Nền tảng Windows đang chứng kiến sự thoái trào đáng báo động khi số lượng thiết bị giảm từ 1.4 tỷ (năm 2022) xuống còn 1 tỷ. Vì sao hệ điều hành từng làm chủ thị trường máy tính lại rơi vào tình cảnh này?
Theo thống kê mới nhất từ Microsoft, Windows đang đối mặt với tình trạng sụt giảm người dùng nghiêm trọng trong 3 năm trở lại đây. Từ con số ấn tượng 1.4 tỷ thiết bị năm 2022, hiện chỉ còn khoảng 1 tỷ máy tính đang vận hành Windows 10 hoặc 11. Bài phân tích sau sẽ lý giải nguyên nhân đằng sau sự suy giảm của hệ điều hành từng thống lĩnh thị trường PC.
1. Sự sụt giảm đáng kể của người dùng Windows trong 3 năm qua
Theo chia sẻ gần đây của Phó Chủ tịch Microsoft Yusuf Mehdi trên blog chính thức, hiện có khoảng 1 tỷ thiết bị đang sử dụng Windows trên toàn cầu. Tuy nhiên, báo cáo tài chính năm 2022 của Microsoft được ZDNet trích dẫn cho thấy vào thời điểm đó, đã có hơn 1.4 tỷ thiết bị chạy Windows 10 hoặc Windows 11.
Việc mất đi 400 triệu thiết bị chỉ trong 3 năm là một con số đáng báo động, phản ánh tình trạng người dùng Windows đang giảm sút nghiêm trọng. Đáng chú ý, những báo cáo tài chính này đều trải qua quy trình kiểm duyệt khắt khe từ đội ngũ pháp lý của tập đoàn, nên độ chính xác gần như tuyệt đối.

Số lượng người dùng Windows liên tục suy giảm trong 3 năm qua.
2. Microsoft tăng cường chiến dịch chuyển đổi lên Windows 11
Sự sụt giảm người dùng Windows có lẽ là động lực khiến Microsoft tích cực khuyến khích nâng cấp lên Windows 11, nhất là khi thời hạn hỗ trợ Windows 10 sắp kết thúc. Với những thiết bị không đạt yêu cầu nâng cấp, người dùng buộc phải đầu tư máy tính mới.
Mặc dù macOS (đặc biệt là dòng Apple Silicon) ngày càng trở thành đối thủ đáng gờm của Windows, nhưng không thể khẳng định 400 triệu người dùng đó đã chuyển hết sang MacBook. Trên thực tế, doanh số Mac cũng lao dốc từ năm 2023. Số liệu từ Statista cho thấy dòng máy này hiện chỉ đóng góp 7,7% doanh thu Apple, trong khi trước đây từng chiếm tới 85%.
Thay vì chuyển đổi hệ điều hành, nhiều người đã từ bỏ máy tính truyền thống để chuyển sang smartphone hoặc tablet - những thiết bị ngày càng mạnh mẽ và đáp ứng đủ nhu cầu cơ bản. Điều này khiến thị trường PC thông thường bị thu hẹp, chỉ còn lại game thủ và người dùng chuyên nghiệp là nhóm khách hàng chính vẫn cần Windows.
Dù đại dịch COVID-19 từng giúp doanh số PC bùng nổ trong vài năm, nhưng xu hướng đi xuống vẫn tiếp diễn sau khi đại dịch kết thúc.
Thời điểm kết thúc hỗ trợ Windows 10 (tháng 10/2025) đang đến gần, điều này có thể thúc đẩy doanh nghiệp đầu tư máy mới để đảm bảo an ninh hệ thống. Tuy nhiên với người dùng cá nhân, việc tiếp tục sử dụng Windows 10 không cập nhật dường như không phải vấn đề quá nghiêm trọng, bởi nhiều người không mấy quan tâm đến các vấn đề bảo mật hay bản vá lỗi.

Việc Windows 10 ngừng hỗ trợ sẽ là động lực thúc đẩy người tiêu dùng đổi máy tính mới.
3. MacBook và Chromebook - Những giải pháp thay thế đáng cân nhắc
Với mức ngân sách từ 18-25 triệu đồng, người dùng hoàn toàn có thể sở hữu MacBook Air chạy chip Apple Silicon với ưu điểm pin trâu. Đối với túi tiền eo hẹp hơn, Chromebook trở thành lựa chọn lý tưởng, đặc biệt phổ biến trong giới học sinh nhờ giá thành phải chăng và hệ sinh thái Google thân thiện.
Trước kia, Windows duy trì vị thế nhờ Microsoft Office và các phần mềm chuyên biệt độc quyền. Nhưng ngày nay, sự lên ngôi của bộ công cụ miễn phí như Google Docs cùng sự phát triển của ứng dụng web-based đã khiến người dùng phổ thông không còn lý do trung thành với Microsoft như trước.
Microsoft đang đối mặt với thực tế rằng Windows không còn là lựa chọn mặc định của số đông. Khi smartphone và tablet ngày càng mạnh mẽ, phần mềm chuyển dần lên nền web và hệ điều hành không còn là rào cản công nghệ quan trọng với người dùng nữa.
