Ông lớn ngành smartphone Trung Quốc đang chuyển mình mạnh mẽ từ hình ảnh ‘công xưởng lắp ráp’ thành một tên tuổi hàng đầu trong lĩnh vực sản xuất công nghệ, thách thức trực diện các đối thủ phương Tây.

Một nhà máy sản xuất xe điện của Xiaomi, ông lớn smartphone Trung Quốc, đang thu hút đông đảo khách tham quan tại Bắc Kinh, với vé vào tham quan phải đặt trước cả tháng và có khi còn phải bốc thăm.
Hàng nghìn người hâm mộ Xiaomi, gọi là “mi fen”, đổ về nhà máy mỗi ngày để chứng kiến quy trình sản xuất xe, với một chiếc xe ra đời chỉ trong 76 giây. Hướng dẫn viên không ngần ngại so sánh quy trình này với Tesla, khi Xiaomi đang tự sản xuất linh kiện lõi và tái tạo hình ảnh như một nhà sản xuất công nghệ tiên tiến.
Dù chỉ mới cho ra mắt hai mẫu xe, Xiaomi dự báo sẽ vượt qua Tesla về doanh số tại Trung Quốc vào năm tới, theo ước tính từ Citic Securities. Mẫu SUV mới công bố hồi tháng 6 đã thu hút hàng trăm nghìn đơn đặt trước chỉ trong vài phút. Mẫu sedan SU7 hiện đứng thứ hai trong phân khúc xe cao cấp nửa đầu năm, chỉ sau Model Y của Tesla. Cơn sốt này đã khiến cổ phiếu Xiaomi tăng gần 200% trong vòng một năm qua.
Từ “công xưởng lắp ráp” đến nhà sản xuất công nghệ tiên tiến
Xiaomi, từng là công ty chuyên lắp ráp và thành công nhờ linh kiện từ các nhà cung cấp, đang nỗ lực chuyển mình để trở thành một ‘siêu cường’ trong ngành sản xuất.
Ra đời vào năm 2010, Xiaomi khởi đầu khá khiêm tốn nhưng chỉ sau ba năm đã vươn lên trở thành nhà cung cấp smartphone lớn thứ ba thế giới. Hệ sinh thái sản phẩm của hãng bao gồm đủ loại, từ nồi cơm điện đến robot hút bụi. Tuy nhiên, công ty thường xuyên bị chỉ trích vì quá phụ thuộc vào nhà cung cấp và thiếu công nghệ lõi.
“Lý do Xiaomi có thể tạo ra một hệ sinh thái sản phẩm đa dạng như vậy là vì chúng không hoàn toàn thuộc về Xiaomi. Công ty xây dựng một mạng lưới đối tác rộng khắp,” Richard Windsor, nhà sáng lập dịch vụ nghiên cứu Radio Free Mobile, chia sẻ.

Lei Jun, người sáng lập Xiaomi, thừa nhận điều này và quyết tâm xóa bỏ hình ảnh ‘xưởng lắp ráp’ bằng cách đầu tư mạnh mẽ vào sản xuất và nghiên cứu – phát triển (R&D). Năm 2020, Xiaomi mở nhà máy trị giá 600 triệu NDT ở Bắc Kinh để sản xuất điện thoại gập. Đến đầu 2024, hãng đã tự sản xuất các mẫu smartphone cao cấp, góp phần tăng trưởng doanh số lên 81%, vượt xa tốc độ tăng trưởng chung 3%, theo Canalys.
Ivan Lam, nhà phân tích điện thoại thông minh tại Counterpoint Research, cho biết: “Chúng tôi từng cho rằng Xiaomi chỉ mua linh kiện bên ngoài rồi lắp ráp như chơi Lego. Tuy nhiên, thực tế là Xiaomi đã đầu tư rất nhiều vào R&D trong những năm qua.”
Bước ngoặt với xe điện và chip tự phát triển
Công ty cũng đang áp dụng chiến lược tương tự cho mảng ô tô. Vào năm 2021, Xiaomi công bố kế hoạch gia nhập thị trường xe điện, và chỉ ba năm sau đã ra mắt mẫu sedan SU7, trong khi Apple lại quyết định từ bỏ dự án ô tô Apple Car kéo dài suốt 10 năm. Hãng cũng đầu tư vào phát triển hợp kim nhôm, thép siêu bền và khuôn đúc thân xe.

Thành công của SU7 tiếp tục được nối dài với mẫu SUV YU7, đối thủ trực tiếp của Model Y, khi nhận được 200.000 đơn đặt hàng chỉ trong 3 phút mở bán. Xiaomi cũng đang xây dựng giai đoạn hai của nhà máy xe điện, nâng công suất lên 350.000 xe mỗi năm, đồng thời mở rộng sang sản xuất điều hòa tại Vũ Hán.
Song song với sự phát triển xe điện, Xiaomi cũng bước chân vào thị trường bán dẫn. Đầu năm nay, hãng đã giới thiệu chip Xring O1 sản xuất trên tiến trình 3 nanomet, được sử dụng trong các dòng smartphone và máy tính bảng mới nhất của mình. Đây là bước tiến lớn giúp Xiaomi gia nhập nhóm ít ỏi các hãng có khả năng tích hợp dọc, bên cạnh Apple, Samsung và Huawei.
Xiaomi dự tính sẽ chi ít nhất 50 tỷ NDT (7 tỷ USD) trong 10 năm tới để phát triển chip, cùng với 200 tỷ NDT cho các công nghệ tiên tiến như hệ điều hành và AI trong vòng 5 năm.
Chủ tịch Xiaomi, Lu Weibing, khẳng định: “Trong tương lai, sẽ chỉ còn hai loại doanh nghiệp: những công ty tự phát triển chip và những công ty không. Sự chênh lệch về khả năng cạnh tranh công nghệ lõi sẽ bắt đầu từ đây.”
Tham khảo: FT, WSJ
