Buzz
Sau một thời gian dài vắng bóng, nghệ nhân Peter Speake, người Anh, đã trở lại với hai mẫu đồng hồ mới: PS Horology Tsuba Blue và PS Horology Tsuba Đông Sơn. Trước đó, vào tám năm trước, ông đã rời bỏ thương hiệu Speake-Marin mà mình sáng lập vào năm 2002. Sau khi rời đi, Peter đã thành lập nền tảng The Naked Watchmaker để đào tạo những người đam mê chế tác đồng hồ và các nghệ nhân trẻ. Kể từ 2017, ông cũng đã hợp tác với nhiều thương hiệu nổi tiếng như Harry Winston, Maitre du Temps và MB&F.Giới thiệu đôi chút về Peter Speake
Peter Speake là một trong những nghệ nhân đồng hồ độc lập nổi tiếng. Sinh năm 1968 tại Anh, ông học ngành cơ khí kỹ thuật tại Hackney Technical College và sau đó tiếp tục tại WOSTEP (Watchmakers of Switzerland Training and Educational Program) ở Thụy Sĩ. Sau khi có kinh nghiệm làm việc tại các thương hiệu nổi tiếng như Renaud & Papi, đơn vị gia công linh kiện của những cựu nhân viên Audemars Piguet, Peter quyết định khởi nghiệp với thương hiệu của riêng mình.
PS Horology ra đời vào năm 2022, nhưng phải đến ngày 6 tháng 1 năm nay, tác phẩm đầu tiên của thương hiệu, cũng là chiếc đồng hồ mới nhất của Peter Speake, mới chính thức ra mắt. Lấy cảm hứng từ 'tsuba' - phần bảo vệ bàn tay trên kiếm của các samurai Nhật Bản, Speake tạo ra những chiếc đồng hồ dress watch có vỏ vuông, nhưng được biến tấu để mang đậm dấu ấn Á Đông và vẻ đẹp cổ điển.PS Horology Tsuba Đông Sơn
Hai phiên bản Tsuba của PS Horology được giới thiệu hôm thứ 2 vừa rồi, một là Tsuba Blue, một thiết kế với mặt số trông đương đại hơn. Nhưng quan trọng hơn, có vẻ như dành riêng cho thị trường Việt Nam, là PS Horology Tsuba Đông Sơn, với thiết kế mặt trống đồng đầy chi tiết và hút mắt.
PS Horology Tsuba Đông Sơn được tạo ra để kỷ niệm 80 năm ngày quốc khánh Việt Nam, và được bán độc quyền tại Miluxe, nhà phân phối của PS Horology tại thị trường nước ta. Trùng hợp một chỗ, đây cũng là khoảng thời gian tròn 100 năm về trước, vào năm 1924, một người đánh cá đã tìm ra được những món đồ đồng ở làng Đông Sơn, Thanh Hóa. Từ đó các nhà khảo cổ tìm thấy được một di chỉ chứng minh được sự tồn tại của Văn Hóa Đông Sơn.
Sẽ chỉ có 80 chiếc PS Horology Tsuba Đông Sơn được sản xuất, chia đều cho hai phiên bản mặt số Slate, tông vàng đồng nền xám, với Ultramarine, tông màu vàng đồng và nền xanh lam. Chiếc đồng hồ mình được trên tay là phiên bản Slate, dù rằng cũng phải thừa nhận, phiên bản mặt số xanh sẽ hợp hơn rất nhiều với bộ ba kim giờ, phút và giây được nung xanh.
Ngay từ cái thời điểm còn làm việc ở Speake-Marin, Peter Speake đã không thiếu những lần tạo ra những tác phẩm lấy cảm hứng từ bề mặt những chiếc trống đồng, thứ nhạc khí, hay thậm chí còn có thể coi là những linh vật gắn liền với 4 nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước của chúng ta.
Với PS Horology Tsuba Đông Sơn, từng chi tiết hình tượng ngôi sao 12 cánh được cách điệu giống ngôi sao 14 cánh trên mặt trống đồng (có lẽ để chủ nhân chiếc đồng hồ dễ đối chiếu vị trí kim lúc nhìn giờ), kết hợp những họa tiết hình tam giác rồi hình tượng chim lạc, hươu nai muông thú hay người Việt cổ nhảy múa vẫn tạo ra được thứ họa tiết thu hút sự chú ý của bất kỳ ai. Và như một lẽ dĩ nhiên, lấy cảm hứng từ họa tiết trống đồng, mặt số tông màu đồng đỏ, nhưng là vàng hồng 18K, được xử lý vân xước, kết hợp với chiều sâu của mặt số, chẳng cần kim cọc, đây chắc chắn là điểm nhấn đáng chú ý nhất trên cả chiếc đồng hồ.
