Sau hai thập kỷ liên tục tăng trưởng, hiệu suất trung bình của CPU bất ngờ giảm sút: Phải chăng công nghệ chip đã đạt đến giới hạn?

Điều gây bất ngờ cho nhiều người là dù AMD, Intel và Qualcomm đã ra mắt các thế hệ CPU mới, nhưng kết quả thực tế lại không như những lời hứa hẹn từ các nhà sản xuất.

Trong 20 năm qua, hiệu suất CPU luôn tăng đều đặn. Tuy nhiên, đến năm 2025, lần đầu tiên kể từ khi PassMark bắt đầu thống kê vào năm 2004, điểm số trung bình của CPU trên cả máy tính để bàn và laptop đều giảm. Đây không chỉ là một hiện tượng bất thường mà còn đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai của ngành công nghiệp bán dẫn.

Theo số liệu, CPU laptop chịu ảnh hưởng nặng nề nhất với mức giảm 3.4% so với cùng kỳ năm trước. Nếu năm 2024, điểm số trung bình cho laptop đạt 14.632 trên hơn 101.000 mẫu thử, thì đến năm 2025, con số này chỉ còn 14.130 dù số lượng mẫu thử ít hơn. CPU desktop giảm nhẹ hơn, khoảng 0.5%, nhưng vẫn là một dấu hiệu đáng lo ngại.

Nguyên nhân của sự sụt giảm này vẫn là một bí ẩn. Điều đáng ngạc nhiên là dù AMD, Intel và Qualcomm đều ra mắt các dòng CPU mới, nhưng kết quả thực tế lại không như quảng cáo. Dòng Ryzen 9000 của AMD, dù không được đánh giá cao như các phiên bản X3D, vẫn được kỳ vọng sẽ cải thiện hiệu suất. Tương tự, Intel Arrow Lake Core Ultra 200S được mong đợi sẽ tăng tốc hiệu năng, nhưng thực tế lại không thể hiện được điều đó trong các bài kiểm tra.

Một số giả thuyết đã được đưa ra để giải thích cho sự sụt giảm này. Có thể người dùng đang chuyển sang sử dụng các mẫu máy tính có cấu hình thấp hơn, tiêu thụ ít điện năng hơn, khiến điểm số trung bình bị giảm. Hoặc cũng có thể Windows 11 là nguyên nhân chính. Việc nhiều người buộc phải nâng cấp lên Windows 11 khi Windows 10 sắp ngừng hỗ trợ có thể đang ảnh hưởng đến hiệu suất tổng thể, đặc biệt khi một số bản cập nhật trước đó từng bị phản ánh làm giảm hiệu suất chơi game.

Thị trường CPU cũng đang có dấu hiệu chững lại. Nếu nhìn vào các CPU hàng đầu, điểm số benchmark gần như không tăng trong ba năm qua. Sau sự bứt phá lớn với AMD Ryzen Threadripper Pro 7995WX trên desktop và Ryzen 9 7945HX3D trên laptop vào năm 2023, không có con chip nào đủ mạnh để tạo ra bước nhảy vọt tương tự. Thậm chí, mẫu Intel Core Ultra 275HX gần đây cũng chỉ mang lại mức tăng khiêm tốn 6.8% trên thiết bị di động, không đủ để tạo ra sự khác biệt đáng kể.

PassMark cũng đặt nghi vấn về bloatware – các phần mềm rác được cài sẵn trên máy tính – có thể là nguyên nhân khiến hiệu suất giảm. Tuy nhiên, điều này khó có thể là nguyên nhân chính, vì ảnh hưởng của bloatware không đủ lớn để làm giảm điểm số trung bình toàn ngành.

Dù nguyên nhân thực sự là gì, xu hướng này cũng đặt ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: Liệu ngành công nghiệp CPU đã đạt đến giới hạn của mình? Hay đây chỉ là giai đoạn tạm lắng trước khi những cải tiến thực sự xuất hiện? Có lẽ câu trả lời sẽ rõ ràng hơn khi nhiều mẫu CPU mới được ra mắt và người dùng tiếp tục chạy benchmark trong thời gian tới. Nhưng nếu hiệu suất tiếp tục giảm, đây có thể là dấu hiệu của một sự thay đổi lớn trong cách chúng ta nhìn nhận sự phát triển của công nghệ chip.