Sony đã bắt đầu sản xuất cảm biến vuông 105MP với tốc độ cao dành cho ngành công nghiệp, nhưng tiềm năng của nó có thể vượt qua giới hạn nhà máy, mở đường cho tương lai của cảm biến vuông trong smartphone, XR và robotics.
Sony vừa công bố cảm biến camera hình vuông với độ phân giải hơn 100 megapixel, vốn hướng đến ngành công nghiệp. Tuy nhiên, động thái này khiến giới công nghệ tò mò về khả năng của cảm biến vuông trong việc tạo ra xu hướng quay chụp mới cho smartphone và thiết bị thực tế ảo.
Là nhà sản xuất cảm biến camera lớn nhất thế giới, Sony cung cấp sản phẩm cho nhiều thị trường, từ máy ảnh, điện thoại đến công nghiệp. Lần này, Sony giới thiệu dòng cảm biến IMX927 với đặc điểm nổi bật là hình dáng vuông, cho tỷ lệ khung hình 1:1. Đây là lần đầu tiên cảm biến vuông được thương mại hóa một cách chính thức, không còn là sản phẩm chỉ dành cho thiết bị nghiên cứu.

Cảm biến vuông này chủ yếu được sử dụng cho các hệ thống camera trong nhà máy, phục vụ cho việc kiểm tra chip, màn hình hay robot công nghiệp. Các hệ thống này không quan tâm đến tỷ lệ ảnh 3:2 hay 4:3 như các tiêu chuẩn nhiếp ảnh truyền thống. Với cảm biến vuông, việc nhận diện vật thể từ nhiều góc độ và hướng khác nhau dễ dàng hơn, giúp tiết kiệm thời gian xử lý.
Cộng đồng công nghệ bắt đầu quan tâm đến cảm biến vuông vì nó xuất hiện đúng lúc video trên mạng xã hội và thiết bị đeo đang phát triển mạnh mẽ. Video giờ không chỉ có dạng ngang cho YouTube mà còn có dạng dọc cho TikTok và Reels, thậm chí là video vuông và không gian phục vụ thiết bị thực tế ảo. Cảm biến vuông cho phép các nhà sản xuất cắt khung theo nhiều hướng mà không lo mất thông tin.
Một số tin đồn về iPhone 17 trong năm qua cho biết Apple có thể áp dụng phương pháp "vuông hóa" camera trước. Mặc dù Apple chưa sử dụng cảm biến vuông vật lý, nhưng họ đã cho phép người dùng quay video theo nhiều hướng mà không cần xoay máy nhiều. Sự trùng hợp giữa Sony phát triển cảm biến vuông cho công nghiệp và Apple thử nghiệm tính năng này trên smartphone khiến nhiều người thắc mắc liệu trong vài năm nữa, flagship có chuyển sang cảm biến vuông không.

Khả năng này không phải là điều không thể. Hệ sinh thái XR và các camera dành cho robot đang ngày càng phát triển. Các nhà sản xuất smartphone cũng phải đáp ứng nhu cầu của người dùng trong thời đại video dọc, họp trực tuyến và nội dung trên mạng xã hội. Khi video có quá nhiều tỷ lệ khung hình khác nhau, việc ép cảm biến vào chuẩn ngang hay dọc trở nên hạn chế. Cảm biến vuông xuất hiện như một giải pháp linh hoạt, cho phép cắt khung hình theo nhiều hướng mà không mất dữ liệu.
Dĩ nhiên, việc sử dụng cảm biến vuông trên smartphone còn phải đối mặt với nhiều yếu tố như kích thước module camera, nhiệt độ, pin và chi phí. Thị trường sẽ không thay đổi ngay lập tức, nhưng việc Sony đưa cảm biến vuông vào ứng dụng công nghiệp là một tín hiệu quan trọng. Trước đây, nhiều công nghệ camera như cảm biến xếp lớp hay chống méo chuyển động cũng bắt đầu từ ngành công nghiệp trước khi xuất hiện trên các thiết bị tiêu dùng vài năm sau.
Sự kiện ra mắt này có thể xem là bước khởi đầu cho một thay đổi âm thầm trong ngành công nghệ camera. Sau hơn một thế kỷ bị chi phối bởi tỷ lệ ảnh truyền thống phục vụ nhiếp ảnh và truyền hình, cảm biến đang chuyển hướng để phục vụ nhu cầu của máy móc, thực tế ảo và nội dung số. Lúc này, câu hỏi không còn là "ảnh đẹp" theo chuẩn cũ, mà là "ảnh linh hoạt" theo chuẩn mới. Cảm biến vuông chính là dấu hiệu thú vị để chúng ta chờ đón trong những năm tiếp theo.
