OpenAI có nguy cơ cạn tiền trong vòng 18 tháng tới: thua lỗ hơn 8 tỷ USD năm 2025, dự báo lỗ 14 tỷ USD vào năm 2026

Dù đang giữ vị trí dẫn đầu toàn cầu về công nghệ AI, tình hình tài chính của OpenAI đang trở nên mong manh hơn bao giờ hết.

Một trong những công ty AI có mức định giá cao nhất thế giới đang đứng trước kịch bản cạn kiệt dòng tiền. Theo nhận định từ các chuyên gia Wall Street, OpenAI có thể hết tiền trong khoảng 18 tháng tới, bất chấp việc vừa hoàn tất vòng gọi vốn kỷ lục 40 tỷ USD vào tháng 3 năm ngoái.

Theo báo cáo của The Information năm 2024, OpenAI được dự đoán sẽ lỗ hơn 8 tỷ USD trong năm 2025. Mức thua lỗ này có thể tăng lên 14 tỷ USD vào năm 2026, gần gấp ba hiện tại. Đáng lo ngại hơn, các dự báo còn cho thấy khoản lỗ có thể vượt mốc 40 tỷ USD vào năm 2028. Riêng nửa đầu năm 2024, công ty đã ghi nhận lỗ ròng 3 tỷ USD, phản ánh tốc độ "đốt tiền" ngày càng nhanh.

Điều gì đã đẩy một công ty đang dẫn dắt cuộc đua AI hiện nay vào tình thế nguy cấp như vậy?

Nguyên nhân nằm ở đặc thù của AI thế hệ mới. Không giống các doanh nghiệp phần mềm truyền thống, AI đòi hỏi nguồn vốn khổng lồ. Chi phí huấn luyện các mô hình ngôn ngữ lớn đang tăng theo cấp số nhân, từ 1 tỷ USD trong năm nay lên hơn 9,5 tỷ USD vào năm 2026. Bên cạnh đó, chi phí vận hành mô hình để phục vụ người dùng hiện đã chiếm khoảng 1,8 tỷ USD trong tổng doanh thu 3,7 tỷ USD của năm nay.

OpenAI còn phải gánh thêm nhiều khoản chi khổng lồ khác. Chi phí nhân sự được dự báo sẽ tăng gấp ba, từ 0,7 tỷ USD trong năm nay lên 2 tỷ USD vào năm sau. Riêng tiền thưởng bằng cổ phần trong nửa đầu năm 2024 đã đạt 1,5 tỷ USD, tương đương doanh thu cùng kỳ. Bên cạnh đó, công ty còn phụ thuộc vào Microsoft với khoảng 0,5 tỷ USD chi phí thuê trung tâm dữ liệu, trong khi Microsoft cũng thu về 20% doanh thu của OpenAI.

Khi chi phí leo thang chóng mặt, bài toán kiếm tiền lại trở nên nan giải. Dù có hơn một tỷ người dùng các mô hình AI mỗi tháng, phần lớn trong số đó không trả phí. Người dùng hiện có quá nhiều lựa chọn mô hình miễn phí chất lượng cao, và nếu một nhà cung cấp dựng paywall hoặc chèn quảng cáo gây khó chịu, họ sẵn sàng chuyển sang đối thủ ngay lập tức.

Sự thiếu hụt “chất kết dính” này có thể chỉ mang tính tạm thời. Trong tương lai, một mô hình AI có thể thấu hiểu người dùng sâu đến mức việc chuyển đổi trở nên đau đớn như một cuộc ly hôn. Khi đó, OpenAI mới thực sự có thể khai thác doanh thu từ thuê bao, quảng cáo và các dịch vụ gia tăng. Tuy nhiên, câu hỏi cốt lõi vẫn là: liệu công ty có đủ tiền để tồn tại đến thời điểm ấy hay không?

Sam Altman, CEO của OpenAI, từ lâu đã nổi tiếng với khả năng gọi vốn xuất chúng. Ông được mệnh danh là “người gọi vốn giỏi nhất trong lịch sử công nghệ.” Vòng gọi vốn 40 tỷ USD vừa qua là mức cao nhất từng có đối với một công ty tư nhân, vượt xa Ant Group của Trung Quốc với 14 tỷ USD năm 2018, thậm chí còn lớn hơn cả thương vụ IPO lớn nhất lịch sử của Saudi Aramco với chưa tới 30 tỷ USD.

Tuy vậy, tồn tại một khác biệt mang tính sống còn: Ant Group có lãi, Saudi Aramco siêu lợi nhuận, trong khi OpenAI đang đốt tiền với tốc độ chóng mặt. Ông Altman đã rất thành công trong việc khuếch đại tiềm năng của AI, đồng thời che khuất những chi phí khổng lồ phía sau. Ngay từ năm 2020, nội bộ Silicon Valley đã hiểu rõ “định luật quy mô” – mô hình càng mạnh thì chi phí càng tăng theo cấp số nhân. Trong một vòng xoáy kỳ lạ, càng gọi được nhiều vốn, Altman càng nổi tiếng, và càng nổi tiếng, ông lại càng dễ gọi thêm vốn.

Dẫu vậy, ngay cả Sam Altman cũng không thể xoay xở mãi. OpenAI đã cam kết chi tới 1,4 nghìn tỷ USD cho các trung tâm dữ liệu, một con số gần như bất khả thi. Dù công ty có thể phá bỏ nhiều cam kết và thanh toán bằng cổ phiếu bị định giá quá cao, OpenAI vẫn buộc phải tìm kiếm những nguồn vốn khổng lồ hơn nữa.

Những gã khổng lồ như Google, Microsoft và Meta có thể rót hàng trăm tỷ USD vào AI nhờ nguồn thu ổn định từ các mảng kinh doanh truyền thống. Trái lại, OpenAI là một công ty độc lập, không sở hữu nguồn doanh thu nền tảng nào khác, khiến vị thế hoàn toàn khác biệt. Kịch bản có thể xảy ra là OpenAI bị Microsoft, Amazon hoặc một tập đoàn giàu tiềm lực khác thâu tóm. Khi đó, các nhà đầu tư nhiều khả năng phải chấp nhận thua lỗ, còn các nhà sản xuất chip và đơn vị xây dựng trung tâm dữ liệu đã ký hợp đồng với Altman sẽ buộc phải tìm kiếm những khách hàng mới.