Kết hợp với mặt số, là bộ kim được chế tác lấy cảm hứng từ những con dao găm, những mũi giáo được khai quật từ di chỉ Đông Sơn, niên đại có lẽ cách đây hơn 4 nghìn năm. Cả ba chiếc kim đều được nung xanh, tạo ra điểm nhấn phía trên mặt số, cũng như tạo ra sự tương phản giúp theo dõi thời gian dễ dàng hơn.
Quay lại với cái tên Tsuba. Trong thời kỳ Edo (1603 - 1868), tsuba không chỉ là những chi tiết đơn giản mà đã trở thành những tác phẩm nghệ thuật tinh xảo, được tạo ra bởi các nghệ nhân chuyên môn. Ngày nay, chúng không chỉ là vật phẩm quý giá trong các bộ sưu tập, mà còn là một phần di sản truyền lại qua nhiều thế hệ. Các gia đình Nhật Bản có dòng dõi Samurai thường khắc gia huy lên tsuba như cách để bảo tồn và tôn vinh danh tiếng tổ tiên.
Để tạo nên vẻ đẹp ấn tượng cho “đốc kiếm” của Tsuba, nhà thiết kế Darren Jones đã phác thảo một case đồng hồ hình bát giác với các góc vuông gọn gàng, thay vì kiểu dáng Royal Oak. Bốn cạnh cong của case bằng thép 316L được xử lý đánh xước, trong khi bốn góc lại được đánh bóng để tăng chiều sâu cho tổng thể. Case có kích thước 38.3mm và độ dày chỉ 8.91mm, cùng khả năng kháng nước 30 mét, hoàn toàn phù hợp với người dùng châu Á.
Bộ máy cơ của chiếc đồng hồ này có đường kính 30mm và độ dày 2.6mm, với các chức năng hiển thị giờ, phút, giây, lên cót tự động và khả năng dự trữ năng lượng lên đến 48 giờ. Mặt số đồng hồ được làm từ vàng 18K, là điểm nhấn quan trọng khiến PS Horology Tsuba Đông Sơn thu hút sự chú ý. Mỗi chi tiết trên chiếc đồng hồ này, từ vỏ thép đến mặt vàng 18K, đều được chế tác thủ công với độ chính xác cao, đảm bảo sự hoàn hảo về cả kỹ thuật và thẩm mỹ. Mặt số vàng 18K được trang trí với 71 họa tiết nhỏ, mỗi họa tiết chỉ từ 1,54mm đến 2,76mm, được tạo ra vô cùng tỉ mỉ.
Có không ít lần mình được trải nghiệm những chiếc đồng hồ mà chỉ khi nhìn dưới ánh nắng trực tiếp, ánh sáng mạnh phản chiếu lên mặt số, mới thực sự nhận ra sự tinh tế trong từng chi tiết mà các nghệ nhân đã bỏ hàng trăm, thậm chí hàng nghìn giờ để tạo ra. PS Horology Tsuba Đông Sơn là một ví dụ điển hình. Khi đặt chiếc đồng hồ dưới ánh đèn ấm trong showroom, đủ để thấy rõ từng chi tiết chim lạc và những ngôi sao được chải xước tinh xảo.
Tuy nhiên, chỉ khi ra ngoài trời nắng, vẻ đẹp thực sự của chiếc đồng hồ mới được thể hiện rõ ràng. Sự tương phản giữa nền xám và những họa tiết lấy cảm hứng từ trống đồng Đông Sơn tạo nên chiều sâu và sự sống động. Đặc biệt, ánh sáng mặt trời tương tác hoàn hảo với từng góc cạnh, kẽ hở và các đường chải xước trên mặt số vàng. Vào giữa năm nay, có thể sẽ có thêm 10 chiếc PS Horology Tsuba Đông Sơn phiên bản vỏ vàng hồng được bán tại Việt Nam, chất liệu này sẽ rất hợp với mặt số Slate, tông vàng và nền xám.
Dù thiết kế của chiếc đồng hồ này rất ấn tượng về kỹ thuật và trình độ chế tác, nhưng mình nghĩ rằng đây là một lựa chọn khá an toàn để giảm bớt những tranh cãi về tính thẩm mỹ, khiến đồng hồ dễ tiếp cận hơn với nhiều người. Thiết kế đối xứng, với mặt số họa tiết tròn và kim rốn ở góc 6 giờ, tạo nên sự hài hòa mà không gây xung đột với độ phức tạp của vỏ thép bao bọc bên ngoài. Cá nhân mình lại cảm thấy ấn tượng hơn với mẫu Dong Son The Sun của Speake-Marin, ra mắt năm 2018, với những họa tiết táo bạo, đặc biệt là vị trí kim giây ở góc 2 giờ.
Mặc dù vậy, PS Horology Tsuba Đông Sơn vẫn là một chiếc đồng hồ tuyệt đẹp, độc đáo và được giới thiệu vào đúng thời điểm quan trọng, đánh dấu một cột mốc đáng nhớ của Việt Nam trong năm 2025.
