Buzz
VTV.vn - Bắt đầu từ ngày 1/4, cả Shopee và TikTok Shop – hai gã khổng lồ trong lĩnh vực thương mại điện tử tại Việt Nam, sẽ cùng lúc thay đổi chính sách phí, gây ảnh hưởng không nhỏ đến cộng đồng người bán hàng.
Các nền tảng thương mại điện tử siết chặt chính sách thu phí
Theo thông báo từ Shopee, một số ngành hàng sẽ chịu mức phí cố định tăng lên đến 10%. Đặc biệt, với các mặt hàng như phụ kiện điện tử, đồng hồ, vali, mức hoa hồng sẽ tăng lên 9% trên doanh thu, gấp ba lần so với trước đây.
Nhóm sản phẩm mẹ và bé cũng sẽ tăng từ 4% lên 9,5%, trong khi một số mặt hàng khác tăng từ 4% lên 10%. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng không đồng đều, vì Shopee vẫn áp dụng mức phí cố định thấp hơn (1,5-7%) cho các nhóm hàng như điện tử, máy tính, và di động.
Shopee đang tái cơ cấu các loại phí trên nền tảng của mình. Ảnh: Shopee.
Theo đại diện các sàn, việc điều chỉnh phí nhằm tối ưu hóa lợi nhuận, duy trì hệ sinh thái và đầu tư vào các dịch vụ hỗ trợ người bán. Tuy nhiên, đối với các doanh nghiệp và cá nhân kinh doanh trực tuyến, đây có thể là một thách thức lớn, đặc biệt khi biên lợi nhuận vốn đã mỏng và thị trường ngày càng cạnh tranh khốc liệt.
Bên cạnh việc tăng tỷ lệ hoa hồng, sàn cũng loại bỏ gói Freeship Extra dành cho người bán. Tính năng miễn phí vận chuyển sẽ được áp dụng mặc định cho tất cả tài khoản trên nền tảng. Điều này khiến những đối tác không muốn chi trả phí vận chuyển cho Shopee chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Trong trường hợp này, họ buộc phải chi thêm 5-6% doanh thu cho sàn.
Trước đây, phí của gói này chỉ chiếm khoảng 6% giá trị đơn hàng, với mức tối đa là 50.000 đồng. Với cách tính mới, khoản phí này không còn giới hạn, khiến các đơn hàng có giá trị cao phải chịu chi phí lớn hơn đáng kể.
Cùng lúc, TikTok Shop cũng tăng phí hoa hồng thêm 1%. Hiện tại, các khoản phí cố định trên sàn dao động từ 9-13%, tùy thuộc vào loại mặt hàng. Tuy nhiên, nền tảng này không cung cấp gói vận chuyển như Shopee. Khi cộng thêm chi phí quảng cáo video, tiếp thị liên kết, tổng phí của TikTok Shop cũng không hề rẻ hơn so với đối thủ.
Bảng giá mới được Lazada công bố. Ảnh: Lazada.
Lazada cũng điều chỉnh tăng chiết khấu, áp dụng từ đầu tháng 2. Sàn này nâng phí cố định lên 4%, so với mức 3% trước đó. Họ giảm giá gói Freeship xuống còn 6% giá trị đơn hàng. Tuy nhiên, người mua gói này không còn được hưởng miễn phí cố định. Tổng thể, người bán phải chia sẻ khoảng 15% doanh thu cho sàn, cao hơn 2% so với trước đây.
Người bán vừa lo cạnh tranh, vừa lo mất khách
Thông tin về chính sách phí mới ngay lập tức gây xôn xao trong cộng đồng người bán hàng, KOL và KOC. Trên các nền tảng mạng xã hội, nhiều chủ cửa hàng bày tỏ lo lắng rằng chi phí tăng cao buộc họ phải điều chỉnh giá bán. Tuy nhiên, trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt, việc tăng giá đồng nghĩa với nguy cơ đánh mất khách hàng.
Trong một nhóm chia sẻ kinh nghiệm bán hàng trên Facebook, nhiều người than phiền rằng với những thay đổi này, việc kinh doanh trên sàn chẳng khác nào “làm không công”. Nếu tăng giá, khách hàng sẽ rời bỏ, còn nếu giữ nguyên giá thì lợi nhuận gần như bằng không.
Người bán hàng "khóc ròng" trước việc tăng phí của các sàn, nhiều chủ shop vẫn chưa tìm ra cách điều chỉnh mức giá phù hợp.
"Ví dụ, một sản phẩm có giá gốc 450.000 đồng, sau khi cộng thêm các loại phí, khách hàng mua trên Shopee có thể phải trả tới 550.000 đồng. Dù được miễn phí vận chuyển và áp dụng mã giảm giá 30.000-50.000 đồng, giá cuối cùng vẫn cao hơn đáng kể so với trước đây, khiến việc mua sắm trở nên kém hấp dẫn hơn", tài khoản có tên D.Q.N chia sẻ.
Anh Anh Đức, chủ một gian hàng kinh doanh đồ gia dụng trên sàn thương mại điện tử Shopee, nhận định rằng các chính sách của sàn ngày càng gây bất lợi cho người bán, đặc biệt là trong vấn đề trả hàng.
"Nhiều khách hàng mua về sử dụng rồi đem trả, nếu mua nhầm thì đổ lỗi cho shop khiến cửa hàng phải khiếu nại 2-3 lần mới lấy lại được phí vận chuyển. Giờ đây, sàn lại tiếp tục tăng phí, cửa hàng còn phải chịu thêm chi phí hoàn hàng cho người mua", anh chia sẻ.
Không chỉ người bán hàng, các KOL, KOC cũng chịu ảnh hưởng đáng kể. Khi chi phí sàn tăng, nhiều nhãn hàng có thể phải cắt giảm ngân sách marketing hoặc đàm phán lại mức hoa hồng, ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của họ.
Một KOL bán hàng với 5,5 triệu người theo dõi trên TikTok Shop đã lên tiếng trên mạng xã hội, khuyên người tiêu dùng nhanh chóng chốt đơn trước ngày 1/4, bởi sau thời điểm này, các phiên livestream khó có thể duy trì mức giá ưu đãi như trước.
Những người bán hàng có ảnh hưởng lớn trên các sàn thương mại điện tử cũng không khỏi ngỡ ngàng trước thông tin này.
Những thay đổi này có thể dẫn đến sự chuyển dịch đáng kể trong thị trường thương mại điện tử. Một số nhà bán hàng có thể tìm kiếm các nền tảng có mức phí thấp hơn hoặc tập trung phát triển kênh bán hàng riêng để giảm thiểu chi phí. Đồng thời, các chương trình khuyến mãi và trợ giá từ sàn có nguy cơ bị cắt giảm, ảnh hưởng đến thói quen mua sắm của người tiêu dùng.
Theo ông Hoàng Trung Dũng, chuyên gia đào tạo về chiến lược bán hàng và quản trị, những thay đổi trong chính sách phí có thể dẫn đến một “cuộc đình công ngầm” từ phía các nhà bán hàng. Ông nhận định: “Sắp tới, sẽ có hai cuộc cách mạng: sự thay đổi nhận thức của người mua và thái độ của người bán.”
Mặc dù các nền tảng thương mại điện tử có lý do chính đáng để điều chỉnh chính sách nhằm tối ưu hóa lợi nhuận và duy trì hoạt động, nhưng nếu mức tăng phí quá cao, điều này có thể gây ra phản ứng tiêu cực, ảnh hưởng đến sự phát triển chung của hệ sinh thái thương mại điện tử tại Việt Nam.
