Thời gian gần đây, chi phí bảo hiểm rủi ro vỡ nợ cho khoản nợ của Oracle đột ngột tăng cao, làm dấy lên lo ngại về mức độ vay mượn của các tập đoàn lớn trong cuộc đua đầu tư trí tuệ nhân tạo.

Khoản nợ hơn 100 tỷ USD khiến Oracle trở thành một chỉ báo quan trọng phản ánh tâm lý thị trường đối với ngành AI, vốn đang bị bao phủ bởi lo ngại bong bóng khi cổ phiếu công nghệ liên tục tăng giá. Trên thị trường phái sinh, giao dịch hợp đồng hoán đổi rủi ro tín dụng (CDS) liên quan đến Oracle đã tăng mạnh trong năm qua, tiến gần mức cao nhất trong lịch sử, tạo nên một bức tranh u ám hơn nhiều so với diễn biến cổ phiếu.
Bản chất của CDS là một loại bảo hiểm cho trái phiếu, giúp nhà đầu tư phòng ngừa khả năng tổ chức phát hành không thể thanh toán. Mặc dù quy mô thị trường CDS chỉ khoảng 9 nghìn tỷ USD, nhỏ hơn rất nhiều so với thị trường nợ toàn cầu với tổng giá trị hơn 150 nghìn tỷ USD, nhưng diễn biến CDS lại có xu hướng phản ánh chính xác tình hình thị trường.
Chính phủ là đối tượng giao dịch CDS lớn nhất, với Saudi Arabia đứng đầu trong quý III. Trong khối doanh nghiệp, các ngân hàng có khối lượng giao dịch CDS lớn nhất, tuy nhiên Oracle vẫn lọt vào top 20, với giá trị giao dịch trung bình mỗi ngày lên tới 75 triệu USD trong quý III, tăng 650% so với năm trước. Do thanh khoản CDS không cao, chỉ một vài giao dịch nhỏ cũng có thể tạo ra biến động mạnh, khiến thị trường trở nên khó đoán.

Các nhà đầu tư trái phiếu thường là những người mua CDS để phòng ngừa rủi ro tín dụng. Họ trả một khoản phí định kỳ cho bên bán, thường là các tổ chức tài chính lớn, để nhận bảo hiểm trong trường hợp doanh nghiệp gặp sự cố tín dụng. Mức phí này được tính bằng điểm cơ bản, và rủi ro càng cao, phí càng tăng.
Với mức phí 126 điểm cơ bản, CDS của Oracle cao hơn nhiều so với Nvidia hay Meta, phản ánh sự cẩn trọng của thị trường. Một số quỹ lớn như Saba Capital gần đây đã tăng cường bán CDS cho những bên muốn bảo vệ mình khỏi rủi ro từ các tên tuổi công nghệ lớn như Oracle.
Diễn biến này khiến nhiều người nhớ lại giai đoạn khủng hoảng tài chính năm 2008, khi CDS trở thành tâm điểm đổ vỡ của Bear Stearns và Lehman Brothers do hàng loạt hợp đồng bảo hiểm chứng khoán thế chấp mất giá.
Áp lực gia tăng khi cổ phiếu Oracle lao dốc 13% trong phiên 11/12, kéo theo sự điều chỉnh của toàn bộ nhóm công nghệ. Những dự báo yếu kém và khoản chi khổng lồ cho AI đã đặt ra câu hỏi liệu các khoản đầu tư này có mang lại lợi nhuận như kỳ vọng hay không.
Oracle, vốn chỉ là một cái tên nhỏ trong mảng điện toán đám mây, đã tăng trưởng mạnh mẽ trong năm nay nhờ thỏa thuận 300 tỷ USD với OpenAI. Tuy nhiên, mối quan hệ chiến lược này lại khiến tương lai của Oracle trở nên gắn chặt với sự phát triển bất định của , đặc biệt khi Google đang vượt lên trong cuộc đua AI.
Các nhà đầu tư không chỉ bán tháo cổ phiếu mà còn rút khỏi trái phiếu Oracle, đẩy nhu cầu CDS lên mức cao nhất trong 5 năm qua. Oracle đã tiêu tốn khoảng 10 tỷ USD trong nửa đầu năm tài khóa để xây dựng hạ tầng AI và có thể mất hơn 90 tỷ USD giá trị vốn hóa nếu đà giảm kéo dài.

Với tỷ lệ sở hữu gần 40% cổ phần, Larry Ellison, người giàu thứ hai thế giới, có thể mất hơn 30 tỷ USD tài sản trong một khoảng thời gian ngắn.
Các công ty công nghệ lớn khác như Nvidia, AMD, Micron, Broadcom hay Arm cũng đã giảm giá, kéo chỉ số Nasdaq xuống mức thấp nhất trong một tuần. Sự hưng phấn với AI giờ đây dần nhường chỗ cho nỗi lo về một bong bóng dot-com, khi định giá tăng nhanh trong khi lợi nhuận thực tế chưa đủ thuyết phục.
Dù nhiều chuyên gia khẳng định Oracle cần phải tăng tốc đầu tư để đáp ứng nhu cầu thị trường, việc công ty nâng dự báo chi vốn thêm 15 tỷ USD cho năm tài khóa 2026 lại khiến áp lực càng tăng. Các chỉ số đặt chỗ cho dịch vụ đám mây giảm nhiệt, cùng với dự báo doanh thu quý III thấp hơn kỳ vọng, đã khiến ít nhất 13 công ty phân tích hạ mục tiêu giá cổ phiếu Oracle.
Tuy nhiên, vẫn có những quan điểm cho rằng sự suy yếu hiện tại chỉ là hệ quả của một chu kỳ đầu tư tăng tốc mạnh mẽ để theo kịp xu hướng AI, thay vì một dấu hiệu cho thấy vấn đề dài hạn.
Tham khảo Reuters
