Siêu dự án phối hợp giữa Nga và hơn 30 quốc gia: Xuất hiện yếu tố độc đáo, quy mô chưa từng thấy

Công nghệ này hỗ trợ tối ưu hóa quy trình kiểm tra chất lượng mối hàn cùng việc quản lý hệ thống tài liệu khổng lồ.

Dự án lò phản ứng nhiệt hạch ITER, thu hút hơn 2.000 nhà khoa học và kỹ sư, đang nhanh chóng được triển khai tại Đông Nam nước Pháp. Với sự tham gia của 35 quốc gia, mục tiêu là tạo ra nguồn năng lượng sạch vô tận. Các nhà khoa học dùng công nghệ hiện đại bậc nhất thế giới để chế tạo cỗ máy hợp nhất nguyên tử – quá trình cung cấp năng lượng cho các ngôi sao – nhằm tạo ra năng lượng giá rẻ và thân thiện môi trường. Dự kiến lò phản ứng sẽ đi vào hoạt động năm 2033.

Để đảm bảo độ chính xác cao với quy mô lớn chưa từng có, các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI), đặc biệt là của Microsoft, đang được ứng dụng rộng rãi.

Năng lượng nhiệt hạch mô phỏng điều kiện của mặt trời, tổng hợp các đồng vị hydro, deuterium và tritium thành helium, giải phóng một lượng năng lượng khổng lồ. Tiến bộ trong lĩnh vực này chủ yếu nhờ lò phản ứng tokamak. Bên trong lò phản ứng hình bánh donut này, nhiên liệu nhiệt hạch được nung nóng đến trạng thái plasma với nhiệt độ gấp mười lần lõi mặt trời, tạo điều kiện phản ứng nhiệt hạch diễn ra.

Các nhà khoa học tại ITER đang xây dựng tokamak lớn nhất thế giới để nghiên cứu sâu về quá trình nhiệt hạch. Đây là nhiệm vụ khổng lồ với quy mô xây dựng và số lượng bộ phận cực lớn. Trong bối cảnh này, AI đóng vai trò then chốt.

Tokamak tại ITER được lắp ráp từ 9 module: 5 module sản xuất tại châu Âu, 4 module tại Hàn Quốc, trong khi Nga và Ấn Độ cung cấp một số linh kiện. Các module này làm từ thép không gỉ đặc biệt, phải gia công và hàn nối chính xác. Sau đó, chúng được kiểm tra siêu âm để đảm bảo mối hàn không có khuyết điểm.

Sử dụng Chatbots để quản lý thông tin

Quá trình này sinh ra một lượng dữ liệu khổng lồ cần phân tích. Do đó, các nhà nghiên cứu xây dựng mô hình AI trên Microsoft Visual Studio Code, hỗ trợ đa ngôn ngữ lập trình để xử lý dữ liệu, tiết kiệm nhiều giờ làm việc kiểm tra chất lượng và độ chính xác mối hàn. Mô hình này còn giúp xác định vật liệu lót bên trong lò phản ứng.

Dự án ITER là nỗ lực hợp tác của hơn 30 quốc gia, đòi hỏi hệ thống quản lý tài liệu tiêu chuẩn hóa đã tồn tại hơn 20 năm. Hơn 1,5 triệu tài liệu được tạo ra khiến việc tìm kiếm thông tin trở nên rất khó khăn. Đầu năm 2024, bộ phận Công cụ Dự án tại ITER phát triển chatbot AI thử nghiệm để xử lý công việc này và không ngừng cải tiến. Đầu 2025, nhóm chuyển sang phương pháp đa tác nhân.

Phương pháp này cho phép AI tóm tắt và lập chỉ mục tài liệu trong cơ sở dữ liệu vector lớn. Người dùng có thể gửi truy vấn và nhận câu trả lời có ý nghĩa thay vì kết quả chỉ dựa trên từ khóa. Được hỗ trợ bởi công cụ từ OpenAI, chatbot trả lời bằng tiếng Trung, Hàn, Nhật, Nga, Hindi và phục vụ 120 đối tác của dự án ITER. 

Vì tài liệu ITER có nhiều từ viết tắt, nhóm công cụ phát triển chatbot riêng chuyên trả lời câu hỏi liên quan. Họ cũng nỗ lực để hệ thống tài liệu giao tiếp với các mô hình ngôn ngữ lớn khác mà các nhóm trên thế giới sử dụng, giúp luồng thông tin thông suốt hơn và giảm khó khăn trong việc đạt mục tiêu phản ứng nhiệt hạch thành công trong ITER.