Buzz
Liệu trợ lý ảo Doubao có thể thay đổi hoàn toàn cục diện mua sắm khi tích hợp hệ thống Douyin trực tiếp vào túi tiền của người tiêu dùng chỉ qua một câu nói duy nhất?
Trong suốt 20 năm qua, ngành thương mại điện tử đã trải qua ba cuộc chuyển mình lớn:
Cuộc chuyển mình đầu tiên là kỷ nguyên PC, với nền tảng tìm kiếm làm trung tâm, nơi người dùng chủ động tìm kiếm sản phẩm theo mô hình "người tìm sản phẩm".
Cuộc chuyển mình thứ hai là kỷ nguyên Mobile Internet, với trọng tâm là livestream, kích thích nhu cầu tiêu dùng qua nội dung theo mô hình "hàng tìm người".
Cuộc chuyển mình thứ ba là kỷ nguyên AI, với trọng tâm là khung hội thoại AI, nơi người dùng chỉ cần bày tỏ nhu cầu và AI sẽ hoàn tất mọi giao dịch theo mô hình "AI làm thay".
Do đó, không khó để nhận thấy ByteDance đang nỗ lực biến Doubao thành cổng vào của kỷ nguyên AI. Khi người dùng hình thành thói quen mua sắm, gọi đồ ăn, đặt vé... chỉ bằng một câu nói trên Doubao, nó sẽ không chỉ là trợ lý AI mà trở thành cổng tiêu dùng trực tuyến toàn diện.
Giao diện nền tảng Douyin
"Thách thức" của ByteDance hiện tại
Mặc dù ByteDance sở hữu lợi thế lớn về lượng người dùng và đang cố gắng tái hiện thành công trong lĩnh vực video ngắn và thương mại điện tử, nhưng "AI mua sắm" thực tế vẫn đối mặt với vô vàn khó khăn. Đó là niềm tin, công nghệ, hệ sinh thái và khả năng thực thi.
Vấn đề cấp bách trong ngắn hạn là: Tại sao người dùng lại phải tin vào các đề xuất của AI?
Cơ sở của việc mua sắm trực tuyến là người tiêu dùng thường đưa ra quyết định dựa trên việc tham khảo chi tiết sản phẩm, đọc các đánh giá từ người mua trước và so sánh giá. Tuy nhiên, "AI mua sắm" gần như trao toàn bộ quá trình này cho AI, khiến người dùng mất đi quyền kiểm soát và phải chấp nhận thụ động các đề xuất. Điều này chắc chắn sẽ làm hạn chế sự lựa chọn tự do.
Mặc dù AI phát triển mạnh mẽ, nhưng trong hệ sinh thái thương mại điện tử hiện tại đã xuất hiện những sản phẩm giả mạo do AI tạo ra, hình ảnh sản phẩm bị chỉnh sửa quá mức và những đánh giá thiếu thuyết phục.
Nếu thuật toán đề xuất của AI bị chi phối bởi ngân sách quảng cáo và hợp tác thương hiệu, khi nền tảng vừa sử dụng AI để tạo ra nội dung sản phẩm giả, vừa để AI quyết định các đề xuất và đặt hàng, niềm tin vào ngành thương mại điện tử sẽ sụp đổ.
Ngoài ra, trải nghiệm mua sắm và cảm xúc tiêu dùng vẫn khó có thể thay thế. Việc đơn giản hóa quá trình thành "một câu đặt hàng" có thể làm mất đi giá trị cảm xúc trong hành vi mua sắm.
Hơn nữa, vấn đề cốt yếu nằm ở những hạn chế trong vận hành của ByteDance. Trong khi JD.com phát triển mạnh mẽ nhờ hệ thống logistics tự vận hành; Meituan thống trị lĩnh vực dịch vụ địa phương nhờ mạng lưới giao hàng nhanh; Pinduoduo giành ưu thế nhờ quản lý chuỗi cung ứng tối ưu thì rào cản cuối cùng của ByteDance trong ngành thương mại điện tử chính là chuỗi cung ứng và khả năng thực thi đơn hàng.
Theo "Sách trắng phát triển ngành thương mại điện tử livestream của Trung Quốc 2025", tỷ lệ tập trung lưu lượng người dùng và doanh thu của các streamer nổi tiếng đang có xu hướng giảm mạnh.
Trong khi đó, các streamer tầm trung và các thương gia nhỏ lẻ đang dần trở thành trụ cột mới của thị trường. Tuy nhiên, trong kỷ nguyên thương mại điện tử AI, các thương hiệu lớn chắc chắn sẽ có ngân sách dồi dào hơn để thích ứng với các quy tắc đề xuất của AI và chiếm lĩnh lưu lượng.
Ngược lại, các thương gia nhỏ phải đối mặt với chi phí phát sinh từ việc tìm hiểu công cụ AI, dịch vụ dữ liệu và thích ứng với AI, điều này có thể thu hẹp không gian sinh tồn của họ.
Ngay cả khi nền tảng Douyin liên tục cải tiến và nâng cao năng lực công nghệ AI cho người bán hàng, giúp họ giảm chi phí, tăng hiệu quả trong các khâu từ chăm sóc khách hàng, sáng tạo nội dung đến điều phối ngân sách.
Tuy nhiên, mâu thuẫn cốt lõi vẫn không thể tránh khỏi – khi AI nắm quyền quyết định trong việc đề xuất sản phẩm, trọng tâm kinh doanh của người bán sẽ chuyển từ việc tối ưu sản phẩm, nâng cao dịch vụ sang việc thích ứng với quy tắc AI và cạnh tranh lưu lượng với AI. Điều này có thể khiến hệ sinh thái thương mại điện tử rơi vào một vòng xoáy "nội cuốn" (cạnh tranh khốc liệt nhưng không tạo ra giá trị mới) cho giai đoạn tiếp theo.
* Theo nguồn tin từ Huxiu
