chăm sóc khách hàng AI thiếu tính nhân văn và không mang lại phản hồi cá nhân hóa. Đó là lý do vì sao mặc dù có sự xuất hiện của dịch vụ chăm sóc khách hàng AI, dịch vụ chăm sóc khách hàng con người vẫn không thể thay thế hoàn toàn trong nhiều trường hợp.
Tại sao một số công việc lại khó có thể thay thế?
Khi bàn đến vấn đề AI thay thế công việc của con người, chúng ta cũng cần xem xét những công việc mà AI không thể dễ dàng thay thế. Chẳng hạn như bác sĩ, lập trình viên, nhà thiết kế, và nhiều ngành nghề khác. Mặc dù công việc của các ngành này có vẻ có thể tự động hóa, nhưng thực tế chúng đòi hỏi rất nhiều kiến thức chuyên môn sâu và kinh nghiệm thực tiễn.
Thêm vào đó, khả năng xử lý của AI vẫn còn hạn chế khi phải đối mặt với các tình huống phức tạp và sáng tạo. Bác sĩ không chỉ cần kinh nghiệm lâm sàng mà còn phải có khả năng tạo dựng lòng tin với bệnh nhân và đưa ra những phán đoán chính xác cho từng trường hợp.

Lập trình viên cần phải đưa ra các giải pháp sáng tạo dựa trên tình huống thực tế. Mặc dù AI có thể viết mã, nhưng nó thiếu khả năng tư duy linh hoạt và sáng tạo cần thiết.
Công việc của nhà thiết kế mang tính nghệ thuật và sáng tạo rất cao. Thiết kế tự động của AI có thể thực hiện một số nhiệm vụ theo mẫu, nhưng không thể tạo ra những sáng tạo độc đáo và mang tính cá nhân hóa như con người.
Dựa trên quan điểm này, sự xuất hiện của AI không có nghĩa là tất cả công việc sẽ bị thay thế. Thực tế, nó sẽ giúp con người giải phóng mình khỏi những công việc nhàm chán và lặp đi lặp lại, thay vì thực sự thay thế các giá trị cốt lõi của con người trong sáng tạo, cảm xúc, phán đoán, v.v.
AI không phải là một phép màu và giá trị con người không thể bị thay thế hoàn toàn.
Cùng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ AI, rất nhiều công việc, đặc biệt là những công việc mang tính lặp lại cao và kỹ thuật như dịch vụ khách hàng, quản lý kho, phân tích dữ liệu, v.v., có thể được AI đảm nhiệm. Khi AI thay thế những công việc này, hiệu quả sẽ được nâng cao và chi phí sẽ được giảm thiểu. Đối với nhiều doanh nghiệp, việc ứng dụng AI để thay thế lao động thủ công là cách “tăng doanh thu và giảm chi phí,” từ đó thúc đẩy lợi nhuận.
Tuy nhiên, chúng ta cần nhận thức rằng AI không thể làm mọi việc. Những công việc yêu cầu giao tiếp cảm xúc và sáng tạo vẫn cần đến con người. Chẳng hạn như trong nghề giáo viên, nhà tâm lý học hay nhân viên bán hàng, sự giao tiếp cảm xúc và khả năng phán đoán của con người vẫn đóng vai trò vô cùng quan trọng.

AI có thể là công cụ hỗ trợ đắc lực, nhưng không thể thay thế hoàn toàn khả năng sáng tạo và phán đoán của con người trong những tình huống phức tạp. Vì vậy, bên cạnh việc triển khai AI để thay thế lao động thủ công, các công ty cũng nên chú trọng vào việc phát triển chất lượng toàn diện và khả năng sáng tạo của nhân viên, giúp họ tìm thấy vị trí phù hợp trong môi trường làm việc hiện đại.
Chỉ dựa vào việc sa thải nhân viên để giảm chi phí cuối cùng có thể ảnh hưởng xấu đến sự phát triển bền vững của công ty, vì nếu không có sự đổi mới và các dịch vụ mang tính nhân văn, khả năng cạnh tranh của công ty sẽ dần yếu đi.
Kết luận: Làm sao để tìm được vị trí của mình trong kỷ nguyên AI?
Mặc dù sự phổ biến của AI đã thay đổi một phần công việc và cuộc sống của chúng ta, những thách thức mà nó mang lại vẫn không thể xem nhẹ. Đặc biệt là đối với các ngành nghề và vị trí đang đối mặt với nguy cơ bị AI thay thế, việc thích ứng với những thay đổi này vẫn là một câu hỏi mà chúng ta cần phải suy ngẫm.

Trong tương lai, có thể AI sẽ ngày càng ảnh hưởng mạnh mẽ đến tất cả các lĩnh vực trong đời sống, tuy nhiên, chỉ khi chúng ta không ngừng cải thiện kỹ năng chuyên môn và khả năng sáng tạo, chúng ta mới có thể giữ vững vị trí không thể thay thế trong cuộc cách mạng công nghệ này.
Những người làm việc không chỉ phải thích ứng với sự thay đổi công nghệ do AI mang lại mà còn phải học cách khẳng định giá trị của bản thân trong thời đại này. Chỉ khi chúng ta nâng cao năng lực cạnh tranh của mình, chúng ta mới có thể giảm thiểu nguy cơ bị thay thế và thậm chí vươn lên trong kỷ nguyên AI.
Mặc dù quyết định sa thải của nhà sáng lập Shangmei, Lục Nhất Hùng, đã gây ra nhiều cuộc tranh cãi, nhưng nó cũng nhắc nhở chúng ta rằng khi đối mặt với sự phát triển của AI, chúng ta cần tìm cách cùng tồn tại và phát triển cùng với nó. Cuối cùng, mục tiêu của AI là phục vụ con người chứ không phải thay thế họ. Tương lai của chúng ta không chỉ phụ thuộc vào sự tiến bộ công nghệ mà còn vào khả năng thích ứng và cải thiện không ngừng của chính bản thân.
Theo Sohu
